Tạo sức bật mạnh mẽ cho miền núi

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, nhiều chính sách đến với người dân, tạo sức bật mạnh mẽ cho vùng cao.

Chuyển biến ở vùng cao

Đối với những xã ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nguồn lực đầu tư tổng lực từ chính sách của các Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2021 - 2025 đã tạo sức bật mạnh mẽ.

Như tại xã Trà Đốc, các nguồn vốn từ các chương trình được lồng ghép, từ đó tạo chuyển biến trong đầu tư các công trình phục vụ dân sinh, tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế, thụ hưởng chất lượng dịch vụ an sinh xã hội.

Những công trình như nhà văn hóa kết hợp công trình phòng tránh thiên tai, đường giao thông nông thôn, khu tái định cư... được triển khai ở xã đã mang lại lợi ích kép cho người dân. Người dân được an cư, yên tâm làm ăn, thoát nghèo và phát triển kinh tế.

Ông Phan Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã Trà Đốc cho biết: “Các chương trình mục tiêu quốc gia đã thực sự tác động mạnh tới xã miền núi như Trà Đốc. Nguồn lực đầu tư được lồng ghép tổng thể giúp người dân tiếp cận được chính sách, nhất là nguồn lực dành cho chính sách đầu tư trực tiếp cho người dân hưởng lợi. Nhiều chính sách về y tế, văn hóa, giáo dục, lao động việc làm, xóa nhà tạm nhà dột nát, tái định cư... đã giúp cho một xã khó khăn có điều kiện chăm lo đời sống nhân dân tốt hơn”.

Tính từ năm 2022 - 2025, Chương trình mục tiêu quốc gia đã tổng lực đầu tư vào khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số với tổng nguồn vốn đạt hơn 2.916 tỷ đồng. Nguồn vốn thực hiện các nhóm dự án, chính sách của chương trình từ các nguồn ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương (vốn đối ứng), vốn lồng ghép, vốn tín dụng, vốn huy động doanh nghiệp/tổ chức/cá nhân, vốn đóng góp của người dân và cộng đồng.

Kết quả, đến ngày 30/6/2025 đã giải ngân được hơn 2.105 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 72%. Nguồn vốn được phân bổ để đầu tư vào hạ tầng cơ sở, cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện 9 nhóm mục tiêu cụ thể được Quốc hội giao về, gồm: Mục tiêu giảm nghèo bền vững; nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đào tạo nghề cho lao động miền núi; bảo tồn và phát triển các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc; phát triển y tế và nâng cao sức khỏe cho người dân; cải thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội ở miền núi; phát triển giáo dục; đưa xã, thôn ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn; định canh, định cư, giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào.

Đưa chính sách đến với người dân

Nhìn lại chặng đường đi qua, từ nguồn lực của các chính sách, đã có nhiều mô hình được xây dựng và phát triển ở vùng miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao đời sống nhân dân. Các địa phương ở miền núi được đầu tư, đẩy nhanh tốc độ xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở, chuyển dịch cơ cấu sản xuất, trồng trọt, chăn nuôi.

Ở các địa phương, một số mô hình mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội như trồng cây dược liệu dưới tán rừng của huyện Nam Trà My (cũ); xây dựng làng văn hóa cộng đồng dân tộc Cơ Tu của huyện Tây Giang (cũ); xây dựng làng văn hóa cộng đồng dân tộc Co gắn với phát triển du lịch huyện Bắc Trà My (cũ)... Từ các mô hình đã mang lại việc làm cho người dân, từng bước nâng cao đời sống tinh thần và vật chất cho cộng đồng.

Qua đó góp phần quan trọng trong việc tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm; văn hóa truyền thống dân tộc được bảo tồn và phát triển; an ninh chính trị được giữ vững và ổn định.

Trình độ, năng lực, quản lý, điều hành của đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp xã, thôn được nâng lên, từng bước đáp ứng nhiệm vụ được giao; nhận thức của người dân có những thay đổi tích cực trong cách nghĩ, cách làm để phát triển kinh tế hộ gia đình và tham gia xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư.

Ông Lê Trung Thực, Chủ tịch UBND xã Trà Tập cho biết, mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng sẽ tiếp tục được các xã mới kế thừa và phát triển, trong đó có xã Trà Tập. Bởi mô hình này thực sự mang lại hiệu quả thiết thực đối với người dân ở các xã miền núi cao. Từ việc trồng cây dược liệu, nhiều hộ dân đã thoát nghèo hiệu quả, biết cách làm ăn, có của ăn của để, trở thành phong trào làm kinh tế trong nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo đánh giá của Sở Dân tộc và Tôn giáo Đà Nẵng, từ nhiều nguồn lực đầu tư, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được thụ hưởng chất lượng sống tốt hơn. Cơ sở hạ tầng nông thôn miền núi thay đổi rất rõ rệt, nhất là cơ sở hạ tầng về giao thông nông thôn; hạ tầng, trang thiết bị trường lớp nội trú, bán trú ngày càng khang trang, đảm bảo cho việc dạy và học; tỷ lệ hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 100%; tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%; môi trường, sinh thái vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản được đảm bảo.

Các nguồn lực đầu tư đã thực hiện nhiều nội dung hỗ trợ thiết thực về nhà ở, nước sinh hoạt chuyển đổi nghề và phát triển hạ tầng cơ sở, giúp đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số không ngừng được cải thiện. Từ đó từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, tạo động lực để người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Các dự án được triển khai đã tác động trực tiếp đến những đối tượng dễ bị tổn thương, giúp tăng cường cơ hội cho các nhóm nữ dân tộc thiểu số yếu thế được tiếp cận và thụ hưởng các chính sách, dịch vụ hỗ trợ về giáo dục, y tế, văn hóa…

Qua đó, tạo cơ hội nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục có chất lượng cho trẻ em, giúp trẻ nhận thức tốt hơn về bình đẳng giới, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nam và nữ trong việc học tập. Các chính sách phổ cập, hỗ trợ giáo dục, đào tạo nghề nhằm đảm bảo mọi trẻ em đều được tiếp cận giáo dục bắt buộc, góp phần thu hẹp khoảng cách giới trong giáo dục, đặc biệt là tăng cơ hội học tập cho trẻ em gái, trẻ em dân tộc thiểu số, trẻ em nghèo.

DIỄM LỆ