Gieo chữ nơi đảo xa

Tâm tình giáo viên ở đảo

Tôi gặp thầy Trương Hồng Lĩnh khi anh đang đứng lớp cho các em học sinh tiểu học và cả mẫu giáo. Hôm đó, thầy Phan Quang Tuấn (cùng công tác dạy học với thầy Lĩnh ở đảo Sinh Tồn phụ trách khối mẫu giáo) có việc bận, nên thầy Lĩnh phụ trách cả hai khối. Nhà thầy Lĩnh ở tỉnh Khánh Hòa, quê gốc ở tỉnh Phú Yên. Thầy Lĩnh ra công tác ở đảo Sinh Tồn được 2 năm nay.

Những năm tháng sinh viên, thầy Lĩnh từng tham gia tình nguyện hè trên các vùng núi, vùng sâu, vùng xa, nơi biên cương Tổ quốc, Những năm tháng đó đã hun đúc cho thầy tình yêu quê hương, đất nước. Khi trở thành giáo viên, nỗi khao khát được ra Trường Sa cống hiến trở thành ước nguyện lớn lao. Sau bốn lần đăng ký, thầy Lĩnh có cơ hội đến thực hiện nhiệm vụ ở đảo.

Thầy Lĩnh kể, ai cũng là con người bình thường thôi, nên trong mấy tháng đầu ra đảo nhớ nhà nhiều lắm. Sự khác biệt về điều kiện sinh sống, công tác, cả đặc thù lớp học ở đảo và mọi thứ, cứ đảo lộn hết so với khi ở đất liền, nên càng bỡ ngỡ.

Nhưng rồi cuộc sống ở đảo xa dần quen với sóng biển vỗ về, với hàng phi lao reo hát, với vị mặn chát của hơi muối biển theo gió bay vào, với từng ánh mắt trẻ thơ trong lớp học, hồn nhiên, trong ngần. Tình yêu với đảo, với “trường học đặc biệt” dần lớn lên, trở thành thân thuộc như chính gia đình mình.

Thầy Lĩnh bảo, ra đảo, với điều kiện khí hậu, cuộc sống và sự tách biệt đã rèn luyện ý chí, tinh thần cho thầy nói riêng và cán bộ, quân, dân trên đảo nói chung là rất lớn. Họ kiên cường, mạnh mẽ, rắn rỏi và giống như bàn thạch trụ vững trước mọi khó khăn, gian khổ… “Chính sự gần gũi, sẻ chia của mọi người nơi đây đã giúp nhau vượt qua tất cả”, thầy chia sẻ.

Lớp học đặc biệt

Trường học trên đảo chỉ có hai thầy giáo, luân phiên phụ trách khối mẫu giáo và tiểu học. Học sinh từ 3 tuổi đến lớp 5. Cả hai thầy phải đảm nhiệm tất cả môn học: Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên, Xã hội, Tin học, Ngoại ngữ… theo đúng Chương trình giáo dục phổ thông 2018; bảo đảm khi vào đất liền, các em không bị lệch kiến thức.

“Việc dạy như thế nhằm bảo đảm cho các em khi vào đất liền (lên cấp 2), các em vẫn có thể theo kịp bạn bè với khối lượng kiến thức không bị chênh nhau. Dĩ nhiên, để được thế, thầy giáo phải nỗ lực nhiều hơn, phải đa năng hơn. Đôi khi là thầy, nhưng có khi lại là bạn học của các em”, thầy Lĩnh kể.

Khác biệt lớn nhất là lớp học ghép và sĩ số ít. “Có những lớp chỉ một học sinh. Theo quy định, học nhóm phải có tương tác nhóm, nên thầy phải đóng vai bạn học để lập nhóm với học sinh. Thầy trò cùng xưng hô bạn, làm bài tập nhóm đúng quy trình”, thầy Lĩnh kể. Vai trò của người thầy nơi đây vì thế cũng đặc biệt hơn: vừa là thầy, là bạn, là người dẫn dắt, và có khi là… bạn chơi duy nhất của học sinh.

Cũng vì thế, ra đề kiểm tra cũng phải cân nhắc năng lực cá nhân của từng em. Trong “lớp - học - một - học sinh”, các em không có ai để nhắc bài hay trao đổi. Có lần, một học sinh lớp 4 thi chỉ đạt 9 điểm vì quên một ý nhỏ, em buồn cả tuần. Thầy kể lại với ánh mắt cảm thông: “Biết em quên bài thôi, nhưng đề rõ ràng, thầy không thể nâng điểm. Chỉ biết gặp mẹ em động viên thêm”.

Mỗi năm học xong, học sinh và giáo viên được nghỉ 25 ngày phép về đất liền. Với các em trở lại đảo trễ, thầy phải bổ túc kiến thức để các em không bị tụt lại. Dù khó khăn, thầy trò vẫn cùng nhau nỗ lực, giữ vững nhịp học đều đặn.

Dẫu khó khăn, điều kiện đặc thù là vậy, thầy và trò trên các đảo ở Trường Sa vẫn miệt mài gieo chữ, với những bài học về tình yêu quê hương, Tổ quốc. Mỗi tiếng ê, a cất lên trong lớp học ở giữa đảo xa như một âm thanh của sự sống mãnh liệt, kiên cường, bất khuất.

Cũng như ngọn hải đăng soi rọi suốt ngày đêm, các lớp học ở đảo như những cột mốc sống, thể hiện sinh động chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc với biển, đảo quê hương.

TRỌNG HUY