Robot Trung Quốc không chỉ biết “vâng lời”
ĐNO - Robot hình người của Trung Quốc làm điều chưa từng thấy: từ chối mệnh lệnh vô lý, sau đó chủ động tính toán, hành động độc lập để hoàn thành nhiệm vụ theo hướng tối ưu do chính nó lựa chọn.

Hơn 150 robot hình người cùng lúc trình diễn tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới (WAIC) 2025 tổ chức ở Thượng Hải (Trung Quốc) từ ngày 26 đến 29/7. Đây là sự kiện quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành robot hình người nước này.
Theo AFP, tại sự kiện này, hàng chục robot hình người phục vụ bia thủ công, chơi cờ, boxing, xếp kệ hàng… không chỉ gây ấn tượng bởi sự đa dạng mà còn cho thấy bước tiến vượt bậc về công nghệ AI hiện thân (embodied AI) của Trung Quốc.
Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất tại WAIC năm nay không nằm ở số lượng hay độ linh hoạt cơ học, vốn là thế mạnh của Mỹ hay Nhật Bản, mà ở khả năng tương tác tự nhiên, hiểu ngữ cảnh và ra quyết định độc lập. Robot hình người Trung Quốc đang bước vào một kỷ nguyên mới: biết “lắng nghe, suy nghĩ và hành động”, thay vì chỉ lặp lại các thao tác lập trình sẵn.
Theo Global Times, tiêu biểu là Dobot Robotics với cánh tay robot tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn VLA do Tencent phát triển. Nhờ khả năng hiểu ngôn ngữ con người và nhận biết môi trường, robot này có thể từ chối mệnh lệnh bất hợp lý và tự đưa ra phương án xử lý, điều mà phần lớn robot trên thị trường quốc tế hiện nay vẫn chưa đạt được.
Unitree Robotics cũng gây chú ý khi trình làng robot “Unitree R1” chỉ nặng 25kg nhưng tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn đa mô thức, kết hợp xử lý giọng nói và hình ảnh. R1 có thể đánh trống, viết thư pháp, boxing, những hành động đòi hỏi độ chính xác và tinh xảo cao, mở ra tiềm năng ứng dụng trong giáo dục, giải trí và hỗ trợ con người.
Đáng nói, các robot này có thể xử lý các nhiệm vụ chính xác đến từng milimet, phù hợp với các ngành yêu cầu kỹ thuật cao như y tế, logistics hay bán lẻ.

So với những gã khổng lồ công nghệ phương Tây như Boston Dynamics (Mỹ), nổi tiếng với robot có khả năng chạy nhảy và nhào lộn, thì robot Trung Quốc hiện nay tập trung giải bài toán “tư duy và phản ứng” hơn là “vận động cơ bản”.
Global Times dẫn lời ông Che Fai Tan, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp thông minh ASEAN, giải pháp robot “Made in China” đang ngày càng thâm nhập sâu vào thị trường ASEAN, thu hút nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh khu vực này nhanh chóng tiếp cận quá trình tự động hóa và số hóa.
Cánh tay robot công nghiệp và robot cộng tác hiện được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực yêu cầu độ chính xác cao như bán dẫn, điện tử, sơn phủ và hàn nhờ chi phí hợp lý, chất lượng cải thiện nhanh, cùng chuỗi cung ứng ổn định.
Trung Quốc đang từng bước chuyển robot hình người từ sản phẩm trình diễn công nghệ thành lực lượng lao động chiến lược trong hệ sinh thái sản xuất và dịch vụ thông minh. Cuộc đua robot toàn cầu trong tương lai sẽ không chỉ là “ai đi trước”, mà là “ai đưa robot đến với cuộc sống đời thực nhanh nhất”, điều mà Trung Quốc đang tăng tốc mạnh mẽ.