Máy bay năng lượng mặt trời áp sát kỷ lục 10.000m
Trước sức ép cắt giảm khí nhà kính, cuộc cách mạng xanh hóa hàng không trở nên sôi động. Tâm điểm của làn sóng ấy chính là máy bay vận hành bằng năng lượng mặt trời, biểu tượng mới của khát vọng bay mà không để lại dấu chân carbon.
Nếu như ô tô điện làm thay đổi diện mạo giao thông trên mặt đất, thì ở độ cao hàng nghìn mét, máy bay vận hành bằng năng lượng mặt trời đang viết lại câu chuyện hàng không. Khác với động cơ phản lực nuốt hàng tấn nhiên liệu mỗi giờ, chúng vận hành nhờ ánh sáng bất tận từ vũ trụ. Nguồn năng lượng này được biến thành điện năng, gần như loại bỏ hoàn toàn khí thải.
Những dự án tiên phong như Solar Impulse của Thụy Sĩ hay máy bay không người lái Zephyr của Airbus đã chứng minh khả năng bay nhiều ngày liên tục mà không cần tiếp nhiên liệu. Theo AFP, ngày 10/8, tại Sion (Thụy Sĩ), dự án SolarStratos đạt cột mốc mới. Trong chuyến bay thử nghiệm kéo dài 4 giờ 30 phút, chiếc máy bay hai chỗ ngồi chạy hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời đạt độ cao 8.224m.
Con số này chỉ còn cách mục tiêu lịch sử 10.000m — ngang tầm các chuyến bay thương mại — một khoảng ngắn ngủi. Raphael Domjan (53 tuổi), nhà thám hiểm sinh thái và người sáng lập SolarStratos, chia sẻ với France24 rằng họ muốn chứng minh máy bay năng lượng mặt trời có thể bay ở cùng độ cao với máy bay thương mại. Khi vượt mốc 10.000m, đây sẽ là bước ngoặt thay đổi tư duy của cả ngành hàng không.
Với sải cánh gần 25m phủ kín pin mặt trời hiệu suất cao, SolarStratos tích trữ điện vào pin lithium và sạc lại trực tiếp từ ánh sáng mặt trời. Không khói, không tiếng gầm ồn ào, chỉ có hình ảnh đôi cánh trắng mảnh mai lướt giữa trời xanh. Chiếc máy bay này chứng minh năng lượng mặt trời đủ khả năng vận hành ở độ cao tương đương hàng không thương mại, đáp ứng yêu cầu khắt khe về hiệu suất, ổn định và an toàn bay.
Nếu SolarStratos vượt mốc 10.000m, đây sẽ là tiền đề cho nghiên cứu phát triển máy bay năng lượng tái tạo có tầm bay xa hơn, tải trọng lớn hơn. Công nghệ này hứa hẹn ứng dụng trong vận tải hành khách, hàng hóa và thậm chí khám phá không gian tầng cao. Trong bối cảnh sức ép giảm phát thải CO₂ ngày càng lớn, việc khai thác năng lượng mặt trời cho hàng không được xem là bước tiến tất yếu.
Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đối mặt với thách thức về tải trọng, tốc độ và khả năng bay vào ban đêm hoặc trong điều kiện thời tiết xấu. Các nhà sản xuất đang tập trung tối ưu hóa khí động học, nâng cao hiệu suất pin, phát triển hệ thống lưu trữ điện năng và kết hợp với nguồn năng lượng sạch khác. Điều này giúp tăng tính ứng dụng của máy bay năng lượng tái tạo trong thực tế.
Bên cạnh năng lượng mặt trời, nhiều giải pháp xanh khác cũng đang “cất cánh”. Airbus dự kiến ra mắt máy bay thương mại dùng hydro vào năm 2035. Các mẫu như Alice của Eviation (Mỹ) hay Heart Aerospace ES-30 (Thụy Điển) sử dụng pin lithium dung lượng lớn cho các chuyến bay tầm ngắn.
Ngoài ra, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được sản xuất từ dầu ăn đã qua sử dụng, chất thải sinh học hoặc CO₂ tái chế có thể giảm tới 80% khí thải so với nhiên liệu truyền thống. Tốc độ cải tiến công nghệ diễn ra nhanh chóng khi pin mặt trời ngày càng mỏng, nhẹ và hiệu suất cao hơn. Pin lưu trữ cũng nhẹ và bền hơn, còn hydro xanh đang được đầu tư hàng tỷ USD để giảm giá thành.
Với những bước tiến này, giới khoa học tin rằng trong tương lai gần, những chuyến bay thương mại tầm ngắn chạy hoàn toàn bằng năng lượng tái tạo sẽ trở thành hiện thực. Đây sẽ là thông điệp mạnh mẽ về kỷ nguyên hàng không xanh, nơi công nghệ hòa quyện cùng nguồn năng lượng bất tận để con người chinh phục bầu trời với tác động tối thiểu đến hành tinh.