Khi các thành viên BRICS xích lại gần nhau hơn

Giảm phụ thuộc vào Mỹ

Trung Quốc, thành viên lớn nhất về kinh tế của BRICS, vẫn phải đối mặt với viễn cảnh bị áp thuế cao mặc dù hai bên đã gia hạn thêm 90 ngày. Mỹ chính thức áp thuế hàng hóa nhập khẩu từ Brazil lên 50% kể từ đầu tháng này trong khi Ấn Độ chịu mức thuế 50% từ ngày 27/8, Nam Phi với mức thuế 30% kể từ ngày 7/8.

The DW, ông Donald Trump có thể “vô tình” kéo các quốc gia BRICS lại gần nhau hơn. Cựu quan chức thương mại Ấn Độ Ajay Srivastava cho rằng, thuế quan từ ông Trump mang lại cho BRICS “động lực chung” để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.

Các ngân hàng trung ương BRICS tăng cường mua vàng, tín hiệu cho thấy mong muốn phi USD hóa khối. Các thành viên BRICS đang mở rộng hiệp định thương mại song phương bằng tiền tệ quốc gia để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. Theo Điện Kremlin, hơn 90% thương mại song phương giữa Nga và Trung Quốc thực hiện bằng đồng Nhân dân tệ và Rúp.

Cạnh đó, tại SCO 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tiếp đón các đối tác Ấn Độ và Nga, Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Vladimir Putin, cùng với các nhà lãnh đạo từ khoảng 20 quốc gia khác từ nam bán cầu. Đây sẽ là lần đầu tiên ông Modi đặt chân đến Trung Quốc sau 7 năm. Trước thềm SCO năm nay, Điện Kremlin thúc đẩy Trung Quốc, Nga và Ấn Độ tổ chức hội đàm ba bên đầu tiên sau 6 năm nhằm xây dựng “Đối tác Á - Âu rộng lớn” nhằm củng cố cốt lõi của liên minh BRICS, tạo ra một đối trọng gắn kết hơn với phương Tây.

Trong khi đó, Nam Phi vẫn kiên định với các cam kết BRICS. Sanusha Naidu, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Đối thoại toàn cầu có trụ sở tại Nam Phi, nói với DW: “Tôi nghĩ Nam Phi không muốn đảo ngược bất kỳ cam kết nào của họ trong BRICS, đặc biệt là về cải cách quản trị toàn cầu, công nghệ, nông nghiệp, trao đổi học thuật và trao đổi doanh nghiệp với doanh nghiệp.”

Đẩy mạnh các hợp tác song phương

Tổng thống Nga sẽ có chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 4 ngày từ ngày 31/8 - 3/9, là chuyến công du nước ngoài dài nhất của ông Putin kể từ năm 2014. Chuyến thăm không đơn thuần là hoạt động ngoại giao thường kỳ, khi hai bên dự kiến tiến hành nhiều cuộc đàm phán quy mô lớn.

Theo hãng thông tấn TASS, chuyến thăm tập trung vào việc mở rộng hợp tác Trung Quốc - Nga trong nhiều lĩnh vực gồm kinh tế, an ninh, du lịch, văn hóa, giáo dục và khoa học. Tháng 7 mới đây, Trung Quốc mua 8,71 triệu tấn dầu thô từ Nga, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Thương mại song phương hai nước đạt 244,8 tỷ USD năm 2024, tăng 1,9% so với năm 2023 và tăng gấp 48 lần so với mức đầu những năm 1990.

Ấn Độ cũng điều chỉnh cách tiếp cận với Trung Quốc. Mức thuế quan khổng lồ của ông Trump thúc đẩy New Delhi nối lại các chuyến bay thẳng, nới lỏng các hạn chế về thị thực và tăng cường các cuộc thảo luận thương mại với Trung Quốc. Trong chuyến thăm Ấn Độ tuần trước của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, Bắc Kinh đồng ý tăng nguồn cung cấp khoáng sản đất hiếm cho Ấn Độ. Trung Quốc kiểm soát hơn 85% hoạt động chế biến đất hiếm toàn cầu, trong khi Ấn Độ rất cần những khoáng sản này cho năng lượng sạch, xe điện và công nghệ quốc phòng.

Brazil cũng tìm cách thúc đẩy thương mại song phương với đối tác thương mại lớn nhất Trung Quốc. Trung Quốc hiện chiếm 26% kim ngạch xuất khẩu của Brazil, gấp đôi so với Mỹ.

Tuy vậy, DW trích dẫn nhận định của cựu quan chức thương mại Ấn Độ Srivastava, BRICS với những khác biệt giữa các quốc gia thành viên ít hướng đến sự thống nhất hoàn hảo mà hướng đến sự hợp tác thực dụng trong thương mại, tài chính và chuỗi cung ứng, như trong bối cảnh thuế quan cao từ Trump.

KIM OANH