.

Âm nhạc cho thiếu nhi: Cần nhân tố mới

.

Việc nuôi dưỡng, phát triển năng khiếu âm nhạc cho thiếu nhi đang là vấn đề khiến nhiều người tâm huyết trăn trở.

Ca hát luôn là nhu cầu không thể thiếu của các em thanh-thiếu nhi.
Ca hát luôn là nhu cầu không thể thiếu của các em thanh-thiếu nhi.

Nhìn từ những cuộc thi hát, những chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi ngày nay, có thể thấy những bài hát cho thiếu nhi đang ngày một khan hiếm. Một thời những bài hát như: Cánh én tuổi thơ, Cô và mẹ (Phạm Tuyên), Trường làng tôi (Phạm Trọng Cầu), Em là bông hồng nhỏ (Trịnh Công Sơn), Em yêu trường em, Mùa hoa phượng nở  (Hoàng Vân), Đi học (Bùi Đình Thảo)… đã làm xao động biết bao trái tim trẻ thơ cả nước. Nhưng trong khoảng 10 năm trở lại đây, những bài hát hay dành cho thiếu nhi đang có xu hướng chững lại. Điều đó cho thấy, việc ngày càng khan hiếm các bài hát dành cho thiếu nhi là thực trạng chung của cả nước chứ không riêng tỉnh, thành phố nào, và Đà Nẵng cũng không ngoại lệ.

Sáng tác nhạc thiếu nhi: không dễ!

Theo nhạc sĩ Thái Nghĩa - Chủ tịch Hội Âm nhạc thành phố, người có khá nhiều sáng tác cho thiếu nhi, ca hát luôn là nhu cầu không thể thiếu của lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng. Nhiều năm trước, mảng sáng tác cho thiếu nhi có thể nói là một thế mạnh đối với các nhạc sĩ Quảng Nam-Đà Nẵng nói chung, Đà Nẵng nói riêng. Song, hiện tại ở Đà Nẵng, với 71 hội viên Hội Âm nhạc thì chỉ một số ít người có viết cho thiếu nhi như: Trương Duy Huyến, Trịnh Tuấn Khanh, Thái Nghĩa, Phạm Quang Trung… Những năm gần đây, các nhạc sĩ này cũng ít dành thời gian viết nhạc cho các em vì nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân sáng tác nhạc cho thiếu nhi “khó” được khá nhiều người đề cập. “Đề tài khai thác cho thiếu nhi vốn phong phú nhưng để chuyển tải được bằng hình ảnh sinh động qua lời hát là điều khó. Về phương pháp sáng tác, những người chuyên viết về thiếu nhi tuy am hiểu “sư phạm âm nhạc”, nhưng cũng chính sự am hiểu này mà các nhạc sĩ khó “mạnh tay” viết cho thiếu nhi vì sự bám chặt các tiêu chí. Bên cạnh đó, chuyện thù lao, kinh phí dàn dựng cũng tác động không nhỏ đến động lực sáng tác của các nhạc sĩ…”, nhạc sĩ Thái Nghĩa lý giải.

Nhạc sĩ Phan Văn Minh - tác giả ca khúc Cả nhà thương nhau - cho rằng những người chuyên viết cho thiếu nhi cần phải làm mới mình, thiếu nhi bây giờ năng động và “gu” âm nhạc cũng hiện đại hơn. Các phong trào ca hát cũng đã dần bão hòa vì thiếu vắng ca khúc thật sự lay động tâm hồn và phù hợp với lứa tuổi các em. Việc mở các trại sáng tác âm nhạc dành cho thiếu nhi, như gợi ý của một vài nhạc sĩ, là điều nên có khi văn hóa phẩm dành cho trẻ em đang trở nên hiếm hoi đối với các tỉnh, thành phố.

Bên cạnh đó, sự khích lệ, động viên về chế độ nhuận bút, về ưu tiên chọn dàn dựng, quảng bá… cũng là một trong những động lực để các nhạc sĩ vững tâm hơn trên con đường sáng tác ca khúc thiếu nhi.

Thiếu sân chơi

Bên cạnh sự nghèo nàn về ca khúc, việc thiếu sân chơi âm nhạc phù hợp cho thiếu nhi địa phương cũng là vấn đề cần quan tâm đối với Đà Nẵng trong thời gian qua. Nhiều người nhắc đến chương trình “Tiếng hát hoa phượng đỏ” do Đài Phát thanh- Truyền hình Quảng Nam-Đà Nẵng tổ chức với tâm trạng luyến tiếc. Ngày ấy, chương trình này đã thực sự lan tỏa đến từng trường học, từng xã, phường, thu hút nhiều thiếu niên, nhi đồng tham gia. Nhiều em trưởng thành từ cuộc thi và trở thành ca sĩ như: ca sĩ Thanh Trà, Tường Vân, Liễu Anh, Quỳnh Hợp, Liên Khương… Nhưng từ năm 1997 đến nay, “Tiếng hát hoa phượng đỏ” dần trôi vào quên lãng.

Hiện tại, các sân chơi như: Vườn tuổi thơ, Nhịp điệu tuổi thơ, Những bông hoa nhỏ, Những nốt nhạc xanh… do Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng (VTV Đà Nẵng) tổ chức cùng một số chương trình, sân chơi âm nhạc thiếu nhi của Đài Phát thanh - Truyền hình Đà Nẵng cũng thể hiện sự cố gắng của các nhà đài. Nhà Thiếu nhi đã kết hợp với Sở GD-ĐT, Hội đồng Đội thành phố tổ chức các chương trình  hội thi, hội diễn… khá đều đặn.

Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến, các sân chơi âm nhạc cho thiếu nhi hiện tại ở Đà Nẵng chỉ tập trung ở một số đối tượng “gà nòi”, thiếu sức lan tỏa, thiếu tính đại trà. Nhạc sĩ Thái Nghĩa cho rằng, cách tổ chức nội bộ, kiểu “cây nhà lá vườn” sẽ rất khó để tìm được các “hiện tượng” như Xuân Mai một thời.

Bài và ảnh: THANH TÂN

;
.
.
.
.
.