Kiện toàn số lượng, nâng chất lượng cán bộ cơ sở: Nhận diện thực trạng thừa - thiếu
Đến nay, các địa phương cấp xã trên địa bàn thành phố cơ bản hoàn thành việc bố trí công tác, phân công nhiệm vụ cụ thể đối với đội ngũ cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền quản lý. Song, thực tiễn cũng ghi nhận thực trạng thừa - thiếu cán bộ, công chức tại cấp xã theo định mức được giao còn nhiều.
Đánh giá thực trạng
Theo đánh giá của UBND thành phố tại Đề án số 1342, trừ đặc khu Hoàng Sa, có 25 xã, phường thiếu 154 công chức và có 67 xã, phường thừa 741 công chức so với định mức được giao. Trong vòng 5 năm tới phải giải quyết 587 cán bộ, công chức cấp xã dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính.
Đáng chú ý, qua rà soát công tác bố trí cán bộ, công chức, viên chức cấp xã tính tới thời điểm ngày 31/7/2025, có 4 xã, phường còn thiếu chức danh lãnh đạo chủ chốt của HĐND và UBND. Có 78 vị trí lãnh đạo phòng chuyên môn chưa kiện toàn và 86 vị trí việc làm công chức các phòng chuyên môn chưa bố trí nhân sự đảm nhận, phụ trách.
Trong khi đó, vẫn còn thực trạng thừa - thiếu số lượng cán bộ, công chức theo vị trí việc làm giữa các xã, phường.
Đơn cử, việc bố trí công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công, đối với chức danh lãnh đạo, tại 92 xã, phường đã bố trí Phó Chủ tịch UBND xã, phường kiêm nhiệm Giám đốc. Riêng xã Tân Hiệp chưa thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công (đang xin chủ trương).
Về chức danh cấp phó, có 85 xã, phường đã bố trí Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công chuyên trách (trong đó, có 70 xã, phường có 1 người và 15 xã, phường có từ 2 đến 5 Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công); còn 7 xã chưa có chức danh Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công.
Phân tích thêm từ thực tiễn bố trí cán bộ của các địa phương cấp xã, phường cho thấy, một số vị trí vị trí việc làm chuyên ngành chuyên môn sâu (công nghệ thông tin, quản lý đất đai, tài chính, xây dựng, kinh tế…) thiếu công chức am hiểu chuyên môn nghiệp vụ phụ trách.
Cũng có địa phương bố trí công chức chưa có kinh nghiệm thực tiễn ở một số lĩnh vực chuyên môn sâu nên lúng túng, khó khăn, không tiếp cận được công việc để giải quyết…
Theo thống kê của UBND thành phố, sau sắp xếp thành lập cấp xã mới, xã Tây Giang có 63 cán bộ, công chức, so với biên chế định biên thừa 31 người. Tuy nhiên, theo ông Arất Blúi, Chủ tịch UBND xã Tây Giang, trên thực tế xã đang thiếu cán bộ ở nhiều vị trí công việc cần thiết, như: Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản, hành chính, tư pháp, hộ tịch, công nghệ thông tin.
“Chỉ riêng lĩnh vực y tế, xã chưa có công chức nào đúng trình độ chuyên môn về y tế. Trong khi đó yêu cầu đặt ra rất cao đối với công tác quản lý nhà nước và sự cần thiết của lĩnh vực này về nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, an toàn vệ sinh thực phẩm, y dược…”, ông Blúi nói.
Thách thức lớn nhất
Xã biên giới La Êê gặp không ít khó khăn, thách thức sau khi được thành lập, về điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất phục vụ công việc, công tác cán bộ... Dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, sự đoàn kết thống nhất, quyết tâm vượt khó của cán bộ, công chức, tổ chức bộ máy xã La Êê đã cơ bản vận hành thông suốt. Việc giải quyết thủ tục hành chính cho nhân dân được thực hiện tốt, khối đại đoàn kết các dân tộc được giữ vững.
Trong các khó khăn được nhận diện, theo ông Nguyễn Đăng Chương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã La Êê, vừa khuyết thiếu cán bộ công chức, năng lực đội ngũ không đồng đều đang là thách thức lớn nhất của địa phương.
So sánh từ phụ lục thống kê của UBND thành phố cho thấy, xã La Êê là địa phương miền núi thiếu nhiều cán bộ, công chức khối chính quyền nhất (thiếu 11 người). Còn tính thêm ở khối Đảng, xã đang khuyết thiếu 9 cán bộ, công chức, viên chức ở các vị trí khác nhau như Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, Ban Xây dựng Đảng...
Việc thiếu hụt nhân sự đã ảnh hưởng rất lớn đến việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ chung. Ngoài ra, địa phương cũng gặp khó khăn đối với các vị trí yêu cầu chuyên môn như công nghệ thông tin; hay kế toán, quản lý đầu tư, phê duyệt các dự án lĩnh vực xây dựng… để sau này triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia.
.jpg)
.jpg)
“Đội ngũ cán bộ công chức của hai xã (Chơ Chun và La Êê cũ) khác nhau, có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng xử lý công việc chênh lệch. Một bộ phận cán bộ, công chức, đặc biệt là những người khá lớn tuổi tuy đã được đào tạo bài bản nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc thích ứng với yêu cầu công việc mới”, ông Chương chia sẻ.
Số lượng biên chế khối chính quyền xã Trà Liên hiện nay bằng với số biên chế được cấp thẩm quyền giao. Nhưng theo ông Nguyễn Hồng Vương, Chủ tịch UBND xã Trà Liên, một số vị trí công việc đang thiếu công chức chuyên ngành. Như công tác quản lý lĩnh vực giáo dục, y tế trên địa bàn được giao cho chuyên viên Phòng Văn hóa - xã hội của xã phụ trách.
Tuy nhiên, cán bộ phụ trách không được đào tạo chuyên môn về giáo dục, y tế, trong khi lĩnh vực này đòi hỏi kiến thức chuyên ngành, khả năng nắm bắt các quy định pháp luật và kỹ năng xử lý các tình huống chuyên môn. Vì vậy cán bộ tham mưu thực hiện gặp nhiều khó khăn.