Thượng đỉnh Nga - Mỹ mở ra nhiều cơ hội
Diễn ra gần 3 giờ đồng hồ, cuộc gặp thượng đỉnh Nga - Mỹ tại Alaska cuối tuần qua được đánh giá mang lại bước tiến cần thiết, gần hơn để giải quyết xung đột Ukraine và mở ra cơ hội cải thiện quan hệ giữa Matxcơva và Washington.
Chuyến thăm Alaska của Tổng thống Nga Putin là chuyến thăm đầu tiên của ông đến Mỹ sau 10 năm và là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của lãnh đạo Nga - Mỹ kể từ khi xung đột Ukraine leo thang vào tháng 2/2022 vốn đẩy quan hệ hai nước xuống mức thấp nhất kể từ thời Chiến tranh lạnh.
Nhưng việc ông Donald Trump chính thức trở lại Nhà Trắng kể từ tháng 1/2025 dường như thay đổi cục diện. Ngày 16/8 vừa qua, ông Trump đón ông Putin trên thảm đỏ, trước sự chứng kiến của cả thế giới, không chỉ là “màn phô trương sức mạnh” mà còn là cử chỉ chào đón từ Tổng thống Mỹ dành cho nhà lãnh đạo Điện Kremlin.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Nga tại Alaska kết thúc với đánh giá tích cực từ cả hai bên. Quả vậy, vấn đề đầu tiên Tổng thống Nga đề cập tới trong bài phát biểu là về triển vọng quan hệ giữa Nga và Mỹ. Ông Putin nói, giờ đây, việc lật sang trang mới và quay trở lại hợp tác là điều quan trọng.
Với sự xuất hiện của chính quyền mới tại Mỹ, thương mại song phương giữa hai nước tăng 20%. Nga và Mỹ, như ông Putin gợi ý, có nhiều lĩnh vực hợp tác tiềm năng và thú vị từ lĩnh vực thương mại, năng lượng, công nghệ số, không gian đến Bắc Cực. Đó là lý do tháp tùng ông Putin đến Alaska lần này cũng có mặt nhiều doanh nhân Nga. Theo các nhà phân tích, dù rất khó quay lại như trước, hợp tác kinh tế Nga - Mỹ cũng cải thiện ít nhiều.
Về phần mình, Tổng thống Mỹ lưu ý rằng nếu Nga muốn hợp tác, Mỹ mong muốn được hợp tác cùng nhau khi xung đột Ukraine kết thúc... Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: “Một ngày tuyệt vời và rất thành công tại Alaska! Cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra rất tốt”. Ông Donald Trump kỳ vọng sẽ sớm gặp lại ông Putin.
Ngoài ra, Tổng thống Mỹ cho biết về một số điểm trong thỏa thuận liên quan đến Ukraine vẫn chưa đạt được sự đồng thuận với Nga, nhưng các bên có “cơ hội tốt” để đạt được thỏa thuận.
Sau cuộc gặp, Tổng thống Putin nói: “Các cuộc đàm phán của chúng tôi diễn ra trong bầu không khí xây dựng và tôn trọng lẫn nhau, rất kỹ lưỡng và rất hữu ích. Tôi xin một lần nữa cảm ơn người đồng cấp Mỹ vì đề xuất đến Alaska”. Còn ông Trump nói các phóng viên: “Chúng tôi thực sự đạt được một số tiến bộ lớn hôm nay. Tôi luôn có mối quan hệ tuyệt vời với Tổng thống Putin”.
Cạnh đó, ông Putin phát biểu thông qua phiên dịch viên, mô tả những nỗ lực của Trump về Ukraine là “quý giá” và cho biết hai nhà lãnh đạo đạt được một sự “hiểu biết chung”. Nhà lãnh đạo Nga kỳ vọng cuộc đàm phán ở Alaska sẽ trở thành điểm khởi đầu cho việc đạt được hòa bình ở Ukraine, song, ông cũng nhấn mạnh rằng để đạt được hòa bình lâu dài, cần phải loại bỏ tận gốc rễ của cuộc khủng hoảng.
Ngay phông nền của cả cuộc hội đàm và cuộc họp báo đều có dòng chữ Pursuing Peace (Theo đuổi hòa bình). Ông Trump nhấn mạnh, các thỏa thuận ngừng bắn thường không bền vững, thay vào đó tập trung một thỏa thuận hòa bình toàn diện, tương tự như đề xuất của Tổng thống Putin.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo ông sẽ tới Washington để gặp Tổng thống Mỹ Trump vào ngày 18/8. Ngày 16/8, trang tin Axios (Mỹ) dẫn nguồn thạo tin cho biết trong cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga, Tổng thống Trump nói ông muốn tổ chức hội nghị 3 bên với Nga và Ukraine, có thể vào ngày 22/8 để giải quyết xung đột Nga - Ukraine.