Vì sao Google Maps không thể... dẫn đường ở Hàn Quốc?
Ở Hàn Quốc, một trong những cường quốc công nghệ hàng đầu thế giới, thật bất ngờ khi Google Maps lại... không thể chỉ đường. Điều tưởng chừng nghịch lý này bắt nguồn từ quy định nghiêm ngặt về dữ liệu bản đồ, mà rộng hơn là câu chuyện an ninh quốc gia.
“Ốc đảo” dữ liệu bản đồ
Đến nay, Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia trên thế giới - nơi Google Maps không hoạt động đầy đủ chức năng vốn có. Google chỉ được phép cung cấp bản đồ tỷ lệ 1:25.000 với độ phân giải thấp, hiển thị địa điểm và thông tin tĩnh, còn chức năng dẫn đường quen thuộc thì “bó tay” trước những quy định nghiêm ngặt tại xứ sở kim chi.
Trong khi Google chiếm lĩnh thị trường dịch vụ số ở hầu hết quốc gia, Hàn Quốc lại là “ốc đảo” đặc biệt với hệ sinh thái công nghệ do các tập đoàn nội địa kiểm soát. Theo The Guardian, Naver và Kakao - hai “cổng thông tin” lớn chỉ có tiếng Hàn và bảng chữ cái tượng thanh hangeul, không chỉ cung cấp tìm kiếm, tin tức, email, nhắn tin, nhạc số mà còn vận hành dịch vụ bản đồ với độ chi tiết và chính xác cao.
Các nền tảng này tuân thủ quy định lưu trữ dữ liệu tại máy chủ trong nước, đồng thời được chính phủ cấp phép xử lý dữ liệu để cung cấp chỉ đường thời gian thực.
Chính phủ Hàn Quốc yêu cầu toàn bộ dữ liệu bản đồ có độ chính xác cao phải lưu trữ trong nước và cấm xuất ra nước ngoài, nhằm tránh nguy cơ lộ vị trí căn cứ quân sự hoặc cơ sở nhạy cảm.
Ngay cả khi Google mua bản đồ từ nhà cung cấp Hàn Quốc, họ vẫn chỉ được phép hiển thị thông tin tĩnh. Google lâu nay muốn phân phối và xử lý dữ liệu thông qua mạng lưới máy chủ toàn cầu của mình để cung cấp khả năng định vị theo thời gian thực cho hàng tỷ người dùng trên toàn thế giới, bao gồm cả những người tìm kiếm các điểm đến tại Hàn Quốc từ nước ngoài.
Một phương án khác từng được đưa ra là xây dựng trung tâm dữ liệu tại Hàn Quốc, giống như các đối thủ nội địa, song lại không thể không giải quyết nhu cầu xử lý dữ liệu trên mạng lưới toàn cầu của Google. Để xoa dịu lo ngại về an ninh, theo The Korea Times, Google gần đây khẳng định rằng dữ liệu của họ đã qua kiểm duyệt, các vị trí nhạy cảm được loại bỏ và sẵn sàng làm mờ hình ảnh vệ tinh nếu chính phủ yêu cầu.
Tuy nhiên, giới doanh nghiệp bản đồ trong nước phản đối mạnh mẽ. Khảo sát của Hiệp hội Thông tin Không gian, Đo đạc và Bản đồ Hàn Quốc (KASM) cho thấy 90% trong số gần 240 doanh nghiệp thành viên lo ngại việc mở cửa cho Google Maps sẽ tạo tiền lệ cho các công ty nước ngoài khác như “ông lớn” Apple (Mỹ), đồng nghĩa trao lợi thế cạnh tranh quá lớn cho doanh nghiệp nước ngoài, dẫn đến kịch bản thống trị thị trường và phá vỡ ngành công nghiệp bản đồ nội địa.
Hiện du khách quốc tế chỉ có thể dựa vào ứng dụng của người Hàn Quốc hoặc trung thành với bản đồ giấy. Francesco, du khách Ý tham quan Seoul, chia sẻ với The Guardian: “Tôi tìm nhà hàng trên Google, nhưng lại phải chuyển sang Naver Maps để đi bộ tới đó”.
Bài toán công nghệ và an ninh
Các startup du lịch và giới công nghệ lập luận, việc không thể tiếp cận được hạ tầng bản đồ quốc tế sẽ cản trở khả năng phát triển dịch vụ hướng tới thị trường toàn cầu, kìm hãm đổi mới sáng tạo.
Mặt khác, sự cố cháy trung tâm dữ liệu của Kakao năm 2022 khiến hàng triệu người dùng mất liên lạc, cũng đặt ra câu hỏi về tính an toàn khi phụ thuộc vào hạ tầng tập trung trong nước.
Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ lại cho rằng du khách hoàn toàn có thể tải ứng dụng nội địa, vốn được tối ưu hóa trên địa bàn Hàn Quốc.
Sắp tới, chính phủ Hàn Quốc dự kiến đưa ra quyết định liệu có cho phép Google xuất dữ liệu bản đồ chi tiết có độ chính xác cao tỷ lệ 1:5.000 của Hàn Quốc ra máy chủ quốc tế hay không. Đây là lần thứ ba trong gần hai thập kỷ, chính phủ nước này xem xét đề xuất của gã khổng lồ công nghệ Mỹ, một vấn đề nằm ở giao điểm giữa chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia và sức ép luồng chảy dữ liệu toàn cầu.
Ở khía cạnh khác, vấn đề Google Maps không chỉ là câu chuyện nội bộ, mà còn trở thành điểm đáng lưu ý trong thương mại Mỹ - Hàn Quốc khi Washington cho rằng, với việc hạn chế dữ liệu bản đồ được coi là “rào cản phi thuế quan tiềm tàng”.
Trong bối cảnh hai nước vừa đạt thỏa thuận giảm thuế nhập khẩu từ mức 25% xuống còn 15% và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung chuẩn bị gặp người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Do đó, quyết định về số phận Google Maps sắp tới sẽ được theo dõi sát sao.
Quyết định sắp tới sẽ cho thấy Hàn Quốc ưu tiên điều gì hơn: bảo vệ chặt chẽ dữ liệu trong nước hay hòa nhập sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ toàn cầu? Đây cũng là phép thử cho khả năng cân bằng giữa lợi ích kinh tế, nhu cầu an ninh và ngoại giao.