Thế giới

Nỗ lực cứu san hô bị tẩy trắng

KIM OANH 29/08/2025 14:24

ĐNO - Bằng cách sử dụng “siêu san hô”, các nhà khoa học tại Đại học Công nghệ Sydney (Australia) mang lại hy vọng phục hồi san hô bị tẩy trắng.

1.jpg
Hiện tượng tẩy trắng ở rạn san hô Great Barrier, Australia. Ảnh: NBCnews

Thực trạng tẩy trắng san hô toàn cầu

Theo các nhà khoa học, hơn 80% rạn san hô đại dương bị suy thoái trước tác động của hiện tượng tẩy trắng, nhất là từ năm 2023, do nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục.

Dù chỉ chiếm 0,01% diện tích đáy đại dương, rạn san hô là nơi cư trú của 1/4 sinh vật biển, cung cấp thực phẩm và sinh kế cho con người, đồng thời giúp giảm thiểu nước dâng do bão cũng như bảo vệ chống xói mòn.

Một nghiên cứu công bố vào ngày 6/8 tại Australia cho thấy, 2 trong 3 khu vực của rạn san hô Great Barrier, cấu trúc sống lớn nhất hành tinh và là nơi sinh sống của vô số loài sinh vật, suy giảm diện tích ở mức lớn nhất vì hiện tượng tẩy trắng hàng loạt.

Cụ thể, độ phủ san hô ở khu vực phía Bắc và phía Nam của Great Barrier giảm từ 25-33% trong một năm sau nhiều năm tăng trưởng ổn định, mức giảm lớn nhất kể từ khi chương trình giám sát bắt đầu cách đây 39 năm.

Siêu san hô” - cứu tinh phục hồi rạn san hô

Tại Đại học Công nghệ Sydney (Australia), các nhà khoa học thuộc nhóm nghiên cứu Future Reefs tiếp tục xác định loại “siêu san hô” (super coral) - loài có khả năng chống chịu tốt hơn trước những thay đổi của môi trường như nhiệt độ cao, độ a-xít hoặc nồng độ ô xy thấp.

Future Reefs thiết kế để “siêu san hô” không những sinh tồn, phục hồi rạn san hô mà cũng có thể hỗ trợ các loài san hô khác trong những môi trường khắc nghiệt hơn trong tương lai.

“Chúng tôi tập trung tìm hiểu khả năng phục hồi của rạn san hô trong môi trường đang thay đổi. Đồng thời, tìm kiếm giải pháp sử dụng công nghệ và khoa học để hỗ trợ san hô giúp chúng trở nên kiên cường hơn”, Tiến sĩ Emma Camp, nhà sinh vật học biển, Trưởng nhóm Future Reefs nói với CNN.

Bà Camp lần đầu tiên phát hiện các loài “siêu san hô” sinh trưởng trong các đầm phá ngập mặn, vốn có tính a-xít và nóng tự nhiên. Từ đó, Future Reefs tìm thấy hàng chục loài san hô cứng cáp này sinh trưởng ở các môi trường khác nhau trên toàn cầu.

Chương trình nuôi dưỡng san hô, dự án do bà Camp đồng sáng lập, hợp tác với các nhà điều hành du lịch địa phương và cộng đồng bản địa để trồng lại san hô trên quy mô lớn.

Kể từ khi chương trình được thành lập vào năm 2018, hơn 125.000 cây san hô được trồng trên khắp rạn san hô Great Barrier gồm ngoài khơi Cairns, Port Douglas và Whitsundays, với tỷ lệ sống sót đạt 85%.

sanho.jpg
Nhà khoa học nỗ lực phục hồi rạn san hô bị tẩy trắng. Ảnh: CNN

Mở rộng mô hình phục hồi san hô

Viện Khoa học biển Australia (AIMS) sử dụng phương pháp chọn lọc nhân tạo và nhân giống chọn lọc để nuôi trồng san hô chịu nhiệt, báo cáo rằng các biện pháp can thiệp di truyền có thể hiệu quả, nhưng mức độ thành công khác nhau giữa các loài.

Đại học Newcastle của Anh cũng nhân giống chọn lọc các loài san hô có thể sống sót tốt hơn trong các đợt nắng nóng trên biển, dù vẫn chưa tiến hành các thử nghiệm quy mô lớn trong tự nhiên.

Dù hy vọng sự đổi mới khoa học có thể mở rộng quy mô cung cấp giải pháp phục hồi san hô, song các nhà khoa học cảnh báo, bảo vệ rạn san hô lâu dài phụ thuộc vào việc giải quyết nguyên nhân gây ra tình trạng san hô bị tẩy trắng hàng loạt, đó là giảm phát thải khí nhà kính và giảm thiểu hiện tượng nóng lên toàn cầu.

KIM OANH