Nghề truyền thống ở vùng sông nước

Ông Lê Anh Tuấn (thôn Xuân Tân, xã Tam Anh) chia sẻ: “Nghề cha truyền con nối, đến tôi là đời thứ ba làm nghề rớ quay. Mấy chục năm nay, vợ chồng tôi duy trì nghề này trên sông Trường Giang mà có thêm thu nhập, trang trải chi phí gia đình. Nghề này khá nhàn nhã, rớ cắm sẵn ở sông rồi đến con nước, thường là vào ban đêm thì ra “néo”. Bình quân mỗi đêm kiếm được vài ba trăm ngàn đồng, có bữa được cả 1 triệu đồng”.

Thôn Xuân Tân nằm sát sông Trường Giang (gần cửa lở Tam Hải) có 468 hộ dân, sinh sống bằng nghề khai thác hải sản trên biển, làm nông và có gần 20 hộ làm nghề rớ quay, hơn 50 hộ làm nghề rớ đáy trên sông. Nhiều hộ sắm 1-2 rớ quay để vợ chồng, con cái cùng “néo”.

Ông Lê Hoài Lân, nguyên Bí thư Chi bộ thôn Xuân Tân cho hay, nghề rớ quay thực ra khá nhàn nhã, chỉ mệt nhọc khi thực hiện các thao tác cắm rớ ban đầu.

Sau đó, rớ quay được đặt cố định trên sông bằng 4 cây sào, trên 4 ngọn sào ấy căng lưới ni lông, chân sào gắn trục xoay được chôn xuống đáy sông để dễ dàng hạ rớ xuống rồi cất rớ lên bắt cá, tôm.

Rớ quay vùng sông Trường Giang đánh bắt được nhiều loài thủy sản ngon như cá trích, cá trủng, cá cơm, cá cồi, cá trẫm, cá sặc, cua, ghẹ…

Ông Lê Anh Tuấn chia sẻ, việc mua sắm một cái rớ quay “néo” trên sông dễ dàng và vốn cũng không nhiều. Để có một cái rớ quay diện tích lưới khoảng 100m² tốn chừng 30-40kg lưới ni lông rồi dây chạc, sào, công lao động… Chi phí khoảng 17 triệu đồng là có một cái rớ quay hoàn chỉnh cắm ở vùng sông có độ nước sâu từ 4-5 mét.

Cùng với nghề rớ quay, ngư dân ven sông các xã Tam Anh, Tam Xuân, Tam Hải, Núi Thành còn có nghề rớ đáy cũng khá nhàn hạ. Cắm sẵn hàng sào trên sông Trường Giang, đến con nước, bà con chỉ việc ra thả rớ đáy và sau đó thu về đủ loại thủy sản.

Riêng thôn Xuân Tân có hơn 50 hộ làm nghề rớ đáy trên sông, bình quân mỗi đêm (chừng 4-5 tiếng đồng hồ) thu khoảng 200-300 ngàn đồng, khi nước lụt tràn về có đêm thu cả vài triệu đồng.

4 xã Tam Anh, Tam Xuân, Núi Thành và Tam Hải có bờ biển dài hơn 37km, với 2 cửa biển: An Hòa và Cửa Lở. Đây là lợi thế để các địa phương phát triển nghề đánh bắt hải sản xa bờ.

Trên địa bàn còn có nhiều sông như Trường Giang, Tam Kỳ, Bến Ván, sông Trạm, sông Mương, sông Ngoài… với nhiều loài thủy sản đa dạng, phong phú, nhất là các loại đặc sản như cá tho, cá hanh, cá cồi, cá đối, cá đục, cá nâu, ong cui, tôm đất…

Tận dụng thế mạnh đó, bà con ngư dân làm nhiều nghề đánh bắt thủy sản trên sông, trong đó có nghề rớ quay, rớ đáy khá nhàn nhã và cho thu nhập khá.

Đây là hai nghề truyền thống có từ lâu đời của cư dân vùng sông nước và là một trong những nghề thân thiện với môi trường, không làm hủy diệt môi trường sống của các loài thủy sản trên sông, rất đáng được phát huy…

VĂN PHIN