Chuyển đổi số bắt đầu từ nhân dân - Bài 1: Lan tỏa nhận thức, kỹ năng số

BÀI 1: LAN TỎA NHẬN THỨC, KỸ NĂNG SỐ

Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong tiến trình chuyển đổi số, phong trào “Bình dân học vụ số” ở Đà Nẵng đang phổ cập kiến thức cơ bản và kỹ năng số đến mọi tầng lớp nhân dân.

Đưa kỹ năng số đến từng ngõ, từng nhà

Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, các tổ công nghệ số cộng đồng tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số đến từng hộ gia đình.

Ông Đoàn Xuân Vinh, Tổ trưởng Tổ công nghệ số cộng đồng và Đề án 06 số 59 khu dân cư Đông Xuân 3 (phường An Khê) cho biết, tổ phối hợp công an khu vực đi từng nhà cài đặt, kích hoạt tài khoản, hướng dẫn sử dụng định danh điện tử VNeID mức 2, cùng nhiều ứng dụng số khác.

Tổ đặc biệt chú trọng hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, lao động phổ thông. Giờ đây, tất cả người dân ở tổ 59 đã có VNeID mức 2.

Đoàn viên Nguyễn Văn Thịnh, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng số 59 chia sẻ, với tâm lý ngại thay đổi, ngại cái mới nên lúc đầu nhiều người lớn tuổi không tham gia cài đặt VNeID. Với sự hiểu biết về công nghệ số, Thịnh kiên trì giải thích về những tiện ích định danh điện tử đem lại, dần dần những cô chú cởi mở hơn.

“Hướng dẫn xong, mình luôn dặn mọi người là khi nào gặp khó khăn, quên mật khẩu hoặc cách sử dụng các ứng dụng số thì nhắn vào nhóm zalo tổ 59 để được hỗ trợ”, Thịnh nói.

Ông Đoàn Xuân Vinh tin rằng, một thời gian nữa, người dân sẽ quen dần việc sử dụng VNeID để giao dịch thủ tục hành chính công trực tuyến. Trước mắt, việc tích hợp giấy tờ đã là một tiện ích mà người dân thấy rõ.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống từng người dân, từng gia đình, ông Vinh đề xuất, cần nâng cao năng lực cho tổ công nghệ số cộng đồng kiến thức, kỹ năng số, công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI).

Hơn nữa, đầu tư trang thiết bị như wifi, máy chiếu, máy tính tại nhà sinh hoạt cộng đồng. Từ đó, khu dân cư tổ chức các buổi học cộng đồng, tập trung hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại thông minh để làm thủ tục hành chính, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến như đăng ký kết hôn, giấy khai sinh…

Đồng thời phổ cập kỹ năng an toàn số, bảo vệ thông tin cá nhân trên môi trường mạng. “Chúng tôi mong muốn mỗi người dân đều có kỹ năng số cơ bản, tự tin sống và làm việc trong thời đại số”, ông Vinh nói.

Mới đây, UBND phường Hải Châu phát động phong trào đề xuất mô hình chuyển đổi số trong khu dân cư. Kết thúc thời gian tiếp nhận, phường sẽ thành lập tổ thẩm định để chọn các ý tưởng, mô hình theo tiêu chí: Tính sáng tạo, khả thi, ứng dụng cộng đồng gắn với thực tế tổ dân phố để từ đó triển khai và nhân rộng.

Phó Chủ tịch UBND phường Phan Hữu Phụng cho hay, phong trào này nhằm khơi dậy trí tuệ, sáng kiến từ người dân, tổ dân phố trong ứng dụng công nghệ thông tin vào đời sống. Cùng với đó, tăng cường sự tham gia chủ động của người dân vào công cuộc chuyển đổi số toàn diện, góp phần xây dựng phường thông minh, tổ dân phố số.

Thời gian đến, phường Hải Châu sẽ tổ chức các lớp tập huấn, xây dựng và cung cấp tài liệu tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số, công nghệ số cho tổ công nghệ số cộng đồng trên địa bàn.

Phường tổ chức các buổi hướng dẫn trực tiếp tại tổ dân phố về các kỹ năng số, kiến thức cơ bản về AI; phối hợp tổ dân phố, đoàn thanh niên, các doanh nghiệp chuyển đổi số tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giới thiệu các ứng dụng và giải pháp công nghệ số.

Ngoài ra, lập danh sách các hộ gia đình, cá nhân cần ưu tiên hỗ trợ để bảo đảm mọi người dân đều được phổ cập kỹ năng cơ bản về chuyển đổi số.

Đầu tháng 6/2025, tại lễ phát động phong trào “Bình dân học vụ số” do UBND thành phố tổ chức, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh kêu gọi mỗi người dân không phân biệt tuổi tác, trình độ, hoàn cảnh, hãy coi việc học kỹ năng số là nhu cầu thiết yếu, cấp thiết, là chìa khóa mở ra những cơ hội mới trong cuộc sống.

Để phong trào lan tỏa mạnh mẽ và mang lại hiệu quả thiết thực, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố đề nghị các cấp, ngành, địa phương tăng cường truyền thông sáng tạo, dễ hiểu, phù hợp từng nhóm đối tượng, tinh thần cầm tay chỉ việc.

Thành đoàn và lực lượng thanh niên phát huy vai trò xung kích, tiên phong, dẫn đầu triển khai mạnh mẽ các chiến dịch phổ cập kỹ năng số. Doanh nghiệp công nghệ, hội ngành nghề đồng hành thành phố bằng nguồn lực, chuyên môn và công nghệ.

Tạo không gian số cộng đồng

Vừa qua, UBND phường Hòa Cường ra mắt “Không gian văn hóa - Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” với mong muốn kiến tạo một không gian mở, thân thiện, nơi kết nối giữa văn hóa - sáng tạo - công nghệ và khởi nghiệp.

Trong không gian này, phường sẽ tổ chức nhiều hoạt động, từ tư vấn, tập huấn, kết nối chuyên gia, đào tạo ứng dụng AI, khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào mọi mặt đời sống xã hội, đến tiếp cận thông tin, nguồn lực, thị trường.

Lãnh đạo phường kỳ vọng việc triển khai không gian này sẽ từng bước đưa Hòa Cường trở thành một địa phương năng động, hiện đại, thân thiện. Nơi người dân được truyền cảm hứng sáng tạo, doanh nghiệp được hỗ trợ phát triển và cộng đồng được kết nối trong tinh thần đổi mới và sáng tạo bền vững.

Tương tự, phường Hải Châu xây dựng ý tưởng kiến tạo không gian số cộng đồng. Phó Chủ tịch UBND phường Hải Châu Phan Hữu Phụng cho hay, phường sẽ khảo sát, đánh giá lại thực trạng của các nhà sinh hoạt cộng đồng khu dân cư để từ đó đầu tư, xây dựng điểm sinh hoạt số cộng đồng.

Hiện nay, phường đang nghiên cứu triển khai không gian văn hóa và đổi mới sáng tạo tại công viên APEC.

Tại không gian này, dự kiến tổ chức điểm cà phê với tên gọi “5768”. Đó là tên của hai nghị quyết: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, với mục tiêu từng bước đưa hai nghị quyết này vào thực tiễn đời sống.

Qua đó, mời gọi các các startup về công nghệ và đổi mới sáng tạo chia sẻ, giao lưu và trao đổi kinh nghiệm, kiến thức về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số với các công ty, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn phường.

Gần đây, nhiều phường như Hòa Cường, Hải Châu, An Khê chủ động mời các báo cáo viên là chuyên gia ở lĩnh vực AI tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức phường, góp phần nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số trong công tác hành chính. Đồng thời việc làm này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Bên cạnh nâng cao kiến thức, kỹ năng qua lớp tập huấn ứng dụng AI, cán bộ, công chức, viên chức hay học sinh, sinh viên, người lao động có thể truy cập địa chỉ “https://binhdanhocvuso.danang.gov.vn” để tiếp tục học tập, cập nhật và trau dồi kỹ năng số trong thời đại mà AI đang phát triển rất nhanh chóng và được ứng dụng thực tế vào nhiều lĩnh vực.

Đặc biệt chuyên mục “Bình dân học AI” đăng tải nhiều bài học bổ ích về cách sử dụng hiệu quả ChatGPT, Gemini.

----------------
Bài 2: Kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới, sáng tạo

XUÂN HẬU - THANH PHƯƠNG