Bộ ba vệ tinh nghiên cứu mặt trời
ĐNO - Bộ ba vệ tinh thời tiết không gian được phóng lên quỹ đạo từ Trung tâm vũ trụ Kennedy, Mỹ vào sáng 24/9 (giờ địa phương) để quan sát bão mặt trời vốn có thể tạo ra cực quang tuyệt đẹp nhưng cũng gây nhiễu loạn thông tin liên lạc, đe dọa các phi hành gia đang bay.
Theo AP, bộ ba vệ tinh bay lên vũ trụ ngay sau khi mặt trời mọc trên cùng một tên lửa SpaceX, hướng đến trạm quan sát quỹ đạo mặt trời, cách trái đất 1,6 triệu kilomet và mỗi vệ tinh có nhiệm vụ riêng.
Các vệ tinh trên thuộc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA); cộng các chi phí liên quan, có tổng giá trị khoảng 1,6 tỷ USD. Ông Joe Westlake của NASA gọi đây là “dịch vụ đi chung xe vũ trụ tối ưu” bằng cách chia sẻ một tên lửa để tiết kiệm chi phí.
Dẫn đầu bộ ba vệ tinh trên là tàu thăm dò lập bản đồ và gia tốc liên sao của NASA (IMAP). IMAP sẽ xem xét kỹ lưỡng các giới hạn bên ngoài của nhật quyển hay bong bóng khí bảo vệ xung quanh hệ mặt trời, được tạo ra từ gió mặt trời.
Ngoài ra, IMAP có khả năng cung cấp thông tin về bão mặt trời - một thông báo trước 30 phút quý giá, cho các phi hành gia khám phá mặt trăng theo chương trình Artemis của NASA. Đài quan sát sẽ hoạt động hoàn toàn vào thời điểm 4 phi hành gia bay quanh mặt trăng và quay trở lại vào năm tới.
Đài quan sát Carruthers Geocorona nhỏ hơn của NASA cũng đang hoạt động, tập trung vào bầu khí quyển phát sáng ngoài cùng của trái đất, trải dài ra xa hơn cả mặt trăng. Đài quan sát này được đặt theo tên nhà khoa học quá cố George Carruthers - người phát minh ra kính viễn vọng cực tím được các phi hành gia Apollo 16 để lại trên mặt trăng vào năm 1972.
Cuối cùng, đài quan sát thời tiết vũ trụ mới nhất của NOAA sẽ được đưa vào hoạt động toàn thời gian, 24/7, theo dõi hoạt động của mặt trời và đo gió mặt trời để giúp bảo vệ trái đất khỏi các đợt bùng phát nguy hiểm.
Dự kiến các vệ tinh của NASA sẽ vào vị trí và hoạt động vào đầu năm sau trong khi tàu vũ trụ của NOAA vào mùa xuân. NASA sẽ chi hơn 879 triệu USD cho hai sứ mệnh của mình, trong khi phần của NOAA là 693 triệu USD.
Mặc dù NASA đã có một đội tàu vũ trụ quan sát mặt trời, bà Nicky Fox, Giám đốc sứ mệnh khoa học của NASA cho biết, những sứ mệnh mới hơn này cung cấp các thiết bị tiên tiến hơn, cho phép đo lường chính xác hơn. “Chỉ cần kết hợp tất cả thứ đó lại với nhau là chúng ta có cái nhìn rõ nét hơn rất nhiều về mặt trời, mục tiêu để bảo vệ trái đất tốt hơn”, bà Nicky Fox nói.
Trong buổi giới thiệu sứ mệnh Artemis sắp tới của NASA quanh mặt trăng, các nhà khoa học cho rằng, các sứ mệnh thời tiết không gian mới sẽ nâng cao khả năng dự báo và cung cấp các cảnh báo quan trọng nếu xảy ra hoạt động mặt trời lớn. Nếu điều đó xảy ra, 4 phi hành gia sẽ trú ẩn tạm thời trong khu vực dưới sàn tàu để tránh mức độ bức xạ tăng cao.