Nối tiếp “thành phố của những cây cầu”
Bay theo flycam thấy Đà Nẵng như một bàn tay vươn ra biển lớn, và những cây cầu là những ngón tay tỏa rộng, chạm vào dòng sông, chạm vào biển khơi. Mỗi cây cầu là nhịp nối tâm hồn, gắn kết con người với đất trời, quá khứ với hiện tại, khát vọng với hiện thực…
Đầu tiên phải kể đến sông Hàn hiền hòa, nơi đã quy tụ 6 cây cầu: Nguyễn Văn Trỗi, Trần Thị Lý, Sông Hàn, cầu Rồng, Tiên Sơn, Thuận Phước.
Để làm nên danh xưng “thành phố của những cây cầu” từ phía sông Hàn, lịch sử có thể nhắc lại cầu Nguyễn Văn Trỗi được xây từ những năm 1960, với kết cấu giàn thép Poni, là cây cầu lưu dấu ký ức chiến tranh và một thời khó nhọc. Cầu Sông Hàn - khánh thành năm 2000 - là chiếc cầu quay đầu tiên do kỹ sư Việt Nam thiết kế, dựng lên bằng cả ý chí và sự chung tay của người dân thành phố.
Cầu Rồng với dáng rồng thép phun lửa, trở thành biểu tượng khát vọng đổi thay. Thuận Phước, bắc qua cửa biển như một cánh tay vươn ra khơi xa.
Nối với Hàn giang là sông Cẩm Lệ cũng mang dấu ấn của những cây cầu. Cầu Cẩm Lệ cũ, xây dựng từ thời Pháp thuộc, đến năm 2001 được thay thế bằng cầu mới vững chãi hơn. Rồi cầu Nguyễn Tri Phương, cầu Hòa Xuân, mở lối kết nối phía nam, đưa dòng giao thông từ quốc lộ về trung tâm thành phố.
Thế nhưng giờ đây, để nói về “thành phố của những cây cầu” trong không gian mới, không thể chỉ bó hẹp trong ranh giới Đà Nẵng cũ. Bởi cả vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng vốn chung nhiều dòng chảy. Những cây cầu ở Quảng Nam cũng góp phần làm nên diện mạo, biểu tượng ở vùng đất miền Trung.
Cầu Câu Lâu bắc qua sông Thu Bồn, ban đầu là cầu gỗ, chứng tích từ thời “cầu Chợ Củi” đầu thế kỷ 20, đến thời Mỹ qua được thay bằng cầu bê tông. Tiếp theo, năm 2005 có thêm cầu Câu Lâu mới vững chãi.
Nay thì cầu Câu Lâu cũ được gia cố, có thể dùng làm cầu du lịch, nối các điểm đến Dinh trấn Thanh Chiêm xưa, làng mỳ Quảng Phú Chiêm, đúc đồng Phước Kiều và bê thui Cầu Mống… đầy ấn tượng sống động.
Cầu Cửa Đại, khánh thành năm 2016, nối Hội An với cửa biển và cửa ngõ hướng nam, như một dấu nối giữa đô thị cổ và đại dương cùng vùng đất nam Đà Nẵng đầy tiềm năng phát triển.
Ngược lên phía thượng nguồn Thu Bồn, cầu Văn Ly, cầu Giao Thủy, kết nối những vùng địa linh như Gò Nổi, Chiêm Sơn, Mỹ Sơn, với Thường Đức, Bồ Bồ, Giáng La… - từng là phên dậu bảo vệ Đà Nẵng trong chiến tranh.
Những cây cầu đều mang ý nghĩa nối liền đôi bờ và nối những phận người. Một bên là đô thị hiện đại; một bên là miền quê nắng gió, đằm thắm. Trải thời gian dài, những cây cầu dựng lên không chỉ kết nối giao thương mà còn giúp chuyển biến cả nhịp sống, cách nghĩ, khát vọng con người. Đồng thời có cây cầu còn mang dấu ấn liên tưởng lịch sử nữa, như cầu Quảng Đà, gợi dậy biểu tượng không thể tách rời của xứ Quảng anh hùng.
Trên dải đất phía nam và phía tây Đà Nẵng, tương lai cần xây tiếp những cây cầu.
Đã và đang có một số cây cầu mới dựng lên trên sông Cổ Cò nối Đà Nẵng với Hội An. Còn phía nam Trường Giang cần xây những cây cầu như vầng trăng bắc qua sông nối phố cũ Tam Kỳ về biển Tam Thanh, hay cần xúc tiến nhanh những cây cầu nối từ Chu Lai qua Tam Tiến, Tam Giang để mở lối đô thị biển ven vịnh An Hòa thênh thang.
Ở miền núi, cũng cần hàng loạt cây cầu nối các quốc lộ, tỉnh lộ lên phía tây, Tây Nguyên, biên giới ngã ba Đông Dương…
Những cây cầu không chỉ bắc qua sông, mà còn bắc qua những khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại, giữa làng và phố, giữa ước mơ và hiện thực, mang dáng vóc lịch sử, con người. Trong lòng “bàn tay” Đà Nẵng mới được tiếp nối những cây cầu mới sẽ như đường chỉ tâm đạo, trí đạo khắc vào xứ đất, mở ra vận mệnh mới cho quê hương.