.
Phương ngữ và từ điển
Một số từ, tiếng địa phương đang được sử dụng rộng rãi, nhưng tra trong từ điển thì không thấy. Xin cho hỏi, các từ này có được cập nhật vào từ điển không? (Hoàng Văn Hà, Liên Chiểu, Đà Nẵng).
.
.
  • Giảo thố tam quật
    Xóm tôi có một ông giỏi chữ Nho, hôm rồi ông nói chuyện con thỏ làm ba cái hang để khỏi bị bắt, xuất phát từ một thành ngữ Hán - Việt. Có điều, ông nói nhanh quá, tôi chỉ nghe ra được từ "thố" nghĩa là con thỏ còn mấy từ kia thì... mù tịt.
    .
    .
  • Hư hàm thời Nhà Nguyễn
    * Trong làng tôi có một ông lão được mọi người từ già tới trẻ đều gọi thân mật đầy nể trọng là bác Hòa. Tuy nhiên, một anh là nhà nghiên cứu lịch sử lại cho rằng, phải gọi cụ ấy là ông Bát Hòa mới đúng, bởi "Bát" là một phẩm hàm do vua thưởng ban ngày trước. Xin quý báo giải thích cho trường hợp này. (Trọng Mỹ, Hòa Vang, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Xứ Cờ Hoa
    * Về tên gọi của nước Mỹ, có nơi ghi là Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, có nơi lại ghi Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Cách ghi nào đúng? (Lê Ngọc Thành, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Ai là tác giả Từ điển Việt - La Tinh?
    Tôi được biết sau cuốn Từ điển Việt-Bồ-La (ấn hành tại Roma năm 1651) của Alexandre de Rhodes, các nhà truyền giáo phương Tây còn cho ra đời cuốn Từ điển Việt - La Tinh. Xin cho hỏi ai là tác giả của từ điển song ngữ này và công trình đã đóng góp gì cho việc hình thành chữ quốc ngữ buổi sơ khai?
    .
    .
  • Về ca khúc "Đất nước trọn niềm vui"
    * Ca khúc "Đất nước trọn niềm vui" được sáng tác trước hay sau thời điểm 30-4-1975 và sức lan tỏa của ca khúc này như thế nào? (Trần Miên, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Đế Võng hay Để Võng?
    * Ở gần Cửa Đại, thành phố Hội An, có một con sông nhiều tài liệu ghi là Đế Võng, nhưng cũng có chỗ khác ghi là Để Võng. Xin cho hỏi, cách gọi nào đúng? (Hoàng Mỹ, Điện Bàn, Quảng Nam).
    .
    .
  • Chiếc giường của Procuste
    *Đọc sách báo, tài liệu, thỉnh thoảng tôi bắt gặp thành ngữ "Chiếc giường của Procuste" nhưng chưa rõ về xuất xứ và ngữ nghĩa của nó. Xin quý báo giải thích giùm. (Trần Ngọc, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Biển báo đường bộ AH17
    Song song với tuyến đường 14B đi qua địa phận Đà Nẵng tôi thấy có biển báo đường bộ nền xanh chữ trắng, viền trắng ghi AH17. Xin cho hỏi đây là loại biển báo gì và ý nghĩa của con số đi kèm tiếp sau đó. (Hà Văn Bảy, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Đơn vị tính công suất của máy lạnh?
    Tôi định mua máy lạnh cho căn phòng rộng 25m2, ông thợ điện tư vấn nên mua loại máy 2 ngựa. Nhưng đến cửa hàng điện máy thì họ ghi toàn đơn vị công suất máy lạnh là BTU.
    .
    .
  • Tục 'ngủ duông'
    Tục "ngủ duông" của đồng bào Cơ tu như thế nào? Trường hợp "ngủ duông" mà cô gái mang thai thì sẽ bị xử lý ra sao? (Nguyễn Thị Mỹ, Hòa Vang, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Các công trình của Eiffel tại Việt Nam
    Chuyên mục Cửa sổ Tri thức trên Báo Đà Nẵng cuối tuần số ra ngày 22-2-2019 đưa ra nhiều chứng cứ để khẳng định kỹ sư Eiffel không phải là "cha đẻ" của cầu Long Biên, Hà Nội.
    .
    .
  • Nữ phi hành gia đầu tiên trên thế giới
    Xin cho biết cuộc đời và sự nghiệp của một phụ nữ người Nga là nữ phi hành gia đầu tiên trên thế giới? (Mỹ Vân, Liên Chiểu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Xe kéo, xích lô và taxi
    Các phương tiện xe kéo, xích lô, taxi xuất hiện ở Việt Nam lúc nào và phát triển ra sao? (Nguyễn Ngọc Trung, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • "Cha đẻ" cầu Long Biên
    Xin cho hỏi, kỹ sư Pháp Eiffel có phải là "cha đẻ" của cầu Long Biên (Hà Nội)? (Nguyễn Hoàn Mỹ, Thanh Khê, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Câu đối chơi chữ
    Tết rồi, nhân nói chuyện câu đối có anh đọc vế đối Tết tới túng tiền tiêu, tính toán toan tìm tay tử tế và cho rằng chưa ai đối đặng, bởi đây là vế đối chơi chữ rất hiểm hóc. Xin cho hỏi, ai là tác giả của vế xuất đối này? Một vài câu đối chơi chữ độc đáo khác? (Trương Văn Tam, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Về câu đối "Thiên tăng tuế nguyệt nhân tăng thọ..."
    * Ông hàng xóm của tôi khoe vừa được bạn ở Đồng Nai gửi tặng cho câu đối Tết rất ý nghĩa: "Thiên tăng tuế nguyệt nhân tăng thọ/ Xuân mãn càn khôn phúc mãn đường". Một ông khác xem qua câu đối cho rằng ở đây có một chữ viết bị nhầm, đó là chữ thiêm nhầm thành chữ tăng. Mặc dù hai chữ này có nghĩa tương tự nhau, nhưng theo ông này thì chữ thiêm mới "đắt" . Xin quý báo giải thích giùm. (Nguyễn Quang Thành, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Có bao nhiêu thầy người Quảng Nam dạy con vua?
    *Dưới triều Nguyễn có bao nhiêu vị khoa bảng người Quảng Nam được các vua tin tưởng giao cho dạy các hoàng tử để sau này các vị con vua này lên ngôi trị vì?
    .
    .
  • Vua Minh Mạng mấy lần đến Ngũ Hành Sơn?
    Bên chùa Quán Thế Âm có một bến sông tên là bến Ngự, theo lời các vị sư ở chùa, tương truyền đây là nơi vua Minh Mạng ngày trước cập thuyền để lên viếng cảnh Ngũ Hành Sơn. Vị vua này đã mấy lần đến Ngũ Hành Sơn và ngài đã lưu lại dấu ấn gì tại đây?
    .
    .
  • Sự ra đời của hát Cải lương
    Theo tôi biết, hát Cải lương đã ra đời một thế kỷ nay rồi. Thế nhưng, mỗi khi nghe con cháu hỏi về nguồn gốc và ý nghĩa của hai chữ "cải lương" là tôi không khỏi lúng túng. Xin quý báo giải thích giùm.
    .
    .
  • Một gia đình, ba anh hùng
    * Ở Đà Nẵng, ngoài xã Hòa Tiến (huyện Hòa Vang) 3 lần được phong danh hiệu anh hùng, tôi nghe nói còn một gia đình có 3 người được phong anh hùng. Xin cho hỏi đó là những ai và với công trạng nào mà được phong anh hùng? (Nguyễn Thị Lan, Thanh Khê, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Hát Trống quân
    Xin cho biết hát Trống quân là cách hát ra sao và xuất xứ từ đâu? (Mạnh Hà, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Kiến trúc "nội công ngoại quốc"
    (*) Trong các kiến trúc cổ của Việt Nam, có người nói có kiểu "nội công ngoại quốc". Một anh nói nửa đùa nửa thật rằng sao nghe như "nội công ngoại kích" thế. Nghĩa là không ít người không hiểu kiến trúc "nội công ngoại quốc" là gì, rất mong quý báo giải thích. Ngoài ra còn có loại kiến trúc nào khác? (Hoàng Ngọc Nam, Sơn Trà, Đà Nẵng)
    .
    .
  • "Đều như vắt tranh" hay "đều như vắt chanh"?
    * Xin cho hỏi, trong hai thành ngữ "Đều như vắt tranh" và "Đều như vắt chanh" thì thành ngữ nào đúng? (Trần Văn Lai, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Sắp tìm thấy người ngoài hành tinh?
    Công cuộc đi tìm người ngoài hành tinh của các nhà nghiên cứu trên thế giới đã tiến triển ra sao và liệu chúng ta có thể gặp các cư dân ngoài Trái Đất đó?
    .
    .
  • Lụt "Hăm ba tháng Mười"
    * Dân gian có câu "Ông tha mà bà chẳng tha/ Bà cho cái lụt Hăm ba tháng Mười". Xin cho hỏi, vì sao miền Trung nhiều lũ lụt và vì sao lại lấy mốc 23 tháng 10 để nói về thiên tai này? (Trần Mạnh, Liên Chiểu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Homestay và host family
    * Tôi nghe nói học sinh-sinh viên Việt Nam khi đi du học ở Mỹ nếu không có thân nhân sẽ được nhà trường sắp xếp cho ở trọ tại gia đình người Mỹ theo một trong hai hình thức homestay hoặc host family. Xin cho hỏi, hai hình thức ở trọ này khác biệt nhau thế nào? (Hoàng Quang, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Lời chúc phúc mừng đám cưới
    Ghi lời chúc phúc mừng đôi trẻ làm đám cưới, có người nói nên ghi "bách niên giai lão", có người lại bảo "bạch đầu giai lão", người kia thì cho rằng "bách niên hảo hợp". Xin cho biết, các thành ngữ này nghĩa như thế nào? (Lê Thị Hằng, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Cẩn thận khi dùng An cung ngưu hoàng hoàn
    Người ta mách miệng rằng uống "An cung ngưu hoàng hoàn" đề phòng tai biến mạch máu não rất tốt. Tuy nhiên, không phải ai cũng uống loại thuốc này được mà phải theo chỉ định của bác sĩ.
    .
    .
  • Về thành ngữ "Cậu ấm cô chiêu"
    * Xin cho hỏi, cậu ấm, cô chiêu trong thành ngữ "cậu ấm, cô chiêu" nghĩa là gì? (Trần Mỹ Lan, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • "Lưỡng quốc Trạng nguyên"
    * Thời phong kiến nước ta có mấy vị được phong là "Lưỡng quốc Trạng nguyên"? Đó là những vị nào và sự nghiệp của họ ra sao? (Trần Quang, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Ngũ xa thư
    * Đọc sách xưa tôi thấy người ta dùng cụm từ "Ngũ xa thư" và giải thích là 5 xe sách. Xin cho hỏi, 5 xe sách này do ai soạn và ảnh hưởng đến đời sống văn hóa, xã hội ra sao? (Huyền My, Liên Chiểu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • "Ngũ Mỹ Quảng Nam"
    Trong sân khấu Tuồng có 5 nghệ sĩ được phong là "Ngũ Mỹ Quảng Nam", xin cho hỏi đây là 5 vị nào và hoạt động nghệ thuật của họ ra sao? (Tranquangvinh@...)
    .
    .
  • Nhất sĩ, nhì nông, tam công, tứ cổ
    * Trong một lễ cúng cô hồn hôm tháng 7 âm lịch vừa rồi, tôi nghe trong bài văn tế có hai câu "Trên đến bậc vương hầu khanh tướng/ Dưới đến người sĩ cổ nông công". Xin cho biết, từ "cổ" trong "sĩ cổ nông công" ở đây nghĩa là gì? (Nguyễn Hải Lý, Sơn Trà, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Tục thờ cúng và đặt bàn thờ thần Tài
    Qua chuyên mục Cửa sổ Tri thức trên Báo Đà Nẵng cuối tuần, kính nhờ quý báo giải thích giùm cho tôi biết: Tục thờ cúng và đặt bàn thờ thần Tài trong gia đình có mục đích, ý nghĩa gì? Thờ ai? Xuất xứ của việc thờ cúng đó. (Phan Thanh Chi, tổ 59 phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn).
    .
    .
.
.
.
4_an
.
.