Thái Lan: Ai sẽ thay thế Thủ tướng Paetongtarn vừa bị bãi nhiệm?
ĐNO - Ngày 29/8, Tòa Hiến pháp Thái Lan bãi nhiệm Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra với cáo buộc vi phạm đạo đức, chỉ một năm sau khi bà nhậm chức. Đây là cú sốc mới đối với gia tộc Shinawatra, đồng thời đánh dấu lần thứ 5 trong 17 năm qua tòa án này ra phán quyết bãi nhiệm một thủ tướng.
Tiến trình chọn lãnh đạo mới mới đầy bất định
Bà Paetongtarn (39 tuổi) là nữ thủ tướng trẻ nhất lịch sử Thái Lan và là con gái cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Bà lên nắm quyền năm 2024, kế nhiệm ông Srettha Thavisin, người cũng từng bị Tòa Hiến pháp bãi nhiệm. Việc liên tiếp hai thủ tướng thuộc đảng Pheu Thai bị bãi nhiệm tác động đến vị thế của đảng cầm quyền này.
Theo Bangkok Post, Phó Thủ tướng Phumtham Wechayachai cùng nội các sẽ tạm thời điều hành đất nước cho tới khi Quốc hội chọn lãnh đạo mới. Hiến pháp không quy định thời hạn cụ thể cho tiến trình này, khiến khả năng thương lượng chính trị kéo dài là rất lớn.
Đáng chú ý, liên minh cầm quyền hiện chỉ chiếm thế đa số mong manh khiến bất kỳ sự rạn nứt hay dịch chuyển ủng hộ nào đều có thể làm thay đổi cán cân quyền lực.
“Việc bổ nhiệm một thủ tướng mới sẽ rất khó khăn và có thể mất khá nhiều thời gian. Không dễ để tất cả các đảng thống nhất lợi ích. Pheu Thai sẽ gặp bất lợi”, Stithorn Thananithichot, nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, nhận định với Bangkok Times.
Theo quy định, ứng viên thủ tướng phải được ít nhất 50 nghị sĩ đề cử và giành 247/492 ghế Hạ viện. Nếu thất bại, Quốc hội sẽ tiếp tục bỏ phiếu cho đến khi tìm được người thắng cử, không giới hạn số vòng. Điều này đồng nghĩa chính trường có thể đối diện giai đoạn bất định kéo dài.
Nhiều kịch bản bỏ ngỏ
Theo Reuters, hiện còn 5 ứng viên hợp lệ cho vị trí thủ tướng. Đảng Pheu Thai chỉ còn ông Chaikasem Nitisiri (77 tuổi), cựu Bộ trưởng Tư pháp và Tổng chưởng lý. Ông được đánh giá là lựa chọn thỏa hiệp, ít gây đối kháng nhưng cũng thiếu sức bật chính trị và khó đáp ứng kỳ vọng về cải cách hay kích thích tăng trưởng.
Người được nhắc đến nhiều hơn là ông Anutin Charnvirakul (58 tuổi), cựu Phó Thủ tướng, từng giữ chức Bộ trưởng Nội vụ và lãnh đạo đảng Bhumjaithai. ÔngAnutin rời khỏi liên minh của bà Paetongtarn hồi tháng 6/2025, song vẫn là nhân vật đầy tham vọng.
Bên cạnh đó, 3 ứng viên khác là Bộ trưởng Năng lượng Pirapan Salirathavibhaga, cựu Phó Thủ tướng Jurin Laksanawisit và cựu Thủ tướng Prayuth Chan-ocha. Khả năng trở lại của ông Prayuth khá thấp bởi ông đã tuyên bố rời chính trường và hiện là cố vấn hoàng gia.
Dưới góc nhìn của giới phân tích, ông Thaksin vẫn là nhân vật trung tâm trong các thỏa hiệp chính trị sắp tới. Dù con gái vừa mất chức, ông vẫn có ảnh hưởng lớn trong Pheu Thai và khả năng điều phối các thỏa thuận ngầm với giới bảo thủ. Tuy nhiên, việc tìm kiếm đồng thuận với quân đội và hoàng gia sẽ vẫn là bài toán khó.
Nếu Pheu Thai không giữ được quyền kiểm soát, kịch bản bầu cử sớm nhiều khả năng xảy ra. Đây sẽ là cơ hội lớn cho đảng Nhân dân, lực lượng đối lập đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ công chúng với chương trình cải cách sâu rộng, trong đó có cả những đề xuất có thể đe dọa lợi ích của phe bảo thủ và quân đội bảo hoàng.
Điều này cũng lý giải vì sao một số nhân vật theo đường lối bảo thủ có thể vẫn chấp nhận thương lượng với ông Thaksin khi xem ông là “giải pháp ít rủi ro hơn” so với sự trỗi dậy của đảng Nhân dân. Nếu Pheu Thai mất quyền kiểm soát, kịch bản bầu cử sớm có thể xảy ra, mở đường cho đảng đối lập này gia tăng ảnh hưởng.
Bất kể kịch bản nào diễn ra, chính trường Thái Lan đang bước vào giai đoạn khó đoán định, nơi thỏa hiệp, mặc cả và xung đột lợi ích tiếp tục chi phối. Lo ngại này có thể phủ bóng lên triển vọng phục hồi kinh tế vốn chỉ được dự báo tăng trưởng 2,3% năm 2025.