Quan hệ Trung Quốc - Ấn Độ đi vào quỹ đạo phát triển ổn định

Những tín hiệu tích cực

Chuyến thăm Ấn Độ từ ngày 18 đến 20/8 của Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đạt nhiều kết quả thực chất, cho thấy hai nước láng giềng chuyển trạng thái từ giữ ổn định tối thiểu sang mở rộng hợp tác có kiểm soát.

Theo Tân Hoa Xã, điểm sáng nhất chính là việc hai bên đạt đồng thuận 10 điểm về vấn đề biên giới và nhấn mạnh mục tiêu tìm kiếm khuôn khổ “công bằng, hợp lý và được cả hai bên chấp nhận”. Sự đồng thuận này có ý nghĩa quan trọng, thể hiện cam kết tích cực về duy trì hòa bình và ổn định ở biên giới, giúp củng cố niềm tin chính trị, yếu tố quyết định cho hợp tác bền vững.

Điểm mới đáng chú ý là việc lập nhóm chuyên gia trong khuôn khổ Cơ chế công tác tham vấn và phối hợp (WMCC) về vấn đề biên giới để xem xét khả năng thúc đẩy đàm phán phân định biên giới tại khu vực có điều kiện thuận lợi. Cùng với đó, cấu trúc đối thoại quân sự tại chỗ cũng được mở rộng từ Tây sang Đông và Trung, qua đó giúp ngăn tình huống hiểu nhầm leo thang tại hiện trường và tạo “đệm an toàn” để xử lý các điểm nghẽn.

Việc cam kết sử dụng song song kênh ngoại giao và quân sự, thống nhất nguyên tắc và phương pháp cho các bước giảm căng thẳng, cho thấy hai bên không chỉ muốn quản lý khủng hoảng mà còn chuẩn hóa quy trình phòng ngừa khủng hoảng.

Ngoài ra, Trung Quốc đồng ý chia sẻ thông tin thủy văn khẩn cấp về các con sông liên quan với Ấn Độ dựa trên các nguyên tắc nhân đạo...

“Dù vấn đề biên giới rất phức tạp, nhưng cả hai bên đang sẵn sàng duy trì hòa bình ở các khu vực biên giới và ngăn chặn mọi sự leo thang hoặc tác động đến hợp tác tổng thể thông qua sáng kiến mới và đây là tín hiệu rất có ý nghĩa”, Global Times dẫn nhận định của chuyên gia Tian Guangqiang tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Trung Quốc.

Động lực cho hai nền kinh tế

Hợp tác kinh tế - thương mại đang mở ra hướng đi mới. Hai bên nhất trí mở lại 3 chợ thương mại truyền thống ở khu vực biên giới, khôi phục đường bay thẳng giữa Trung Quốc đại lục và Ấn Độ sớm nhất có thể, đàm phán thỏa thuận dịch vụ hàng không cập nhật, tạo thuận lợi visa cho du lịch, thương mại, báo chí và các đoàn qua lại. Điều này không chỉ giúp khai thông các dòng chảy thương mại mà còn tạo động lực tăng trưởng mới cho hai nền kinh tế hàng đầu châu Á.

Bên cạnh đó, cũng có thể thấy sự dịch chuyển trong tư duy đối ngoại. Global Times dẫn nhận định của giới chuyên gia cho rằng, trước áp lực kinh tế và thương mại từ Mỹ, Ấn Độ đang chủ động tìm kiếm thêm không gian hợp tác với Trung Quốc để giảm phụ thuộc và đa dạng hóa đối tác.

Thực tế, quốc gia Nam Á này đang tìm cách dỡ bỏ một số hạn chế áp đặt lên Trung Quốc những năm gần đây, chào đón đầu tư từ nước láng giềng này và tăng cường giao lưu nhân dân để củng cố niềm tin kinh tế.

Trong khi đó, Trung Quốc mong muốn giữ ổn định biên giới để tập trung cho tăng trưởng và hội nhập sâu hơn vào khu vực. Sự hội tụ lợi ích này tạo ra “điểm giao” trong chiến lược của cả hai, giúp quan hệ song phương có cơ sở vững chắc hơn để duy trì ổn định.

Theo Global Times, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết, thông qua chuyến công du của ông Vương Nghị, Trung Quốc hy vọng hợp tác với Ấn Độ để thực hiện những hiểu biết chung quan trọng giữa lãnh đạo hai nước, duy trì đà trao đổi cấp cao, tăng cường tin cậy chính trị lẫn nhau, củng cố hợp tác thực tiễn, xử lý đúng đắn các khác biệt và thúc đẩy sự phát triển bền vững, lành mạnh và ổn định của quan hệ song phương.

Những kết quả tích cực nói trên không đơn thuần là giải pháp tình thế, mà phản ánh nỗ lực chung của Trung Quốc và Ấn Độ để đưa quan hệ song phương trở lại quỹ đạo có kiểm soát, nơi khác biệt được quản lý bằng quy tắc, còn hợp tác được nuôi dưỡng bằng lợi ích cụ thể. Nếu các cơ chế đồng thuận được triển khai nhất quán và liên tục, mối quan hệ hoàn toàn có thể bước vào giai đoạn phát triển mới: ổn định hơn, thực chất hơn và đóng góp nhiều hơn cho hòa bình, thịnh vượng của khu vực.

THƯ LÊ