Bước chuyển của chuỗi ẩm thực Nhật Bản

Giữa một khu mua sắm đông đúc tại Jakarta, những chiếc khay đựng udon trượt nhanh qua tay khách hàng. Cách đó hơn 13.000km, tại một góc siêu thị Mỹ, người tiêu dùng xếp hàng trước quầy sushi của Zensho.

Nhưng điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở phạm vi mở rộng thị trường. Các chuỗi ẩm thực Nhật cũng đang âm thầm thay đổi “vũ khí chiến lược”, từ những hạt cơm quen thuộc sang những sợi mì dẻo dai.

Trong bối cảnh giá gạo trong nước ở Nhật tăng mạnh, lựa chọn này không đơn thuần là thị hiếu, mà còn là để tồn tại lâu dài.

Niềm đam mê với món ăn Nhật trên bản đồ ẩm thực thế giới không còn gói gọn trong những lát cá sống hay bát cơm bò. Thay vào đó, udon và ramen, những món mì tưởng chừng chỉ là “vai phụ”, đang trở thành điểm tựa cho các thương hiệu Nhật trong hành trình mở rộng quy mô toàn cầu.

Toridoll Holdings - tập đoàn đứng sau chuỗi mì udon Marugame Seimen - đặt mục tiêu mở hơn 3.000 cửa hàng ở nước ngoài vào năm tài khóa kết thúc tháng 3/2028, tức gấp ba số cửa hàng hiện có tại Nhật tính đến thời điểm tháng 3/2025. Riêng trong giai đoạn 2025-2028, sẽ có ít nhất 320 cửa hàng mới được khai trương ở nước ngoài, theo Nikkei.

Thị trường quốc tế không chỉ rộng mở, mà còn sẵn sàng trả giá cao hơn cho cùng một món ăn. Sự chênh lệch này phản ánh một thực tế quan trọng trong chiến lược mở rộng: khách hàng quốc tế ít nhạy cảm với việc tăng giá hơn người tiêu dùng trong nước.

Không chỉ Toridoll, các ông lớn khác trong ngành thực phẩm Nhật cũng đang gia tăng sự hiện diện quốc tế thông qua các món mì. Dự kiến đến năm 2030, số lượng cửa hàng ở nước ngoài của Oishes sẽ tăng 50% so với năm 2025, đạt 150 điểm bán, chiếm khoảng 40% tổng số cửa hàng, theo Nikkei.

Nếu Toridoll đang mở rộng thế giới bằng những sợi udon, thì Yoshinoya - thương hiệu lâu đời vốn nổi tiếng với món cơm bò gyudon - lại đang đặt cược lớn vào ramen. Đây không chỉ là một sự bổ sung thực đơn, mà là chiến lược tái cấu trúc toàn diện, với mục tiêu tạo ra một cột trụ tăng trưởng mới giữa biến động chi phí và áp lực nội địa ngày càng gia tăng.

Thực tế cho thấy, các chuỗi ẩm thực Nhật nói chung đang có xu hướng rời bỏ thị trường nội địa để tập trung nguồn lực ra nước ngoài.

Một khảo sát của báo Nikkei với 300 doanh nghiệp chuỗi cho thấy, có tới 44,3% số công ty đã có cửa hàng ở nước ngoài cho biết sẽ “chủ động mở rộng” trong năm tài khóa 2024 hoặc các năm tiếp theo - tăng 16,7 điểm phần trăm so với khảo sát trước. Trong khi đó, chỉ có 1,4% nói sẽ thu hẹp quy mô quốc tế, và 35,7% giữ nguyên số lượng.

Xu hướng mở rộng này phần lớn là do môi trường kinh doanh trong nước ngày càng khắc nghiệt. Nguyên nhân chính là chi phí xây dựng tăng (64,1%) và thiếu hụt lao động (60,9%).

Việc này buộc nhiều công ty, trong đó có cả Yoshinoya, phải chuyển hướng chiến lược sang thị trường toàn cầu, nơi chi phí vận hành dễ kiểm soát hơn, đồng thời người tiêu dùng cũng ít nhạy cảm với việc tăng giá.

TRẦN ĐẮC LUÂN