Nuôi dưỡng và đào tạo tài năng điện ảnh

Việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng điện ảnh không chỉ là nhiệm vụ của các trường đào tạo mà cần có sự quan tâm hỗ trợ từ phía Nhà nước, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp.

Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện

Những năm gần đây, ngành điện ảnh toàn cầu đang trải qua chuyển biến mạnh mẽ về công nghệ, nội dung và hình thức sản xuất, phát hành phim. Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra cho điện ảnh về việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng điện ảnh đã trở thành một trong những chiến lược quan trọng. Đây cũng là vấn đề có nhiều thử thách đối với nền điện ảnh của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Theo TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, nền điện ảnh chỉ thực sự vững mạnh khi có đội ngũ nghệ sĩ sáng tạo mạnh. Mỗi chính sách, mỗi mô hình đào tạo cần được xem xét như một phần của hệ sinh thái bền vững - nơi tài năng được chắp cánh bằng sự đồng hành lâu dài.

Đã trải qua 3 mùa liên hoan phim nhưng đến nay trên địa bàn Đà Nẵng vẫn chưa có cơ sở đào tạo chuyên ngành về điện ảnh. Nhiều bạn trẻ phải vào Thành phố Hồ Chí Minh hoặc ra Hà Nội học các lớp đạo diễn, biên kịch, diễn viên…

Nói về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng tài năng trẻ, PGS.TS.NGƯT Phan Thị Bích Hà, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, phát hiện và bồi dưỡng tài năng điện ảnh trẻ không chỉ là nhiệm vụ của các trường đào tạo mà cần có sự trợ giúp của Nhà nước, các tổ chức xã hội và các doanh nghiệp.

Những kinh nghiệm quốc tế cho thấy, để nuôi dưỡng được các nhà làm phim trẻ tài năng, cần xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, từ đào tạo, cố vấn, hỗ trợ tài chính, đến tạo cơ hội trình chiếu tác phẩm và các cơ duyên để phát triển nghề nghiệp.

Mở rộng liên kết, hợp tác đào tạo

Khi hoạt động sản xuất phim ngày càng được quan tâm và có sự liên kết ở cấp độ toàn cầu, thì việc hợp tác quốc tế là quy luật tất yếu để điện ảnh phát triển mạnh mẽ hơn. Đà Nẵng có thể tận dụng cơ hội để tạo điều kiện cho các tài năng trẻ được tiếp cận với các chuẩn đào tạo quốc tế, đồng thời để các nghệ sĩ trẻ có thể chia sẻ những câu chuyện mang sắc thái văn hóa riêng biệt của mình ra với thế giới.

Việc kết nối giữa các trường đào tạo trong nước với các đối tác quốc tế, liên kết với các tổ chức phát triển điện ảnh và các nền tảng số sẽ mở ra cơ hội cho những chương trình trao đổi sinh viên cho các cuộc liên hoan phim sinh viên, hoặc tổ chức các workshop và phát triển các dự án liên kết.

Tại Hội thảo “Phát hiện và bồi dưỡng tài năng điện ảnh” trong khuôn khổ DANAFF III, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi cũng thông tin rằng, Đà Nẵng đang từng bước xây dựng hệ sinh thái văn hóa sáng tạo, đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, trong đó có điện ảnh.

“Chúng tôi nhận thức rõ rằng, để phát triển điện ảnh, không thể thiếu những chính sách hỗ trợ thiết thực cho thế hệ làm phim trẻ. Những kinh nghiệm quốc tế cho thấy, đầu tư vào con người - từ đạo diễn, biên kịch, diễn viên đến kỹ thuật viên - chính là nền tảng để tạo nên những tác phẩm có sức lan tỏa và giá trị nghệ thuật đích thực. Thành phố sẽ tiếp tục phối hợp các tổ chức điện ảnh, các trường đào tạo và cộng đồng sáng tạo để xây dựng môi trường thuận lợi cho tài năng phát triển. Chúng tôi tin rằng, với sự chung tay của các bên, điện ảnh Việt Nam sẽ có thêm nhiều tác phẩm xuất sắc, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc và chạm đến trái tim khán giả toàn cầu”, bà Thi nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ DANAFF, có một hoạt động đã trở thành thường niên và mang lại nhiều sự quan tâm, thú vị đối với các bạn trẻ, đó là những buổi workshop mang tên “Ươm mầm tài năng”. Chương trình đã mang lại nguồn năng lượng và tạo cảm hứng cho các nghệ sĩ tương lai, cho các nhà làm phim trẻ...

Anh Sơn Nguyễn, một học viên Đà Nẵng tham gia workshop nhận xét: “Qua lớp học, tôi được học hỏi nhiều điều bổ ích từ các chuyên gia người Hàn Quốc, mà trước đây tôi chưa từng biết. Điều này không chỉ giúp tôi có cơ hội giao lưu, học hỏi từ các học viên đến từ các tỉnh, thành phố khác, mà còn nâng cao kỹ năng diễn xuất”.

Có thể nhận thấy, việc xây dựng các dự án hợp tác trong đào tạo và phát hiện tài năng vừa giải quyết được bài toán về nguồn nhân lực, vừa tạo được sự ảnh hưởng và phát triển lâu dài cho ngành điện ảnh. Cùng với công nghệ số, mô hình các lớp học xuyên quốc gia, hay hội thảo trực tuyến, hoặc workshop “thực hành toàn cầu” đang dần làm xóa nhòa đi ranh giới về địa lý.

Đạo diễn trẻ Trịnh Đình Lê Minh cho rằng, một người làm phim chuyên nghiệp không chỉ cần kiến thức về điện ảnh và kỹ năng sản xuất, mà còn cần vốn hiểu biết rộng về văn hóa, xã hội, và cả khoa học - công nghệ. Do đó, dù theo định hướng nghệ thuật hay truyền thông, các chương trình đào tạo đều cố gắng lồng ghép các học phần nhân văn - xã hội để hỗ trợ sinh viên phát triển tư duy phản biện và góc nhìn đa chiều. Đây chính là nền tảng để hình thành những nhà làm phim có chiều sâu, có khả năng đối thoại với thực tại và cộng đồng.

ĐOÀN HẠO LƯƠNG