Chính trị

Viết tiếp câu chuyện nhân văn tại thành phố đáng sống

NGỌC HÀ - THU HÀ - THANH HUYỀN • 05/09/2025 16:07

Trong hành trình kiến tạo thành phố đáng sống, Đà Nẵng ghi dấu ấn đậm nét về những câu chuyện, chính sách nhân văn dành cho giáo dục, góp phần an sinh, xã hội bền vững. Những dự án mang tính nhân văn về giáo dục, khơi dậy những điều nhân văn, tử tế.

Tháng 8/2025, trở lại Đà Nẵng tham dự lễ bàn giao Trung tâm chăm sóc và giáo dục mầm non OneSky cho chính quyền thành phố, bà Morgan Lance, CEO của Tổ chức phi chính phủ OneSky (tiền thân là Half the Sky Foundation) không giấu được sự xúc động.

“Tại lễ khai giảng năm ấy, trong tôi kỳ vọng đây sẽ là hình mẫu của một trường mầm non chất lượng dành cho con công nhân để các địa phương khác trên cả nước học hỏi. Suốt 8 năm qua, mô hình này được các chuyên gia giáo dục quốc tế đến thăm quan, học hỏi và đánh giá cao”, bà Morgan Lance bày tỏ.

Năm 2016, OneSky đến Việt Nam khảo sát và thực hiện chương trình nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục mầm non cho trẻ em con công nhân có hoàn cảnh khó khăn, giúp các em tiếp cận môi trường giáo dục đạt chuẩn quốc tế và phát triển tối đa tiềm năng. Đà Nẵng đã được tổ chức OneSky lựa chọn và tháng 4/2016 dự án Trung tâm Chăm sóc và Giáo dục Mầm non OneSky-Đà Nẵng ra đời.

Dự án được thực hiện theo mô hình hợp tác công - tư: UBND thành phố cấp đất, chi phí xây dựng do tổ chức OneSky và chính quyền cùng đóng góp, sau khi xây dựng xong, chi phí vận hành do OneSky chi trả và phụ huynh đóng góp tiền ăn cho trẻ.

Hằng năm, trung tâm đem lại môi trường chăm sóc và giáo dục đáp ứng cho hơn 260 trẻ em từ 6 tháng đến 6 tuổi, là con công nhân nghèo tại khu công nghiệp. Sau 8 năm, ngoài khoản đầu tư xây dựng, OneSky đã tài trợ gần 90 tỷ đồng, trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục 974 trẻ từ 6 tháng tuổi đến 6 tuổi.

Chị Phan Thị Dung, công nhân một nhà máy tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, cho rằng cách dạy dỗ cũng như cơ sở vật chất ở One Sky Đà Nẵng không kém gì các trường tư đắt đỏ - nơi mà những công nhân như chị chỉ dám mơ cho con vào học.

"Gửi con ở đây, các con được chăm sóc chu đáo, chúng tôi không phải lo lắng điều gì mà còn cảm thấy rất yên tâm đi làm" - chị Dung bày tỏ.

Thời gian qua, chính quyền thành phố Đà Nẵng triển khai các chính sách nhân văn về giáo dục cho con công nhân. Ngày 24/10/2018, UBND thành phố ban hành Quyết định số 4906/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án xây dựng trường mầm non thí điểm nhận trẻ 6 - 18 tháng tuổi, bước đầu thực hiện tại 17 trường mầm non công lập tại các quận, huyện. Đến nay, ngoài các trường thực hiện thí điểm, một số trường mầm non triển khai nhận giữ trẻ 6 - 18 tháng tuổi nhằm tạo điều kiện cho phụ huynh có nhu cầu.

Thành phố còn có chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp. Ban hành Nghị quyết số 38/2021/NQ-HĐND ngày 12/8/2021 “Quy định chính sách đối với trẻ em mầm non, giáo viên mầm non tại các cơ sơ sở giáo dục mầm non thuộc loại hình dân lập, tư thục liên quan đến khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”.

Theo đó, thành phố hỗ trợ cho trẻ em đang học tại các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn (thuộc loại hình dân lập, tư thục) có cha hoặc mẹ hoặc người chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em là công nhân, người lao động đang làm việc tại các khu công nghiệp được hỗ trợ 200.000 đồng/trẻ/tháng (tăng 40.000 đồng so với quy định Nghị định số 105/2020/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chính sách phát triển giáo dục mầm non là 160.000 đồng/trẻ/tháng).

Đối với giáo viên đang làm việc tại cơ sở giáo dục mầm non dân lập, tư thục ở địa bàn có khu công nghiệp được hỗ trợ mức 800.000 đồng/người/tháng (bằng mức quy định của Nghị định 105).

Ông Nguyễn Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND phường Liên Chiểu cho biết, trên địa bàn có Khu công nghiệp Hòa Khánh tập trung khá đông công nhân, người lao động thu nhập thấp. Do đó, các dự án, chính sách hướng tới đối tượng là con công nhân đã tạo điều kiện cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, dễ bị tổn thương - đặc biệt là con em công nhân lao động được sống, học tập và phát triển trong một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và đầy yêu thương.

Hàng ngàn đứa trẻ mồ côi trên khắp mọi miền đất nước được cưu mang tại các ngôi trường, mái ấm trên địa bàn thành phố đã thắp lên niềm tin, hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn.

Hơn 30 năm qua, Làng trẻ SOS Đà Nẵng trở thành ngôi nhà của hơn 500 trẻ em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ở đây, các em được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và nhiều em đã trưởng thành, lập gia đình, có công việc ổn định. Hiện, làng đang là nơi ở của hơn 145 trẻ em, trong đó có nhiều em đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, các cơ sở giáo dục trên cả nước.

Anh Bùi Hữu Tiên, cán bộ giáo dục Làng trẻ SOS Đà Nẵng cho biết, được sự quan tâm của các cấp chính quyền thành phố, lãnh đạo làng, các nhà hảo tâm, mạnh thương quân, các em được chăm sóc, nuôi dạy chu đáo. Sau khi học mẫu giáo tại làng, các em học Tiểu học, THCS, THPT tại trường Hermann Gmeine. Nhiều em đạt thành tích cao trong học tập, tốt nghiệp đại học, có việc làm ổn định.

Anh Tiên cho biết thêm, vừa qua các em trong làng đã có một mùa hè thật ý nghĩa khi nhận được sự quan tâm của cộng đồng. Ngoài các nhu cầu thiết yếu như gạo, dầu ăn, sữa, bánh kẹo, sách vở… từ các mạnh thường quân, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân, làng còn phối hợp thực hiện nhiều hoạt động thiện nguyện mang giá trị tinh thần như: chương trình dạy học văn hóa hè 2025 của các tình nguyện viên CLB Hoa phượng Đỏ (Trường THPT Hoàng Hoa Thám), nhóm DANDELINOS (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, THPT Phan Châu Trinh), nhóm Giọt Xanh…

Bên cạnh học văn hóa các em còn được tham gia các hoạt động thể thao như giao lưu bóng đá, bơi lội, kỹ năng mềm... Để bảo vệ các em trước nguy cơ đuối nước, dự án Green Hope 2024 đã mang đến làng những khóa học bơi miễn phí. Vừa qua 29 trẻ em trong làng được trao chứng nhận hoàn thành khóa học bơi.

Đặc biệt, các em còn được tiếp cận công nghệ thông tin với chủ đề “Kỹ năng mềm - Chìa khóa thành công trong thời đại trí tuệ nhân tạo”, do Trung tâm Kỹ năng mềm quốc tế IKIGAI tổ chức.

“Sự quan tâm của cộng đồng, chia sẻ từ các anh chị - những người con trưởng thành từ Làng trẻ em SOS Đà Nẵng trở về giao lưu, kể về những hành trình học tập, nuôi dưỡng ước mơ nghề nghiệp chính là động lực thắp lên ngọn lửa, giúp các em có thêm niềm tin, nghị lực để vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống”, anh Tiên chia sẻ.

Trước nỗi đau của các trẻ em bị mất cha mẹ vì COVID-19, tháng 9/2021, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, khởi xướng ý tưởng xây dựng ngôi trường mang tên Hy Vọng dành cho trẻ mất cha mẹ vì đại dịch.

Đến nay, Trường Hy Vọng có hơn 300 học sinh đến từ 29 tỉnh, thành và 13 dân tộc trên cả nước; trong đó 32 học sinh đã bước ra khỏi mái trường, bắt đầu cho một hành trình, cuộc sống mới.

Đầu tháng 8 vừa qua, Trường Hy Vọng khánh thành cơ sở mới tại Khu đô thị công nghệ FPT Đà Nẵng. Nơi đây không gian học tập, sinh hoạt toàn diện và hiện đại với mục đích mang đến cho các em một môi trường học tập, môi trường sống an toàn, tiện nghi.

Theo ông Bình, trong những năm qua, chính các học sinh đã truyền cảm hứng và đem lại niềm hạnh phúc cho đội ngũ sáng lập. "Chúng tôi đến đây, không phải để dạy dỗ, mà để học lại bài học yêu thương, nghị lực, sự dũng cảm từ chính các em", ông Bình nói.

Với mô hình quản lý và triết lý giáo dục từ yêu thương, ngôi trường này sẽ tiếp tục nuôi dưỡng những mầm non thiệt thòi trở thành những công dân có ích cho đất nước.

Đây thực sự là mái nhà chung để các em thêm sức mạnh viết tiếp một câu chuyện tươi sáng trong một tương lai mới, để mai này khi các em lập thân, lập nghiệp, sống đẹp, sống có ích cho gia đình và xã hội.

Thành phố Đà Nẵng có thể không phải là nơi các em sinh ra, nhưng ở đây các em sẽ được học tập dưới mái trường này với sự yêu thương đùm bọc của lãnh đạo, cấp ủy chính quyền và người dân thành phố.

Trong chiến lược phát triển thành phố, Đà Nẵng xác định rõ giáo dục không chỉ là nền tảng mà còn là động lực trung tâm để xây dựng một thành phố văn minh, nhân văn và bền vững. Quan điểm “giáo dục là quốc sách hàng đầu” không chỉ là lời nói, mà được thể hiện rõ ràng qua hàng loạt chính sách, đầu tư trọng điểm và những mô hình giáo dục đầy tính nhân văn.

Thành phố đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về phát triển giáo dục - đào tạo, chú trọng từ giáo dục mầm non, phổ thông đến đại học và cả giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đặc biệt. Đà Nẵng cũng là một trong số ít địa phương miễn giảm toàn bộ học phí cho học sinh các cấp trong 3 năm học liên tiếp: 2022 - 2023, 2023 - 2024, 2024 - 2025.

Xác định đầu tư cho giáo dục là ưu tiên hàng đầu, thành phố có chính sách về xây mới, nâng cấp các trường học. Tính đến ngày 30/6/2025 đã triển khai theo kế hoạch Đề án xây dựng nâng cấp, mở rộng trường học giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn thành phố 295 công trình với tổng kinh phí 8.266 tỷ đồng.

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị tại Thông báo Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, Đà Nẵng có 6 trường trường học đầu tư năm 2025, hoàn thành trong năm 2026.

Các trường này gồm: Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học -THCS A Vương (xã A Vương), Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS Tây Giang (xã Tây Giang); Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học -THCS Hùng Sơn (xã Hùng Sơn); Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học -THCS La Êê (xã La Êê); Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học -THCS La Dêê ( xã La Dêê); Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học -THCS Đắc Pring (xã Đắc Pring).

Trước thềm năm học mới 2025 - 2026, thành phố khởi động dự án Trường Phổ thông nội trú, bán trú Tiểu học và THCS xã Tây Giang tại Khu hành chính xã A Tiêng cũ (nay là xã Tây Giang) có tổng kinh phí dự kiến 262 tỷ đồng.

Tại lễ khởi công, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Anh Tuấn cho rằng, việc triển khai dự án không chỉ là nhiệm vụ về giáo dục, mà còn là trách nhiệm chính trị, xã hội quan trọng, góp phần nâng cao dân trí, chăm lo thế hệ trẻ, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng - an ninh vùng biên giới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các đơn vị thi công tập trung cao độ, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Đồng thời, đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục theo dõi, đôn đốc tiến độ dự án; hoàn thiện đề án xây các trường còn lại. Đặc biệt, chú ý về văn hóa đặc trưng địa phương, để khi xây dựng trường học phù hợp với điều kiện, phong tục tập quán, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của học sinh và giáo viên.

Trong bối cảnh giáo dục cả nước đang nỗ lực đổi mới, Đà Nẵng nổi bật như một hình mẫu về sự cam kết lâu dài và nhân văn trong phát triển giáo dục. Bằng những cách làm khác nhau, thành phố không chỉ đang ươm mầm tri thức, mà còn gieo trồng lòng nhân ái, bản lĩnh công dân và khát vọng vươn lên cho thế hệ trẻ.

NGỌC HÀ - THU HÀ - THANH HUYỀN