Giữ gìn văn hóa tạo “dư địa” phát triển miền núi
Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng (nhiệm kỳ 2025 - 2030) nêu rõ: Phát triển văn hóa - xã hội đồng bộ, gắn kết chặt chẽ, hài hòa và ngang tầm với phát triển kinh tế, xây dựng thành phố giàu bản sắc, đời sống người dân được nâng cao. Trong đó, giữ gìn bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội dân gian, tiếng nói - chữ viết của các dân tộc thiểu số...
Giải pháp bảo tồn văn hóa miền núi
Trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng vừa qua, ông Bhling Mia, Bí thư Đảng ủy xã Tây Giang cho rằng các giải pháp để địa phương phát triển bền vững trong thời gian tới. Đáng chú ý là nhiệm vụ bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, đặc biệt là văn hóa truyền thống của cộng đồng tộc người Cơ Tu.
Trong đó, tập trung khôi phục, duy trì và tổ chức các lễ hội truyền thống, nghề thủ công, không gian văn hóa gươl gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Phát huy tối đa nội lực và vai trò chủ thể của nhân dân, đặc biệt là già làng, người có uy tín trong giáo dục thế hệ trẻ, giữ gìn phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp.
Đồng thời khuyến khích sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, đưa văn hóa Cơ Tu trở thành động lực tinh thần, góp phần củng cố khối đại đoàn kết, nâng cao đời sống và tạo sức hút riêng cho Tây Giang trên hành trình hội nhập và phát triển.
Đối với xã miền núi Trà Linh, bà Hồ Thị Minh Thuận, Bí thư Đảng ủy xã đưa ra 5 nhóm giải pháp để phát triển địa phương một cách bền vững. Trong đó có giải pháp phát triển du lịch sinh thái kết hợp với du lịch dược liệu và bảo tồn văn hóa bản địa.
Theo đó, để xây dựng xã Trà Linh và khu vực phía tây Đà Nẵng trở thành trung tâm công nghiệp dược liệu với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực, Đảng bộ, chính quyền cần triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển du lịch sinh thái gắn với du lịch dược liệu và bảo tồn văn hóa bản địa. Phát triển các làng nghề dược liệu truyền thống không chỉ góp phần tạo sinh kế cho người dân mà còn trở thành điểm nhấn thu hút du khách…
Trợ lực từ các chính sách
Trong hành trình xây dựng và phát triển các xã miền núi, yếu tố văn hóa, tri thức bản địa được xem là chìa khóa cho sự phát triển bền vững. Nhiều năm qua, đồng bào vùng cao bền bỉ giữ văn hóa của cha ông, các thế hệ tiếp nối nhận lãnh trách nhiệm “không của riêng ai”.
Như lời tâm sự của anh Dương Linh - hoạt động trong Đội cồng chiêng trẻ người Co, ý thức gìn giữ nghệ thuật cồng chiêng không phải là chuyện ngày một ngày hai mà cả hành trình dài. Anh Dương Linh bảo rất may vẫn còn kịp trong hành trình giữ văn hóa, dù lúc anh tiếp cận việc học cồng chiêng bài bản đã ở tuổi 25.
Mới đây nhất, Nghị quyết số 02 ngày 29/7/2025 của Thành ủy Đà Nẵng đã thống nhất chủ trương kết nghĩa giữa các phường, xã trên địa bàn thành phố nhằm hỗ trợ nhau phát triển toàn diện và phục vụ tốt nhất, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân miền núi.
Sau khi Nghị quyết số 02 ban hành, Thành ủy Đà Nẵng ban hành Công văn số 389 ngày 25/8/2025 về việc triển khai thực hiện chương trình kết nghĩa; phân công 60 xã, phường khu vực đồng bằng thực hiện việc kết nghĩa với 33 xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo.
Trước đó, phường Hòa Cường và phường Ngũ Hành Sơn là hai địa phương sớm nhất lần lượt tổ chức Lễ ký kết biên bản kết nghĩa, hợp tác, hỗ trợ nhau trên nhiều lĩnh vực với xã Trà Tân và Avương.
Ông Mạc Như Phương, Bí thư Đảng ủy xã Avương chia sẻ, đối với chương trình kết nghĩa, trước mắt phường Ngũ Hành Sơn tổ chức các hoạt động quảng bá văn hóa đặc trưng của đồng bào Cơ Tu như dệt thổ cẩm, múa tâng tung da dá, mở các tour du lịch từ Ngũ Hành Sơn lên Avương để phát huy giá trị văn hóa bản địa, thiết thực hỗ trợ địa phương...
Tương tự, phường Sơn Trà tổ chức kết nghĩa với xã Trà Leng, các hoạt động nổi bật được thống nhất gồm tổ chức chợ phiên giao lưu văn hóa - ẩm thực, lễ hội quế Trà My và sâm Ngọc Linh; biên soạn sách giới thiệu cảnh đẹp, tiềm năng du lịch của mỗi địa phương.
Đầu tháng 9/2025, Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia Sự Thật phối hợp UBND phường Sơn Trà ra mắt sách ảnh “Báu vật - Treasure”. Sách là ý tưởng do ông Hoàng Sơn Trà, Bí thư Đảng ủy phường Sơn Trà - khởi xướng từ cuối năm 2024. Tiếp nối chương trình kết nghĩa, dự kiến cuốn sách tiếp theo “Từ biển Sơn Trà đến núi Trà Leng” sẽ ra mắt trong thời gian tới…
Có thể thấy, việc gìn giữ, phát triển văn hóa miền núi không chỉ từ sự nỗ lực của địa phương vùng cao, mà rất cần trợ lực từ các chính sách, chủ trương nhằm cụ thể hóa nội dung này, tạo dư địa phát triển miền núi bền vững, giàu bản sắc.