.

Hát về Đại tướng

Thứ Bảy, 12/10/2013, 08:47 [GMT+7]
.

Hay tin Đại tướng Võ Nguyên Giáp mãi mãi đi xa, nhạc sĩ An Thuyên, nhạc sĩ Quỳnh Hợp đã biến niềm xúc động, tiếc thương, ngưỡng mộ đối với vị tướng của nhân dân, một nhân cách lớn thành những bản nhạc nóng hổi: Tiếng đàn và Còn mãi với mùa thu.

Ca khúc Tiếng đàn do các ca sĩ Lê Anh Dũng, Ngọc Ký, Minh Đức, Hoài Nam thể hiện, được phát sóng trên kênh VTV1 (Đài Truyền hình Việt Nam) lúc 23 giờ ngày 7-10 vừa qua. Ca khúc Còn mãi với mùa thu do ca sĩ Hoàng Hải Đăng thể hiện cũng được chuyển tải trên các trang mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng.

“Tiếng đàn” bình yên

“Vô cùng thương tiếc Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người anh hùng dân tộc vĩ đại, nhà văn hóa lớn. Tôi viết bài hát này dựa trên hình ảnh có thật trong cuộc đời ông: ông vẫn luôn thích chơi đàn piano vào những giây phút yên bình…”, nhạc sĩ An Thuyên đã chăm chút viết những dòng này ngay trên đầu khuôn nhạc Tiếng đàn, lý giải cho sự ra đời của ca khúc.

Nhạc sĩ An Thuyên cho biết, là cán bộ nghệ thuật quân đội, ông may mắn có nhiều cơ hội được tiếp xúc với Tướng Giáp. Với An Thuyên, mặc định từ lâu trong ông, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị tướng gần gũi, người anh cả của Quân đội, luôn quan tâm chu đáo đến tất cả mọi người. Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, Đại tướng luôn dành sự trân trọng đặc biệt.

Nghe bài hát "Tiếng đàn":

.

Và trong cách nhìn của nhạc sĩ An Thuyên, Tướng Giáp không chỉ là vị tướng tài, mà ông còn là một con người rất nghệ sĩ. Trong nhiều năm, chiều thứ bảy nào Đại tướng cũng học đàn dương cầm và chơi đàn. Đó là một hình ảnh đẹp, hiếm thấy. “Hình ảnh Đại tướng thanh thản bên cung đàn đã trở thành một hình tượng nghệ thuật, một cảm xúc trào dâng trong tôi ngay phút nghe tin Đại tướng lâm chung. Và những dòng nhạc đầu tiên của ca khúc Tiếng đàn đã ra đời như thế, trong sáng 5-10”, nhạc sĩ An Thuyên xúc động chia sẻ.

Tiếng đàn có 4 đoạn, là 4 tiếng đàn trong cảm thức của người nghệ sĩ. Đó là tiếng đàn vị tướng 10 ngón tay thô khỏe lướt trên các phím đen trắng, trên vinh quang, cay đắng mà cây đời vẫn xanh; là tiếng đàn của tình đồng chí, đồng đội thủy chung, son sắt: “Tiếng đàn vẫn ngân trên phố phường Hà Nội, một ngày ngừng gió, lá thu vàng rơi, dương cầm buông lơi/ Tiếng đàn vị tướng mười ngón tay thô, lướt trên thăng trầm trắng đen cuộc đời/ Vinh quang cay đắng cây đời vẫn xanh/ Tiếng đàn đồng chí, rạng rỡ non sông, áo xanh bạc màu, thủy chung đồng đội vào sinh ra tử…”.

Nhạc sĩ An Thuyên kể, sau khi hoàn thành Tiếng đàn, ông đã hát cho Trung tướng Phạm Hồng Cư nghe. Kỳ lạ thay, ngay trong phút giây cất lên tiếng nhạc, tiếng lòng mình, người nhạc sĩ tài hoa cảm thấy Đại tướng đang lắng nghe. “Khi ấy, trong tôi trào dâng cảm xúc bâng khuâng, hạnh phúc, mãn nguyện đến khó tả, còn những giọt nước mắt thì cứ thi nhau lăn dài trên má. Anh Cư cũng khóc. Không gian dường như ngưng đọng để lắng nghe cả dân tộc khóc thương một người”, như lời bài hát:“Tiếng đàn Đại tướng trời đất yêu thương khóc cho dân tộc khuất xa một người”; “đàn ngân thương tiếc vô cùng/ Đàn ơi nước mắt tuôn trào/ Đất nước nhớ Người vì nước quên thân”.

Còn mãi với mùa thu

Khác Tiếng đàn, ca khúc Còn mãi với mùa thu là sự gặp gỡ rất tình cờ của nhạc sĩ Quỳnh Hợp với nhà thơ Anh Ngọc, qua bài thơ Vị tướng già được sáng tác từ năm 1994.

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp chia sẻ, chị bắt gặp và không thể rứt ra được với Vị tướng già khi đọc những tình cảm của cộng đồng mạng dành cho Đại tướng lúc hay tin ông mất. Theo nhạc sĩ, bài hát là nét khái quát chân dung Đại tướng mà nhà thơ Anh Ngọc “vẽ” qua góc nhìn, cách yêu, cách kính trọng Đại tướng của ông - một nhà thơ bình dị. Ở đó, hình ảnh Đại tướng được khắc họa rất đẹp, rất người, vừa cao cả, lại vừa gần gũi: “Ông ngồi giữa thời gian bủa vây/ Nghe hoàng hôn chầm chậm xuống quanh mình/ Những đối thủ đã chết từ lâu/ Bạn chiến đấu cũng chẳng còn ai nữa/ Bàn chân qua hai cuộc chiến tranh/ Giờ chậm rãi lần theo dấu gậy/ Đôi bàn tay nhăn nheo run rẩy/ Đã từng gieo khủng khiếp xuống đầu thù”.

Đặc biệt, khổ cuối bài thơ như một khúc hát ru cứ níu lấy tim người: “Ru giấc mơ của vị tướng già/ Có tiếng khóc xen tiếng cười nức nở/ Một chân ông đã đặt vào lịch sử/ Một chân còn vương vấn với mùa thu”…

Còn mãi với mùa thu với giai điệu dịu nhẹ, thiết tha như khúc hát ru nấc nghẹn mà hàng triệu trái tim Việt Nam đang thổn thức khi hay tin Đại Tướng từ trần. Dung dị mà thấu cảm, sâu lắng nhưng không bi lụy. Còn mãi với mùa thu - nhan đề giản dị, nhẹ nhàng nhưng chất chứa nhiều xúc cảm về một con người vĩ đại đến vào mùa thu, ra đi vào mùa thu và… còn mãi với mùa thu của đất nước, của dân tộc...

Các ca sĩ Lê Anh Dũng và Ngọc Ký đều bày tỏ niềm xúc động, vinh dự khi được thể hiện ca khúc Tiếng đàn, cũng là cách để các anh thể hiện sự tri ân đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người có công lao to lớn đối với đất nước. Ngọc Ký (giải nhì Sao Mai toàn quốc năm 2009) kể rằng, các anh được nhạc sĩ An Thuyên trao cho ca khúc Tiếng đàn và căn dặn “Các con cần hát bài này bằng tất cả tình cảm của mình”. “Vốn yêu mến, kính trọng và ngưỡng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, lại thêm câu chuyện mà nhạc sĩ An Thuyên kể về việc Đại tướng học đàn rất nhanh như thế nào, trong lòng chúng tôi trào dâng cảm xúc, khi bắt đầu tập thì nắm bắt được ngay “cái thần” của ca khúc. Tôi không nghĩ một vị Tư lệnh quân đội tài ba như thế mà lại giỏi cả về âm nhạc và dung dị đến thế”, Ngọc Ký nói.

Còn Lê Anh Dũng (giải nhất Sao Mai toàn quốc năm 2007) cho hay, anh cùng các ca sĩ Ngọc Ký, Minh Đức, Hoài Nam đã miệt mài tập bè, phối, rồi tập với ban nhạc từ trưa 6-10 cho đến 1 giờ ngày 7-10, VTV thâu và phát sóng vào tối cùng ngày. Vì thời gian gấp nên chỉ thâu tiếng chứ không kịp dàn dựng.

Khán giả Lưu Ly Tâm khi nghe lại Tiếng đàn trên YouTube đã xúc động và viết: “Ngồi nghe bài hát mà nước mắt tuôn rơi. Ôi vị Đại tướng dung dị như tượng đài bất diệt trong lòng người dân Việt Nam. Con xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của Người”.

TÚ PHƯƠNG

THANH TÂN

;
.
.
.
.
.