Xu hướng khởi nghiệp không biên giới
Không còn là khái niệm ngoài lề, “nomad capitalism” - “chủ nghĩa tư bản lưu động” - đang mở ra một chương mới cho tinh thần khởi nghiệp. Bằng cách chọn nơi đặt doanh nghiệp theo tiêu chí thuế thấp, cơ sở hạ tầng số và nguồn vốn thuận lợi, các startup đang tái định nghĩa thế nào là “bắt đầu từ con số 0”.
Một chiếc laptop, một đường truyền mạng ổn định và tấm visa du mục kỹ thuật số (tiếng Anh là “digital nomad visa”, còn được gọi với tên khác như “visa cho người lao động từ xa” hay “thị thực du mục số”) - đó là tất cả những gì nhiều doanh nhân trẻ hiện nay cần để khởi nghiệp.
Tối ưu môi trường khởi nghiệp
Thời nay, khi một doanh nhân trẻ có một ý tưởng khởi nghiệp xuất sắc, câu hỏi lớn với họ không còn là “bắt đầu từ đâu” theo nghĩa truyền thống, mà là: “Quốc gia nào sẽ là nơi tốt nhất để hiện thực hóa ý tưởng đó?”. Trong thời đại chủ nghĩa tư bản lưu động, việc chọn điểm đến tối ưu để sống, làm việc và xây dựng công ty là một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh toàn cầu.
Theo bài viết trên tạp chí Forbes của chuyên gia Mirjana Perkovic, thành viên Hội đồng Kinh doanh Forbes, “chủ nghĩa tư bản lưu động” là hình thức khởi nghiệp mà các doanh nhân chủ động lựa chọn nơi cư trú, nơi đóng thuế và điều hành doanh nghiệp dựa trên cơ hội toàn cầu thay vì chỉ gắn liền với quốc tịch. Họ tìm đến các quốc gia có thuế suất thấp, hạ tầng kỹ thuật số tốt, thủ tục hành chính gọn nhẹ và khả năng tiếp cận vốn cao.
Nhiều quốc gia đã nhanh chóng chuyển mình để trở thành “thỏi nam châm” hút startup. Dubai nổi lên là trung tâm đổi mới sáng tạo không thuế; còn Ireland, Bồ Đào Nha và Singapore đều sở hữu các chính sách thân thiện với doanh nhân, từ giảm thuế đến hỗ trợ đăng ký doanh nghiệp nhanh chóng.
Tư duy toàn cầu, đội ngũ linh hoạt
Một trong những lợi thế lớn nhất của mô hình này là khả năng tuyển dụng nhân sự toàn cầu, không giới hạn bởi địa lý. Điển hình cho xu hướng này là công ty Buffer - nền tảng quản lý mạng xã hội - được sáng lập bởi Joel Gascoigne với một đội ngũ phân tán toàn cầu ngay từ đầu. Nhờ tư duy này, Buffer vẫn vận hành ổn định trong thời kỳ gián đoạn toàn cầu, trong khi nhiều công ty truyền thống lúng túng với mô hình làm việc từ xa.
Xu hướng làm việc bất đồng bộ, tức là nhân sự làm việc vào thời gian phù hợp với múi giờ của mình, đang được ưa chuộng vì giúp tránh mệt mỏi do họp hành và tăng hiệu suất. Một nhà thiết kế trải nghiệm người dùng (UX) tự do chia sẻ với tạp chí Nodmad Magazine rằng cô có thể làm việc hiệu quả với khách hàng ở New York ngay cả khi đang ngồi tại một không gian làm việc chung ở Chiang Mai (Thái Lan) mà không gặp bất kỳ trở ngại nào về nhịp độ công việc.
Cũng theo MBO Partners, số lượng người Mỹ theo đuổi lối sống du mục kỹ thuật số đã tăng vọt 147% chỉ trong vòng 6 năm, từ 2019 đến 2025. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự lên ngôi của nhu cầu làm việc linh hoạt và phong cách sống kết hợp giữa công việc với trải nghiệm cá nhân, theo Nomad Magazine.
Với thế hệ Millennials và Gen Z, sự tự do lựa chọn thời gian, không gian và lối sống tích hợp đã vượt lên trên quan niệm cân bằng công việc - cuộc sống truyền thống. “Họ không sợ rời bỏ vùng an toàn, và càng không sợ bắt đầu doanh nghiệp chỉ với một chiếc laptop”, bà Perkovic viết trên Forbes.
Với hơn 40 quốc gia trên thế giới đã ban hành các chương trình visa du mục kỹ thuật số, nhiều chính phủ đang xem đây là một phần chiến lược để thu hút dòng chảy nhân lực toàn cầu.
Đà Nẵng - điểm đến mới của giới làm việc lưu động quốc tế Với cảnh quan biển thu hút, chi phí sinh hoạt hợp lý và cơ sở hạ tầng số ngày càng hoàn thiện, Đà Nẵng đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn với cộng đồng du mục kỹ thuật số quốc tế. Tạp chí Nomad Magazine mô tả nơi đây có “hệ thống wi-fi đáng tin cậy, nhiều không gian làm việc chung chất lượng và một chính quyền thành phố thân thiện với cộng đồng sáng tạo”. Với vị trí chiến lược nằm giữa hai thành phố trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng cũng được tạp chí này đánh giá là có tiềm năng trở thành trung tâm khởi nghiệp lưu động của khu vực Đông Nam Á.