Những “bảo mẫu” cho san hô Cù Lao Chàm
Hệ sinh thái rạn san hô ở vùng biển Cù Lao Chàm thời gian qua được duy trì khá tốt một phần nhờ có “tổ đội” thường trực giám sát sức khỏe.
Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm được đánh giá đang sở hữu hệ sinh thái rạn san hô đặc sắc bậc nhất nước ta (diện tích hơn 356ha). Tuy nhiên, rạn san hô rất dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và các hoạt động của con người nên cần thường xuyên được bảo trì, chăm sóc.
Do đó, ở Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm có một bộ phận gắn mình với công việc bảo vệ tài nguyên quý giá này. Họ phần lớn còn trẻ, là người địa phương, miệt mài quần thảo dưới đáy biển hàng giờ đồng hồ tỉ mẩn khảo sát, ươm cấy, chăm sóc phục hồi những rạn san hô bị tổn thương.
Anh Nguyễn Minh Toàn (cán bộ phòng Tuần tra - Kiểm soát, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, quê xã Tân Hiệp) kể, quá trình phục hồi san hô đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mẩn. Trước tiên, phải xác định được khu vực san hô cần phục hồi và đánh giá lựa chọn các loài san hô phù hợp (vùng biển Cù Lao Chàm hiện ghi nhận có đến 109 loài san hô quý hiếm cần bảo tồn). Sau đó, hình thành các vườn ươm san hô để làm nguồn giống đưa đến trồng tại những nơi san hô bị tổn thương, tẩy trắng.
.jpg)
Anh Toàn cho biết, thông thường phải chờ khoảng 6 tháng khi những rạn san hô đã trở nên cứng cáp thì mới mang đi trồng phục hồi ở vùng san hô bị tẩy trắng. Việc di chuyển san hô cũng khá kỳ công, thận trọng. Suốt quá trình trồng và chăm sóc đều được theo dõi, ghi chép cẩn thận làm cơ sở để đánh giá hiệu quả bảo tồn dài hạn.
Càng đặc biệt hơn khi nhóm “bảo mẫu” cho san hô ở Cù Lao Chàm có 2 thành viên nữ. Nguyễn Thị Hồng Thúy (Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, quê xã Tân Hiệp) chia sẻ, cũng nhờ gắn bó với công việc này mà từ chỗ chỉ bơi trên mặt nước với ống thở thì đến nay đã thuần thục lặn biển ở độ sâu 5 - 20m để quan trắc rạn san hô, cỏ biển, rong biển… “Trong quá trình thực hiện công việc này mà chạm mặt với đàn cá mó nên rất vui bởi nó là loài chỉ dấu cho việc hệ sinh thái san hô đang phục hồi tốt”, Hồng Thúy kể.
Với sự đóng góp đắc lực của nhóm, theo thời gian, khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm đã trồng phục hồi thành công hơn 10ha diện tích rạn san hô bị hư hại và trồng mới 20ha diện tích rạn san hô. Cũng từ dấu ấn này mà 2 cô gái Nguyễn Thị Hồng Thúy và Trần Thị Phương Thảo đã được vinh danh trong “17 Gương mặt Hành động Việt Nam vì sự phát triển bền vững” năm 2023. Qua đó, góp phần chung vào công cuộc bảo tồn hệ sinh thái nằm trong khu dự trữ sinh quyển thế giới.