Cái bắt tay giữa Mỹ và 3 đối tác châu Á trước 'giờ G' thuế quan
DNO - Trước thềm “giờ G” áp thuế 1/8, Mỹ đã đạt thỏa thuận thương mại với Nhật Bản, Indonesia và Philippines, qua đó giúp xoa dịu căng thẳng thương mại và tái định hình quỹ đạo hợp tác Mỹ - châu Á trong giai đoạn đầy biến chuyển.
CNN dẫn tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/7, ca ngợi thỏa thuận lớn nhất từ trước đến nay với Nhật Bản, đồng minh kinh tế và an ninh lâu đời. Theo đó, quốc gia Đông Bắc Á này cam kết "rót" tới 550 tỷ USD đầu tư vào Mỹ để đổi lại mức thuế đối ứng 15%.
Cái bắt tay với nền kinh tế lớn của châu Á không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn "bật đèn xanh" cho các mặt hàng xuất khẩu cốt lõi của Mỹ, từ ô-tô đến nông sản, những lĩnh vực luôn được ưu tiên trong chính sách “nước Mỹ trước tiên”. Giữa bối cảnh hai nước nhiều lần “vênh” nhau về thương mại, đây được xem là tín hiệu hòa dịu đáng chú ý.
Indonesia, nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, chấp nhận thỏa thuận: Mỹ giữ nguyên thuế 19%, trong khi Indonesia gỡ bỏ gần như toàn bộ hàng rào thuế quan đối với hàng Mỹ. Thỏa thuận còn đi kèm cam kết mua sắm hơn 22 tỷ USD hàng hóa Mỹ, đưa Indonesia thành một trong những đối tác thương mại thân thiện nhất với nước Mỹ thời Trump 2.0. Đổi lại, Indonesia tiếp cận ưu tiên với công nghệ và vốn đầu tư từ Mỹ, hai điều kiện then chốt để đẩy nhanh hiện đại hóa nền kinh tế.
Với Philippines, quốc gia Đông Nam Á vốn có vị trí chiến lược về cả an ninh lẫn chuỗi cung ứng, các điều khoản đàm phán thương mại tiến gần ngưỡng toàn diện. Dù Mỹ chỉ giảm thuế 1 điểm phần trăm (từ 20% xuống 19%), nhưng Philippines chấp thuận mở rộng tiếp cận thị trường nông sản và tháo gỡ nhiều nút thắt kỹ thuật tồn tại suốt nhiều năm qua. Giữa lúc Philippines nỗ lực đa dạng hóa đối tác thương mại, thỏa thuận này được đánh giá là sự lựa chọn thực tế và đúng thời điểm.
Những động thái quyết liệt nói trên diễn ra trong bối cảnh chính quyền ông Trump đang “chạy nước rút” để định hình lại chính sách thương mại toàn cầu theo hướng Mỹ là trung tâm xuất khẩu. Mốc thời gian ngày 1/8, thời điểm Mỹ bắt đầu áp thuế với các đối tác chưa đạt thỏa thuận, đang trở thành đồng hồ đếm ngược, buộc các bên phải bước vào ván cờ thương lượng, dù thế cờ rõ ràng nghiêng về một phía.
Dẫu còn nhiều ý kiến trái chiều về mức độ cân bằng trong các thỏa thuận nói trên, giới quan sát vẫn đồng thuận rằng loạt bước đi này giúp tháo gỡ nút thắt lớn trong quan hệ thương mại Mỹ - châu Á, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đầu tư và tạo hành lang pháp lý ổn định hơn.
Trong bức tranh kinh tế toàn cầu đang chịu nhiều sức ép từ chủ nghĩa bảo hộ, những diễn biến mới mang lại hy vọng rằng đối thoại và hợp tác vẫn là con đường chính để bảo đảm tăng trưởng bền vững.