Giấc mơ sông

Ấp ủ bao năm rồi chuyện kết nối những dòng sông từ Thu Bồn, Vĩnh Điện, Cổ Cò… xuôi ra Hàn qua ngõ Cẩm Lệ và Non Nước.

Lịch sử dài về những con đường nước đã lưu dấu hàng mấy thế kỷ, với “sông Thu Bồn chảy về Cửa Đại/ lạch Bình Long chảy mãi ra Hàn”. Ngay thời bao cấp nghèo khó nhưng những con sông đã chở theo nhiều mối giao thương nguồn biển. Xa xưa hơn nữa, chuyện “mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên” cũng đã đẫm đầy ký ức về hệ thống trao đổi ven sông.

Riêng sông Cổ Cò (Lộ Cảnh giang), một thủy lộ quan trọng nối liền thương cảng Hội An và Đà Nẵng, đã đi vào nhiều trang ghi chép tỉ mỉ của các sách du ký quốc tế cách đây hơn hai thế kỷ.

Bây giờ thì cuộc đi với thành phố Đà Nẵng mới, những dòng sông xứ Quảng có được khơi dậy tiềm lực, trước hết với giao thương và du lịch, sẽ còn cần rất nhiều nỗ lực mới có thể biến chủ trương thành hiện thực.

Độ trễ của quá trình xúc tiến đầu tư đến thực hiện dự án khả thi là thường thấy. Nhưng ở dự án này đặt ra một lộ trình triển khai chỉ trong hơn 5 năm, với tổng mức đầu tư ở chặng đường đầu khoảng 10 nghìn tỷ đồng, thời hạn hoạt động trong 50 năm, là kỳ vọng đầy hấp lực.

Một hệ thống bến thủy cùng các loại tàu du lịch đưa khách đi lại và thăm thú những điểm đến có không gian thưởng lãm nghệ thuật, thưởng thức ẩm thực đa dạng, phong phú.

Dĩ nhiên vẽ ra viễn cảnh đẹp thì dễ nhưng để thực hiện được cần sự quyết tâm cao của chính quyền, sự vào cuộc mạnh mẽ của doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Tạm gác những suy tư về việc trước mắt lo chuyện cơm áo gạo tiền trong giai đoạn mới hợp nhất tỉnh, những toan tính cho tương lai đường dài phát triển xứ Quảng là điều ai cũng mong mỏi.

Và hơn thế, hãy cần hành động để hoàn thành dự án khơi thông dòng Cổ Cò nối Hội An và Đà Nẵng, cũng như cần xác lập lại chương trình nạo vét sông Trường Giang, tạo nên hành lang đường thủy rất đẹp chạy suốt gần hết chiều dài bên sông bên biển.

Các doanh nghiệp du lịch từng đề xuất mở tuyến vòng cung đưa du khách đi thuyền theo Cẩm Lệ và sông Vĩnh Điện, nối xuống sông Hoài Hội An, hay ngược cả lên làng Đại Bình, cũng cần trở lại với giấc mơ sông đã từng bềnh bồng trôi qua theo thời gian.

Không chỉ là giao thông và du lịch, khi giấc mơ sông được hiện thực hóa còn kết nối cả một vùng văn hóa và sinh thái đặc trưng xứ Quảng.

Ngay như theo sông Vĩnh Điện có thể kết nối các làng quê nằm trong chiếc nôi qua vùng dinh trấn xa xưa, qua La Qua, qua nhà thờ Bà chúa tằm tang, làng An Quán - nơi có trường tuồng một thời cụ Nguyễn Hiển Dĩnh dựng nên, rồi thăm làng đúc đồng Phước Kiều, thăm Thanh Chiêm, làng mỳ Quảng nức tiếng.

Hoặc vào đến Thu Bồn, dừng các bến đò xưa lên vùng Gò Nổi, với hàng loạt điểm đến là các di tích danh nhân lịch sử cùng những làng nghề, biền bãi ngút ngàn; theo sông lên bến làng Thu Bồn có thể vào thăm đền tháp Mỹ Sơn, đủ tạo nên thang âm cảm xúc nhiều cung bậc.

Ở phía Nam Đà Nẵng, nối Cổ Cò và Trường Giang là nối cả di sản văn hóa thế giới với các làng chài xưa, nơi có thể đi qua Chợ Được, vào đến An Hòa.

Những dòng sông chuyên chở văn hóa Thu Bồn và Trường Giang đã tô bồi nên các di sản văn hóa, di tích, làng quê sinh thái, sẽ làm dịu lại, níu lại khách lãng du.

Giấc mơ sông, đáng là điều trông đợi để “ai qua đây rồi thì chân bước không đành”

ĐĂNG QUANG