Mỹ, Ấn Độ căng thẳng về thương mại

Tiêu chuẩn kép?

Bộ Ngoại giao Ấn Độ gần đây ra tuyên bố khẳng định việc động thái nhắm vào nước này là “vô lý, không chính đáng”, theo trích dẫn của Channel News Asia (CNA).

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, phương Tây áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt nhằm cô lập Nga về kinh tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chính các quốc gia phương Tây chỉ trích Ấn Độ lại vẫn duy trì kênh giao thương đáng kể với Nga.

Theo dữ liệu do Bộ Ngoại giao Ấn Độ công bố, Liên minh châu Âu (EU) đã thực hiện thương mại song phương với Nga trị giá 67,5 tỷ euro năm 2024, trong đó nhập khẩu kỷ lục 16,5 triệu tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Tương tự, Mỹ tiếp tục nhập khẩu uranium phục vụ ngành điện hạt nhân, cùng với nhiều mặt hàng chiến lược khác như palladium và phân bón.

Trước thực tế đó, việc Ấn Độ bị “gọi tên” chỉ vì mua dầu từ Nga đặt ra nghịch lý: Tại sao một quốc gia như vậy lại bị gây sức ép trong khi các cường quốc phương Tây vẫn linh hoạt điều chỉnh chính sách để bảo đảm lợi ích năng lượng của mình? Đây là vấn đề mà Ấn Độ khéo léo đặt ra, thông qua số liệu thực tế mang tính phản biện và có sức thuyết phục cao, qua đó làm dấy lên nghi vấn về việc Mỹ và EU áp dụng tiêu chuẩn kép về thương mại với Nga.

Lập trường kiên định của Ấn Độ

Trước sức ép từ Mỹ, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ vẫn tiếp tục mua dầu của Nga bởi việc này vẫn hoàn toàn hợp pháp và nằm trong phạm vi chuẩn mực quốc tế, theo TASS. Quốc gia Nam Á này khẳng định sẽ tiếp tục các bước đi cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia cũng như an ninh năng lượng; đồng thời khẳng định mối quan hệ đối tác vững chắc được kiểm chứng qua thời gian với Nga.

Theo The New York Times, Ấn Độ nhập khẩu khoảng 2 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Nga, trở thành nước mua dầu lớn thứ hai của Nga, sau Trung Quốc.

Giữa lúc, giá dầu thế giới liên tục biến động, dầu Nga với mức giá ưu đãi trở thành nguồn thay thế quan trọng để giữ ổn định chi phí năng lượng trong nước, yếu tố then chốt với nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh như Ấn Độ. Đây là lựa chọn chiến lược bảo vệ an ninh năng lượng, không để kinh tế bị chi phối bởi áp lực chính trị hay quyết định đơn phương.

Ngày 5/8, Nga chỉ trích việc Mỹ gây sức ép thương mại “mang tính đe dọa và bất hợp pháp” với Ấn Độ. CNA dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng, các quốc gia có chủ quyền có quyền lựa chọn đối tác và hình thức hợp tác kinh tế phù hợp với lợi ích quốc gia; đồng thời phản đối việc ép buộc cắt đứt quan hệ thương mại với Nga.

Câu chuyện giữa Mỹ và Ấn Độ phác họa bức tranh lớn hơn về thế giới đa cực, nơi các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều ngày càng mong muốn định hình chính sách đối ngoại và kinh tế dựa trên lợi ích riêng thay vì tuân theo áp đặt đơn phương từ bên ngoài.

Phản ứng từ Nga cho thấy nỗ lực mở rộng mạng lưới quan hệ thương mại ngoài phương Tây, trong khi Ấn Độ lại phát thông điệp rõ ràng: quyền tự chủ thương mại không phải là điều có thể đem ra mặc cả.

THƯ LÊ