Vùng cao nỗ lực vận hành mô hình chính quyền mới
Trong điều kiện còn nhiều khó khăn khi vận hành chính quyền 2 cấp, song các xã vùng cao của thành phố Đà Nẵng vẫn nỗ lực làm việc, đảm bảo bộ máy hoạt động trơn tru, phục vụ tốt nhất yêu cầu của người dân.
NHẬN DIỆN KHÓ KHĂN
Hạ tầng truyền thông và các điều kiện cơ sở vật chất không đảm bảo, đường truyền internet thường xuyên ngắt quãng do buổi chiều liên tục xuất hiện mưa dông... là những khó khăn trong việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công ở các xã vùng cao, rất cần sự quan tâm, đầu tư của thành phố để nhanh chóng vận hành đảm bảo phục vụ người dân.
Nỗ lực đảm bảo vận hành ban đầu
Xã Trà Leng mới là xã miền núi cao, được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Trà Leng và Trà Dơn của huyện Nam Trà My cũ. Xã có diện tích hơn 221km2, dân số 6.586 người/1.579 hộ, trong đó 98% là đồng bào dân tộc thiểu số. Trụ sở làm việc của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội của xã Trà Leng mới được đặt tại trụ sở cũ của xã Trà Dơn.
Ông Châu Minh Nghĩa - Chủ tịch UBND xã Trà Leng cho biết, hiện nay việc sắp xếp nơi làm việc, trang thiết bị cho chính quyền mới gặp rất nhiều khó khăn do trụ sở được đầu tư từ năm 2005, đã xuống cấp nghiêm trọng. Để 60 cán bộ có điều kiện tối thiểu làm việc, xã bố trí trung bình 4-5 cán bộ/phòng; thậm chí có phòng khá nhỏ nhưng phải bố trí chỗ làm việc cho 8 cán bộ. Buổi trưa, cán bộ ăn nghỉ tại chỗ; buổi tối chia nhau về trung tâm xã Nam Trà My (cách khoảng 30km) hoặc ở nhờ nhà dân.
“UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu cấp xã phải có hai phòng họp trực tuyến. Nhưng một hệ thống của Trà Leng bị hư hỏng, phải gửi ra Hà Nội sửa chữa, vừa mới chuyển về ngày 8/7 và đang lắp ráp, vận hành trở lại. Còn một hệ thống khác bị sét đánh hỏng, xã đã liên hệ VNPT để đặt mua nhưng hiện đang hết hàng. Những ngày qua, khi UBND thành phố Đà Nẵng triệu tập họp, lãnh đạo xã phải sang các địa phương lân cận để dự họp chung” - ông Nghĩa cho biết.
Hiện nay, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã tận dụng Bộ phận một cửa của xã Trà Dơn cũ, nhưng chưa đáp ứng được về diện tích, hạ tầng truyền thông và các điều kiện cơ sở vật chất liên quan để vận hành hiệu quả. Hệ thống điện lưới quốc gia không ổn định, thường xuyên cúp điện khi có mưa dông, gây khó khăn lớn trong công tác chỉ đạo, điều hành. Hệ thống mạng LAN sử dụng thiết bị cấu hình yếu, tốc độ truy xuất thấp, không hỗ trợ các tính năng bảo mật, phân luồng truy cập hoặc giám sát lưu lượng. Wifi nội bộ chỉ hoạt động ổn định ở khu vực trung tâm trụ sở, nhiều vị trí như phòng làm việc, tiếp dân… sóng yếu hoặc không có sóng. Ngoài ra, xã cũng thiếu cán bộ chuyên môn công nghệ thông tin nên gặp nhiều khó khăn trong vận hành các thiết bị liên quan.
“Cán bộ, công chức xã đang nỗ lực tối đa để đảm bảo bộ máy vận hành trơn tru. Tuy nhiên, rất mong UBND thành phố quan tâm đầu tư cơ sở vật chất cho trụ sở làm việc, trung tâm hành chính công; hỗ trợ hệ thống mạng, máy phát điện và thiết bị họp trực tuyến. Qua đó, tạo tâm lý yên tâm công tác cho cán bộ và phục vụ người dân tốt hơn” - ông Nghĩa kiến nghị.
Tại xã Nam Trà My, dù có điều kiện tương đối thuận lợi khi kế thừa cơ sở vật chất từ huyện Nam Trà My cũ, song việc vận hành hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính vẫn còn nhiều khó khăn. Ông Võ Như Sơn Trà - Phó Chủ tịch UBND xã Nam Trà My cho biết, hạ tầng công nghệ của xã đã đầu tư từ lâu, chưa tích hợp AI nên các thao tác vẫn thủ công, qua nhiều bước, chưa phát huy hiệu quả. Một số hệ thống của Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính chưa liên thông nên địa phương vẫn phải làm hồ sơ giấy.
“Địa phương rất mong UBND thành phố quan tâm đầu tư hạ tầng, thiết bị hiện đại hơn. Đồng thời bổ sung cán bộ công nghệ thông tin và tổ chức tập huấn cho cán bộ chuyên môn cấp xã để hệ thống vận hành hiệu quả hơn” - ông Trà nói.
Phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ
Là xã biên giới thuộc thành phố Đà Nẵng, Avương nỗ lực vượt qua khó khăn ban đầu, đảm bảo vận hành chính quyền cơ sở suôn sẻ. Xã Avương được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Avương và Bhalêê (huyện Tây Giang cũ) với tổng diện tích 225,3km2, dân số gần 5.500 người, trong đó hơn 95% là đồng bào dân tộc thiểu số chủ yếu là người Cơ Tu.
Ông Arâl Ta, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Avương cho hay, là xã biên giới cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, đội ngũ cán bộ mới tiếp nhận công tác nên việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp và cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, hạ tầng mạng yếu, đường truyền internet không ổn định, ảnh hưởng lớn đến việc tiếp nhận và xử lý văn bản điện tử, phần mềm điều hành công việc. Đáng chú ý, buổi chiều thường xảy ra mưa dông khiến nguồn điện và hệ thống internet bị gián đoạn…
“Trên địa bàn xã chủ yếu đồng bào Cơ Tu nên mỗi cán bộ, công chức tại trung tâm đều nỗ lực tận tình, hướng dẫn, tăng cường hỗ trợ người dân áp dụng các nền tảng số khi tham gia giải quyết thủ tục hành chính. Mặc dù còn nhiều khó khăn, trung tâm luôn đặt mục tiêu giải quyết thủ tục nhanh chóng, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp lên hàng đầu”, ông Ta nói.
Đặc biệt từ ngày 7/7, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Avương còn có sự đồng hành của lực lượng đoàn viên thanh niên xã, Công an xã hỗ trợ cán bộ, công chức xã mới trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đoàn viên thanh niên trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ từng thao tác để người dân thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số, từ việc cài đặt ứng dụng VNeID, đăng ký tài khoản định danh điện tử đến nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu kết quả và thanh toán trực tuyến... Trong quá trình hỗ trợ, các đoàn viên kết hợp tuyên truyền về ý nghĩa của mô hình chính quyền 2 cấp và các chính sách mới của Đảng, Nhà nước về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, giúp người dân hiểu rõ và đồng thuận, tin tưởng vào chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và những nỗ lực của chính quyền địa phương. Đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức trong cảnh giác, phòng ngừa, tự bảo vệ của nhân dân, không để bản thân trở thành nạn nhân của lừa đảo qua mạng.
Ông Bríu Quân, Chủ tịch UBND xã Avương cho hay: “Để phát huy năng lực, mỗi nhiệm vụ thuộc thẩm quyền UBND xã chỉ giao cho một cơ quan, một người phụ trách chịu trách nhiệm chính. Mỗi cán bộ, công chức xã cần tập trung cao độ để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao với tinh thần cấp trên không làm thay cấp dưới; tập thể không làm thay cá nhân và ngược lại; thủ trưởng các cơ quan, đơn vị được phân công phải chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả thực hiện. Trong đó, từng vị trí công tác đều phát huy vai trò, trách nhiệm, chủ động giải quyết công việc một cách rõ ràng, minh bạch. Mọi hoạt động của chính quyền đều lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, đảm bảo tuân thủ đúng quy trình, thủ tục và đúng thẩm quyền theo quy định”.
TỪNG BƯỚC TIẾP CẬN CHÍNH QUYỀN SỐ
Sau sáp nhập, phải hoạt động và thích ứng ngay với mô hình chính quyền số đối với các xã miền núi của thành phố Đà Nẵng là một thách thức. Vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa vận hành vừa gỡ khó từng bước, để cán bộ và nhân dân thích ứng dần với mô hình mới.
Xác định điểm nghẽn để tháo gỡ
Đầu tháng 7/2025, nhận nhiệm vụ Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, ông Nguyễn Hồng Lai đã xác định phải làm sao để người dân tiếp cận được với chính quyền điện tử theo mô hình mới.
Về xã, ông Lai đã khảo sát cụ thể những điểm nghẽn trong thực hiện nhiệm vụ của chính quyền số, đó là xã Trà Tân mới có diện tích rộng, chủ yếu đồi núi, cả cán bộ cấp xã cũ và người dân trình độ công nghệ thông tin còn hạn chế, có thôn còn chưa có điện để sử dụng.
Vì vậy, bắt đầu từ những thôn đã hội đủ điều kiện, địa phương triển khai lắp Wifi công cộng để người dân có thể tiếp cận với hệ thống dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến. Dĩ nhiên để người dân làm được điều này thì cần phải hướng dẫn, hỗ trợ cụ thể từ đội ngũ cán bộ, công an, thanh niên xung kích.
Ông Lai cho biết: “Vì xã mới nên công việc bộn bề, nhưng việc cần làm ngay thì phải làm để có thể vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ở xã miền núi, trình độ cán bộ trong ứng dụng công nghệ thông tin rất quan trọng, từ đó mới có thể giúp người dân tiếp cận được với chính quyền số. Chúng tôi sẽ từng bước tập huấn, chuẩn hóa trình độ cán bộ ở Trung tâm Phục vụ hành chính công để hỗ trợ nhân dân tốt hơn. Các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục được kiện toàn và nâng cao trình độ qua các buổi tập huấn của thành phố tổ chức”.
Ông Lai cũng kiến nghị thành phố cần có sự đầu tư, hỗ trợ về nơi làm việc, cơ sở vật chất, trang thiết bị, hạ tầng thông tin để phục vụ hoạt động chung của xã Trà Tân và người dân trong thời gian đến hiệu quả hơn. Sở Khoa học - Công nghệ cần sớm phối hợp để hỗ trợ các địa phương, nhất là những vấn đề liên quan đến kỹ thuật. Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã thông thạo các quy trình của hệ thống mới là cơ sở để đảm bảo vận hành thông suốt, phục vụ trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp.
Linh động để gần dân hơn
Trong khi đó, tại xã Trà Đốc, việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công ban đầu gặp không ít khó khăn. Thế nhưng địa phương đã chủ động khắc phục, nỗ lực thực hiện tốt các nhiệm vụ ban đầu, đảm bảo chính quyền cấp xã hoạt động thông suốt, khớp nối được với cấp thành phố.
Ông Phan Duy Hưng - Chủ tịch UBND xã Trà Đốc thông tin, ban đầu, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Trà Đốc đặt tại trụ sở UBND xã, được trang bị 5 máy tính, 2 máy in, máy scan, thiết bị kết nối mạng, phần mềm dùng chung của thành phố và các biểu mẫu niêm yết công khai theo quy định. Hệ thống mạng internet tốc độ tầm trung.
Vì xã Trà Đốc có địa hình rộng, chủ yếu là núi non hiểm trở, người dân muốn di chuyển đến trung tâm xã khá xa, nên UBND xã bố trí thêm điểm số 2 thuộc Trung tâm Phục vụ hành chính công Trà Đốc tại trụ sở UBND xã Trà Bui (cũ) để tiếp nhận hồ sơ phục vụ người dân cách trung tâm xã Trà Đốc mới 28km.
“Điểm tiếp nhận số 2 này có 2 cán bộ bán chuyên trách, hàng tuần Trung tâm Phục vụ hành chính công xã sẽ cử thêm 1 công chức xã lên điểm số 2 để hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện tiếp nhận hồ sơ theo quy định. Cán bộ luôn tiếp nhận hỗ trợ người dân bằng các hình thức trực tiếp, trực tuyến để họ có thể thực hiện được các thủ tục hành chính đơn giản nhất”, ông Hưng cho biết.
Quá trình vận hành chính quyền số rất cần cán bộ đáp ứng được yêu cầu công nghệ thông tin, trong khi cán bộ xã Trà Đốc hiện nay chưa ai có trình độ theo đúng vị trí việc làm này. Vì vậy UBND xã kiến nghị thành phố sớm hỗ trợ tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về việc sử dụng các phần mềm trong thực hiện nhiệm vụ; đồng thời cần có chủ trương bố trí thêm hợp đồng đối với những người có chuyên môn về công nghệ thông tin để đáp ứng được yêu cầu công việc.
Đặc biệt, cần có sự đầu tư cho các xã miền núi để nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và trang bị thêm thiết bị cho Trung tâm Phục vụ hành chính công như máy tính cấu hình cao, máy kiosk dịch vụ công phục vụ công dân, máy photocopy, máy scan tốc độ cao, hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến, trang thiết bị cho hệ thống mạng nội bộ đảm bảo kết nối với hệ thống mạng WAN thành phố, máy phát điện có ABS phục vụ công việc hành chính và họp trực tuyến không bị gián đoạn.
SỚM ĐỒNG BỘ HẠ TẦNG THÔNG TIN
Từ thực tế vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian qua, lãnh đạo UBND thành phố cũng như sở, ban ngành liên quan đã sâu sát cơ sở, nhận diện khó khăn để đưa ra giải pháp khắc phục ban đầu. Mục tiêu cuối cùng là phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, nhất là vùng sâu vùng xa.
ÔNG TRẦN NAM HƯNG - PHÓ CHỦ TỊCH UBND THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:
“Nghiên cứu ký hợp đồng với đơn vị chuyên môn hỗ trợ ban đầu cho địa phương”
“Qua kiểm tra thực tế tại các xã miền núi cho thấy, điều kiện làm việc, ăn ở của cán bộ còn nhiều khó khăn. Việc sáp nhập nhiều xã lại với nhau dẫn đến tình trạng “vừa thừa lại vừa thiếu”. Nếu tận dụng hết trụ sở cũ thì khoảng cách di chuyển quá xa; còn nếu chỉ sử dụng một trụ sở thì không đủ điều kiện bố trí.
Thậm chí, ở một số xã miền núi cao, nhiều cán bộ phải làm việc trong những căn phòng nhỏ hẹp; phải ở tạm nhà dân trong thời gian chờ bố trí địa điểm phù hợp. Hạ tầng công nghệ thông tin, Wifi hoạt động không ổn định, thường xuyên mất điện khi trời mưa... Nhưng điều đáng mừng là đội ngũ cán bộ vẫn giữ tinh thần nhiệt huyết, luôn nỗ lực vượt khó. Dù điều kiện còn thiếu thốn, nhưng các xã đều ưu tiên bố trí vị trí thuận lợi nhất để thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công, phục vụ nhu cầu người dân, doanh nghiệp.
Về việc thiếu cán bộ công nghệ thông tin, yêu cầu Sở Khoa học - Công nghệ phối hợp Sở Nội vụ tính toán phương án điều động, luân chuyển hoặc tuyển dụng cán bộ phù hợp cho cấp xã. Trường hợp cần thiết, có thể nghiên cứu ký hợp đồng với các đơn vị chuyên môn như VNPT, Viettel để kịp thời hỗ trợ địa phương trong giai đoạn đầu vận hành.
UBND thành phố sẽ sớm liên thông các thủ tục, đẩy mạnh công tác tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ để hệ thống vận hành thông suốt. Đồng thời tổng hợp đề xuất, kiến nghị của địa phương về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, nhất là các xã miền núi, để có chính sách hỗ trợ phù hợp, phát huy hiệu quả”.
ÔNG PHẠM NGỌC SINH, PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:
“Cán bộ xã gặp khó ở đâu sẽ cử người hướng dẫn ở đó”
“Trong thời gian đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, việc thiếu thốn hạ tầng công nghệ thông tin, đặc biệt ở các xã vùng sâu vùng xa, là điều khó tránh khỏi. Sở đã tham mưu UBND thành phố trình Bộ Khoa học - Công nghệ phê duyệt thực hiện 5 đề án chuyển đổi số với tổng kinh phí 685 tỷ đồng. Thời gian hoàn thành các đề án vào cuối năm 2026, trong đó việc đầu tư cơ sở vật chất công nghệ thông tin trên toàn thành phố sẽ được ưu tiên triển khai trong năm 2025.
Chúng tôi liên tục tổ chức tập huấn cho cán bộ chuyên môn cấp xã. Tuy nhiên, tập huấn trực tuyến chưa hiệu quả vì lĩnh vực này cần phải “cầm tay chỉ việc”. Sở đang tham mưu để chuyển sang tập huấn trực tiếp theo từng khu vực, ưu tiên các địa bàn vùng sâu vùng xa. Cán bộ cấp xã gặp khó ở đâu, chúng tôi sẽ cử người hướng dẫn tại chỗ. Đồng thời cung cấp số điện thoại chuyên viên phụ trách để sẵn sàng hỗ trợ địa phương bất cứ lúc nào”.
ÔNG HÀ ĐỨC HOÀI, PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ NỘI VỤ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:
“Chủ trương mỗi xã có từ 1-2 cán bộ công nghệ thông tin”
“Để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, Sở Nội vụ thành phố đã yêu cầu cấp xã, phường nghiên cứu kỹ, bám sát hướng dẫn của Bộ Nội vụ. Đồng thời tham mưu UBND thành phố kế hoạch tập huấn chuyên sâu 14 lĩnh vực phân cấp, phân quyền. Trong cuộc họp mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Lương Nguyễn Minh Triết đã giao Sở Nội vụ phối hợp Sở Khoa học - Công nghệ thực hiện chỉ tiêu mỗi xã có 1-2 cán bộ công nghệ thông tin. Chủ trương này đang được chúng tôi rà soát, đánh giá cụ thể theo tình hình thực tế của từng địa phương, nhất là các xã miền núi”.
Nội dung: HỒ QUÂN - HIỀN THÚY - DIỄM LỆ
Trình bày: MINH TẠO