.

Dã ngoại học kỹ năng sống

.

Cùng với những hoạt động ngoại khóa, dã ngoại là cơ hội vàng để rèn luyện cho trẻ em các kỹ năng xã hội, kỹ năng tương tác tích cực với cộng đồng cũng như giúp các em biết những việc làm cần thiết để giúp đỡ, chia sẻ với cha mẹ, bạn bè trong cuộc sống…

Học sinh Trường MN Dạ Lan Hương trong một buổi học dã ngoại tại siêu thị. Ảnh: H.L
Học sinh Trường MN Dạ Lan Hương trong một buổi học dã ngoại tại siêu thị. Ảnh: H.L

Dạy bé đi chợ, trồng rau

Hoạt động dã ngoại nằm trong chương trình học của các bé mầm non, nhưng lâu nay các trường mầm non chỉ có hai điểm đến quen thuộc là nhà sàn Bác Hồ ở Bảo tàng Quân khu V và Công viên 29-3. Vài năm gần đây, điểm đến được các trường chú trọng, phong phú hơn như Bảo tàng Đà Nẵng, vườn rau Trà Quế, một số làng nghề như gốm và lụa ở Hội An, một số doanh trại quân đội đóng trên địa bàn, xưởng làm bánh ngọt, hệ thống siêu thị, bãi biển, trường tiểu học… với mục đích tăng cường rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ.

Sau hai lần thử nghiệm tổ chức cho bé lớp nhỡ và lớp lớn đi chơi ở siêu thị, trường mầm non Dạ Lan Hương (quận Hải Châu) quyết định lần thứ 3 đi siêu thị sẽ là một buổi giúp bé học cách mua sắm đồ - dưới sự giám sát của cô giáo, để tập cho bé biết giá trị của đồng tiền, học cách chi tiêu tiền thế nào cho hợp lý. Có bé mua bánh kẹo theo sở thích của mình, có bé mua đồ dùng cho gia đình như gói đường cho mẹ, dầu gội cho bố…

Gia đình cô Lê Thị Nga, Hiệu trưởng Trường mầm non - Tiểu học Đức Trí có một khu vườn trồng đủ loại cây trái ở gần hầm đường bộ Hải Vân. Nhờ lợi thế đó, trường liên tục tổ chức các hội chợ quê cho bé, mỗi tháng một chủ đề khác nhau. Những sản vật các bé thu hoạch được từ khu vườn thực hành của trường như cà tím, bầu, bí, mướp đắng, chuối… có thể là những cây trái bé đã tham gia vun trồng trước đó vài tháng. Từ khu vườn thực hành này, bé có thể ngồi hàng giờ hồi hộp chờ xem chú gà con mổ vỏ chui ra khỏi quả trứng, chú chó con sau mấy ngày tuổi mới mở mắt… Những điều giản dị này cha mẹ nhiều khi không thể cho được con, vì hằng ngày các em học ở trường, tối về lại ở trong những căn nhà khép kín; những hiểu biết xã hội có thể bị hạn chế thì nhờ các buổi dã ngoại đã cho các em rất nhiều kiến thức mà khó có sách vở nào nói hết.

Không thể tả hết niềm hân hoan, háo hức của trẻ nhỏ khi có điều kiện tiếp xúc và tương tác với môi trường bên ngoài trường học. Cô Phan Thị Kim Phùng, Hiệu trưởng Trường mầm non Dạ Lan Hương cho biết: “Đầu mỗi năm học, nhà trường đều thống nhất với Hội phụ huynh kế hoạch đi dã ngoại, đi những đâu, cháu học được cái gì, dự trù kinh phí… đều phải bàn bạc cụ thể. Thậm chí, trên đoạn đường đi đến nơi vui chơi, chúng tôi cũng tận dụng xem có thể cho các cháu học cái gì. Như lên xe thì phải chào hỏi bác tài xế, hướng dẫn các cháu lên xuống xe thế nào cho an toàn, sắp xếp ba lô thế nào cho gọn gàng, ôn lại các bài học ở lớp như tín hiệu đèn giao thông…, giới thiệu cho các cháu một số địa điểm vui chơi công cộng mà xe đi ngang qua…”. Cô Lê Thị Nga kể: “Có hôm xe đang đi trên đường thì phải dừng lại do có tàu thống nhất chạy qua. Thế là chúng tôi quyết định cho các cháu xuống, tập trung trên vỉa hè để các cháu trực tiếp quan sát cách tham gia giao thông ở nơi đường giao nhau với đường sắt”. Cô Kim Phùng nhận xét: “Trẻ học được rất nhiều từ những chuyến dã ngoại như thế. Các cháu đặt rất nhiều câu hỏi, có lúc cô giáo không kịp trả lời. Đây cũng là cơ hội để phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Có khi học ở trường cả tuần cũng không bằng đưa các cháu đi ra ngoài một ngày”.

Dày dạn hơn với kỹ năng sống

Trước ngày đi dã ngoại, cô giáo phải dặn dò các bé rất kỹ, từ chuẩn bị mũ nón, trang phục cho đến các tình huống như khi thất lạc phải làm gì, báo cho ai, đi thang máy phải đi như thế nào. Thậm chí, để phòng tránh các mối nguy hiểm, các cháu còn được dặn muốn đi vệ sinh phải xin phép cô giáo để cô biết con đang ở đâu, tránh đi vào toilet ở nơi công cộng một mình, nếu có bạn đi cùng cũng không được la cà ở lâu bên trong; không giao tiếp hoặc nhận bất cứ món đồ ăn nào từ người lạ…

Có lẽ những điều tưởng nhỏ nhặt này cha mẹ cũng quên dặn con ghi nhớ, như nhớ số điện thoại của bố mẹ hay của một người thân để nếu gặp tình huống bị lạc bé sẽ biết nhờ người lớn gọi điện thoại báo tin. Và cũng nhờ những buổi học dã ngoại bé mới có thể hiểu được các kỹ năng khi được tiếp xúc với một không gian rộng lớn, có nhiều người lạ cũng như có thể tiềm ẩn nguy hiểm nếu bé không được dặn trước.

Để có thể tổ chức một buổi dã ngoại thành công, ngoài việc trẻ phải hiểu được mục đích của chuyến đi, đòi hỏi mỗi giáo viên phải có kỹ năng tổ chức và khéo léo, linh hoạt trong xử lý các tình huống nảy sinh. Một cô giáo dạy mầm non Trường Sky - Line cho biết: càng tổ chức cho học sinh dã ngoại ở những không gian rộng, các cháu thỏa sức chạy nhảy, đùa nghịch thoải mái thì giáo viên càng vất vả trong giám sát, quản lý học sinh.

Ngoài việc cho trẻ đi dã ngoại, nhiều trường mầm non ở Đà Nẵng còn tổ chức các hoạt động tập thể ngay trong khuôn viên nhà trường. Với Lễ hội văn hóa dân gian 2013, các bé Trường mầm non 20-10 được học gói bánh chưng, trang trí diều, làm thiệp Tết… Việc sinh hoạt tập thể tại hội trường của trường trở thành một hoạt động hằng ngày của các bé Trường mầm non Việt - Nhật. Trường Dạ Lan Hương có không gian xanh là một vườn rau nhỏ trồng bằng phương pháp thủy canh để cô trò cùng chăm sóc. Bài học bé làm quen với rau, củ… vì thế cũng trở nên gần gũi và sinh động hơn.

HIỀN LƯƠNG

;
.
.
.
.
.