Châu Âu hướng đến sống xanh
Nghị viện châu Âu vừa thông qua luật nhằm giảm thiểu rác thải thực phẩm và rác dệt may, nỗ lực quan trọng trong việc xây dựng nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững của khu vực.
30% vào năm 2030
Đầu tuần, sau các cuộc đàm phán giữa 27 quốc gia thành viên, Liên minh châu Âu (EU) thống nhất văn bản pháp lý, rằng đến năm 2030, các quốc gia thành viên bắt buộc phải cắt giảm 30% lượng rác thực phẩm từ các hộ gia đình, nhà hàng và nhà bán lẻ, so với giai đoạn 2021 - 2023, đồng thời cắt giảm 10% lượng rác thải từ khâu chế biến và sản xuất.
Bằng cách hạn chế rác thải thực phẩm, EU hướng tới mục tiêu mở rộng là cắt giảm lượng nước, phân bón và năng lượng vốn sử dụng để sản xuất, chế biến và lưu trữ thực phẩm bị vứt bỏ. Lần đầu tiên tại EU, việc giảm lãng phí thực phẩm mang tính ràng buộc pháp lý.
Brussels thống kê, châu Âu lãng phí gần 60 triệu tấn thực phẩm mỗi năm, ước tính thiệt hại lên tới 132 tỷ euro. Trung bình, mỗi cá nhân ở khu vực lãng phí khoảng 130kg thực phẩm và đóng góp khoảng 15kg rác thải dệt may mỗi năm.
Lãng phí thực phẩm có tác động đáng kể đến khí hậu, tạo ra khoảng 16% tổng lượng khí thải nhà kính (GHG) từ hệ thống thực phẩm của EU. Nếu EU được xem là một quốc gia, quốc gia này nằm trong top 5 các nước phát thải GHG nhiều nhất thế giới.
Theo quy định mới, các quốc gia EU sẽ phải thực hiện các biện pháp để đảm bảo các đơn vị kinh tế có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa và tạo ra chất thải thực phẩm. Quy định cũng bao gồm định việc quyên góp tự nguyện thực phẩm không bán được nhưng vẫn an toàn đối với con người như một khía cạnh quan trọng trong việc giảm lãng phí thực phẩm.
Các quốc gia thành viên sẽ được giao các mục tiêu ràng buộc về giảm thiểu chất thải nhưng được tự do lựa chọn cách thức phù hợp điều kiện của từng quốc gia, song mang lại hiệu quả tốt nhất để đạt được mục tiêu. Với việc thông qua luật giảm thiểu rác thải thực phẩm và thời trang nhanh, EU sẽ cập nhật về cách quản lý, tái chế và thu hồi chất thải tại khu vực.
Ứng phó với hệ lụy môi trường từ thời trang nhanh
Quy định mới của EU cập nhật chỉ thị về rác thải của khu vực năm 2008 và mở rộng phạm vi áp dụng sang hàng dệt may. Theo đó, các nhà sản xuất sẽ phải trả phí thu gom, phân loại và tái chế quần áo, thảm, nệm cũng như các sản phẩm dệt may khác do các quốc gia thành viên thiết lập.
Các quy định này sẽ áp dụng cho tất cả nhà sản xuất, bao gồm cả những nhà sản xuất sử dụng các công cụ thương mại điện tử và bất kể họ được thành lập tại một quốc gia EU hay bên ngoài EU.
Theo AFP, hiện tại, chưa đến 1% hàng dệt may được tái chế trên toàn cầu. Tại EU, mỗi năm có 12,6 triệu tấn chất thải dệt may được tạo ra.
Nhưng có lẽ điều đáng lo ngại nhất là khoảng 4-9% tổng số sản phẩm dệt may bày bán trên thị trường châu Âu bị tiêu hủy mà không hề được sử dụng. Cơ quan Môi trường EU ước tính, lượng chất thải này tương đương với 5,6 triệu tấn khí thải nhà kính tương đương CO2.
Các nhà lập pháp EU cho biết các nghĩa vụ mới này nhằm đối phó với gia tăng của hàng nhập khẩu thời trang giá rẻ.
EU cũng đề xuất mức phí nhập khẩu cố định 2 euro cho mỗi bưu kiện để hạn chế sự gia tăng các gói hàng nhỏ liên quan đến sự bùng nổ của thời trang nhanh. Năm ngoái, 4,6 tỷ bưu kiện như vậy vào khối EU, hơn 145 bưu kiện mỗi giây.
Trước đó, năm 2022, EU công bố chiến lược dệt may bền vững và tuần hoàn của khu vực nhằm tạo ra một hệ sinh thái bền vững hoàn toàn mới cho hàng dệt may vào cuối thập kỷ này bằng cách đảm bảo rằng các nhà sản xuất tạo ra quần áo bền hơn, dễ sửa chữa và tái chế hơn.
Đáng chú ý, theo quy định mới của EU lần này, ngành nông nghiệp được miễn trừ khi không có mục tiêu giảm thiểu chất thải nào được đặt ra cho ngành nông nghiệp liên quan đến rác thực phẩm hay rác thời trang nhanh.