ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng
ASEAN không thể là người quan sát thụ động trước những thách thức kinh tế và địa chính trị toàn cầu, mà cần dẫn đầu trong việc xây dựng khả năng phục hồi trong khối, với hơn 600 triệu người”, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim phát biểu bên lề Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57 tại Kuala Lumpur ngày 24/9.
Thủ tướng Malaysia cho biết, ASEAN không chỉ ứng phó với các sự kiện mà còn phải vượt ra ngoài phạm vi đó, dẫn đầu trong việc củng cố chuỗi cung ứng, trao quyền cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME), đầu tư vào tính bền vững và đổi mới sáng tạo. Trên thực tế, MSME chiếm 97% số doanh nghiệp, 85% tổng số việc làm và khoảng 45% GDP của khu vực.
Dù là xương sống của nền kinh tế ASEAN, MSME vẫn rất dễ bị tổn thương trước những rủi ro, bao gồm biến đổi khí hậu, hạn chế tiếp cận thị trường quốc tế, tài chính, tín dụng, rào cản phi thuế quan và việc thực thi các quy tắc thương mại không nhất quán.
Bernama trích dẫn, Thủ tướng Malaysia tin rằng, ASEAN có khả năng khôi phục sức mạnh kinh tế, và quan trọng nhất là biến sức mạnh kinh tế thành sức mạnh cơ bản. Điều này thể hiện quyết tâm của ASEAN trong việc giải quyết các thách thức liên quan đến địa chính trị và địa kinh tế bằng sự thống nhất, gắn kết và chủ động.
Minh chứng, ASEAN đã và đang tiếp tục vượt trội so với nền kinh tế thế giới về các chỉ số chính như GDP và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Báo cáo đầu tư thế giới của Hội nghị Liên Hợp Quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) cho hay, dòng vốn FDI vào ASEAN trong năm 2024 đạt 226 tỷ USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước đó, mức tăng vượt trội so với mức tăng toàn cầu là 3,7%. ASEAN vẫn giữ vững vị thế là điểm đến FDI hàng đầu trong số các khu vực đang phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực số hóa, năng lượng bền vững, sản xuất giá trị cao và dịch vụ tài chính.
Trong khi đó, các quan chức Malaysia cho biết, chủ đề về tính “bao trùm và bền vững” của Malaysia với tư cách là Chủ tịch ASEAN năm 2025, nhấn mạnh sự tiếp nối và phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN, tập trung hợp tác kinh tế, thích ứng với xu hướng toàn cầu cũng như củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết các vấn đề của khu vực như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực và chuyển đổi số, đồng thời đảm bảo mọi thành viên đều tham gia và hưởng lợi từ sự phát triển của khu vực.
Bộ trưởng Đầu tư, thương mại và công nghiệp Malaysia, Zafrul Abdul Aziz, nhận định: trong một thế giới đang được định hình lại bởi sự chuyển đổi nhanh chóng và bất ổn gia tăng, ASEAN phải thể hiện sự đoàn kết.
Tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN hẹp lần thứ 31 (AEMR31) diễn ra tại Malaysia tháng 2/2025, theo TTXVN, các bộ trưởng thông qua 18 sáng kiến và ưu tiên hợp tác kinh tế (PED) với mục tiêu đảm bảo ASEAN không chỉ sẵn sàng cho tương lai mà còn vững vàng trước tương lai. PED tập trung vào 4 định hướng chiến lược, bao gồm: thúc đẩy thương mại và đầu tư, xây dựng lộ trình bao trùm và bền vững, thúc đẩy hội nhập và kết nối về kinh tế, xây dựng một ASEAN kinh tế số tự cường.
Malaysia cho rằng, việc tăng cường thương mại nội khối ASEAN không chỉ đơn thuần là một khát vọng kinh tế; mà giờ đây trở thành một hành động cấp thiết mang tính chiến lược để xây dựng một ASEAN kiên cường, tự chủ và có khả năng cạnh tranh toàn cầu hơn. Để đạt được điều này, ASEAN phải tăng cường nỗ lực để vượt qua những thách thức trong quá trình thực hiện, đẩy nhanh việc tạo thuận lợi thương mại và tăng cường kết nối vật lý, kỹ thuật số và quy định trên toàn khu vực. Ngoài ra, ASEAN tăng cường quan hệ đối tác kinh tế để góp phần kiến tạo tương lai.
Bộ trưởng Abdul Aziz cũng hoan nghênh việc thúc đẩy kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) nâng cấp trong năm 2025, sẽ hiện đại hóa và đảm bảo tương lai cho các quy tắc thương mại của ASEAN, thu hẹp những khoảng cách và mở ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp thuộc mọi quy mô trong khu vực, theo Bernama.