Mở rộng cánh cửa giao thương quốc tế

ÔNG LÊ HOÀNG TÀI, PHÓ CỤC TRƯỞNG CỤC XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI (BỘ CÔNG THƯƠNG):

Cơ hội để Đà Nẵng xây dựng chuỗi cung ứng khép kín

Nằm ở trung điểm cả nước, Đà Nẵng không chỉ là trái tim kinh tế của khu vực miền Trung mà còn là cửa ngõ hàng hải quan trọng nhìn ra biển Đông.

Vị thế này càng được củng cố khi thành phố là điểm cuối phía đông của Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC), một tuyến giao thương huyết mạch kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar.

Điều này khiến Đà Nẵng thành một đầu mối logistics tự nhiên, không chỉ phục vụ cho hàng hóa nội địa mà là điểm trung chuyển lý tưởng cho hàng hóa của cả một khu vực tiểu vùng Mê Kông rộng lớn muốn vươn ra thị trường quốc tế.

Chính phủ đã phê duyệt thành lập Khu Thương mại tự do Đà Nẵng. Đây là mô hình tiên phong kết hợp thể chế đặc thù, cơ sở hạ tầng hiện đại, cách tiếp cận đổi mới sáng tạo, mở ra cơ hội thuận lợi cho phát triển xuất khẩu, thu hút đầu tư, và hình thành các chuỗi cung ứng, sản xuất có giá trị gia tăng cao ngay tại địa phương.

Đồng thời Khu công nghệ cao Đà Nẵng cùng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin phát triển mạnh sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp ứng dụng các giải pháp số hóa, tự động hóa, và công nghệ tiên tiến, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thành phố Đà Nẵng mới mở rộng về không gian phát triển và nguồn lực hạ tầng, nhân lực, tài nguyên, tạo điều kiện hình thành các khu công nghiệp, logistic, và thương mại lớn, liên kết trực tiếp với cảng Tiên Sa và các cảng biển phụ trợ khác.

Đây là cơ hội để Đà Nẵng xây dựng chuỗi cung ứng khép kín, từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả vận hành, đồng thời tận dụng vị trí trung tâm kết nối với các thị trường ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và Mỹ.

Về phía Cục Xúc tiến thương mại, thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình xúc tiến thương mại lồng ghép với đề án “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm hàng Việt, đặc biệt là hàng sản xuất trong nước có chất lượng cao, qua đó nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.

Cục tập trung cung cấp thông tin thị trường và chính sách thương mại cho cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu. Nhằm hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan, đồng thời đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, lao động.

Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và khai thác bền vững cơ hội từ các hiệp định thương mại (FTA) thế hệ mới.

ÔNG TRẦN THANH HẢI, PHÓ CỤC TRƯỞNG CỤC XUẤT NHẬP KHẨU (BỘ CÔNG THƯƠNG):

Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ là “đầu tàu” logistics của khu vực

Với vị trí chiến lược nối liền Bắc - Nam và cầu nối Đông - Tây, việc khai thác tiềm năng của khu vực miền Trung trở nên cấp thiết. Khu vực này từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi đang đóng góp khoảng 12-15% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước.

Trong đó, Đà Nẵng đang duy trì vai trò trung tâm dịch vụ logistics và xuất khẩu phần mềm, linh kiện điện tử, thủy sản chế biến; kim ngạch xuất khẩu đạt mức hàng tỷ USD mỗi năm.

Sau hợp nhất với Quảng Nam thì Đà Nẵng mở rộng thêm vai trò là trung tâm công nghiệp ô tô và cơ khí chính xác, hàng hóa xuất khẩu tập trung vào linh kiện, may mặc và giày dép.

Quyết định của Chính phủ cho phép Đà Nẵng thành lập khu thương mại tự do là cơ hội vàng. Đây sẽ là thí điểm quan trọng, mở ra không gian kết nối quốc tế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài FDI, hình thành các trung tâm logistics và dịch vụ giá trị gia tăng.

Do đó để phát triển logistics gắn với khu thương mại tự do, cần xây dựng “liên minh logistics miền Trung” nhằm tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh thành từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi.

Đồng thời đẩy mạnh hợp tác EWEC với việc đầu tư và kêu gọi đầu tư vào khu vực này thông qua các chính sách ưu đãi đặc biệt; kết nối các cảng Liên Chiểu và Chân Mây (Huế), gắn với khu thương mại tự do, có chức năng trung chuyển, phân phối hàng hóa trong khu vực và đi quốc tế.

Ngoài ra, tạo “hành lang xanh” cho xuất khẩu nông sản để xây dựng chuỗi cung ứng lạnh hoàn chỉnh từ vùng sản xuất đến cảng xuất khẩu; hình thành chương trình “logistics 4.0 miền Trung”.

Khuyến khích ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ chuỗi khối blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng; đầu tư phương tiện vận tải tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải.

Tăng cường hợp tác công - tư (PPP) để huy động các tập đoàn trong và ngoài nước đầu tư trung tâm logistics, cảng cạn ICD, kho lạnh và hạ tầng số...

Từ các chính sách mới và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, khu vực miền Trung hoàn toàn có thể nâng tỷ trọng xuất khẩu từ 15% lên 25% tổng kim ngạch cả nước trong 10 năm tới.

Đồng thời trở thành “hub” giao thương (trung tâm tập trung hàng hóa tại địa điểm chiến lược) quan trọng của khu vực Đông Nam Á, tạo ra hàng chục nghìn việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực logistics.

Đặc biệt, Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ là “đầu tàu” kéo theo sự phát triển của toàn khu vực, tạo nên một miền Trung năng động, thịnh vượng và hội nhập sâu sắc với kinh tế thế giới.

BÀ LÊ THỊ THANH MINH, ĐẠI DIỆN VỤ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG NƯỚC NGOÀI (BỘ CÔNG THƯƠNG):

Đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu

Tính đến ngày 15/9/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của hàng hóa cả nước đạt hơn 637 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt hơn 325 tỷ USD (tăng 15,8%), nhập khẩu đạt gần 312 tỷ USD (tăng 18,8%); cán cân thương mại hàng hóa thặng dư 13,3 tỷ USD.

Đây là con số tích cực, cho thấy bản lĩnh và nỗ lực mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy vậy, còn rất nhiều khó khăn, thách thức hiện hữu từ các chính sách thuế quan trên thế giới đến các tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe… Do đó, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu là con đường tất yếu để giảm thiểu rủi ro trong xuất khẩu, nâng cao khả năng chống chịu và tạo nền tảng phát triển xuất khẩu bền vững.

Để triển khai hiệu quả chiến lược đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu, bên cạnh định hướng, chỉ đạo, hỗ trợ của Chính phủ thì sự chủ động của doanh nghiệp, người trực tiếp sản xuất, xuất khẩu, là yếu tố quyết định.

Do đó, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, nắm bắt yêu cầu của thị trường mục tiêu như tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, phát triển bền vững.

Chú trọng phát triển các thị trường ngách để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa chuỗi cung ứng; đầu tư đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ và quy trình sản xuất theo hướng xanh - sạch - thông minh, đạt tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Liên kết - hợp tác hình thành liên minh ngành hàng, hiệp hội để tạo sức mạnh tập thể thay vì cạnh cạnh nhỏ lẻ. Đầu tư xây dựng thương hiệu cho sản phẩm như tấm hộ chiếu dài hạn đưa sản phẩm ra thế giới.

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài có mạng lưới hơn 60 thương vụ và chi nhánh thương vụ tại các quốc gia trên thế giới đã và đang đồng hành với các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, để góp phần đưa ngày càng nhiều sản phẩm Việt Nam chất lượng cao ra thế giới.

Vụ là đơn vị chủ trì của Bộ Công Thương thực hiện đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài đến năm 2030” theo Quyết định 1415/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Thay vì chỉ xuất khẩu qua trung gian, đề án sẽ kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp Việt cần đưa hàng trực tiếp vào hệ thống siêu thị, chuỗi bán lẻ, sàn thương mại điện tử toàn cầu.

Hằng năm, đề án có tổ chức chương trình Tuần hàng Việt Nam tại các mạng phân phối nước ngoài ở nhiều quốc gia. Qua đó, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có thể tìm hiểu để giới thiệu, trưng bày sản phẩm của mình tại các chương trình Tuần hàng Việt Nam.

ÔNG PHẠM THẾ CƯỜNG, THAM TÁN THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TẠI INDONESIA:

Cần hình thành liên kết giữa các doanh nghiệp phát triển thị trường Halal

Thị trường Halal (phục vụ cho người Hồi giáo) đang ngày càng mở rộng. Hiện nay, cộng đồng hồi giáo toàn cầu có khoảng 1,94 tỷ người, chiếm gần 1/4 dân số thế giới, với tốc độ tăng trưởng khoảng 1,5% mỗi năm.

Quy mô kinh tế Halal toàn cầu dự báo có thể tăng lên 10.000 tỷ USD vào năm 2028, trong đó, nhóm ngành thực phẩm và đồ uống Halal chiếm tỷ trọng lớn nhất, với giá trị gần 1.400 tỷ USD, tiếp theo là dệt may, dược phẩm, mỹ phẩm, truyền thông, du lịch và tài chính Hồi giáo.

Nhu cầu về các sản phẩm Halal của thế giới nói chung và Indonesia nói riêng là rất cao và còn nhiều dư địa để phát triển cho các sản phẩm xuất khẩu Việt Nam. Đây sẽ là hướng đi mới cho các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và doanh nghiệp Đà Nẵng nói riêng.

Để phát triển, xuất khẩu sản phẩm Halal, doanh nghiệp cần có sự đầu tư bài bản, tập trung cải thiện chất lượng và độ an toàn của các sản phẩm Halal là điều quan trọng để lấy được lòng tin của người tiêu dùng.

Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu các quy định về Halal của Indonesia; xin cấp chứng nhận Halal trước khi tiếp cận nhà nhập khẩu phân phối Indonesia. Đây là một trong những lợi thế cạnh tranh để doanh nghiệp nhập khẩu Indonesia xem xét giao dịch.

Cần hình thành liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp các nước có ngành công nghiệp Halal phát triển. Điều này góp phần nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về tiêu chuẩn Halal.

Đồng thời gia tăng cơ hội xuất khẩu, hình thành chuỗi cung ứng khép kín từ vùng cung ứng nguyên liệu sản xuất đến nơi phân phối và xuất khẩu theo tiêu chuẩn Halal.

BÀ ĐỖ THỊ QUỲNH TRÂM, PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ CÔNG THƯƠNG THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp

Sở Công Thương thành phố đã và đang phối hợp chặt chẽ với đầu mối của Bộ Công Thương để kịp thời cập nhật thông tin đến doanh nghiệp về các quy định thuế quan và các thị trường xuất khẩu trọng điểm để giúp doanh nghiệp xuất khẩu thích ứng với bối cảnh thị trường biến động.

Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA đã ký nhằm giúp doanh nghiệp tìm kiếm, phát triển thị trường mới.

Sở cũng đang tham mưu, đề xuất UBND thành phố xây dựng các chính sách hỗ trợ mới, nhất là trong hoạt động xúc tiến thương mại, chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, quảng bá thương hiệu.

Thời gian đến, sở kỳ vọng các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, Sở Công Thương các địa phương, Thương vụ Việt Nam tại các nước sẽ tích cực phối hợp với các tổ chức quốc tế, cơ quan hữu quan để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp đi đến hợp tác thật sự hiệu quả trong kết nối giao thương, xúc tiến xuất khẩu.

ÔNG BÙI TRẦN NHÂN TRÍ, PHÓ TỔNG GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ TRƯỜNG HẢI (THILOGI, CÔNG TY CP TẬP ĐOÀN TRƯỜNG HẢI THACO):

Tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh

Để thúc đẩy xuất khẩu, các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan cần tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh để kêu gọi và thu hút các nhà đầu tư.

Trong đó trọng tâm là hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng kỹ thuật, giao thông; xây dựng cơ chế, chính sách về đầu tư, sản xuất kinh doanh hấp dẫn và phù hợp với thông lệ quốc tế, hội nhập kinh tế quốc tế; từ đó phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế ven biển gắn với hình thành và phát triển các trung tâm kinh tế biển mạnh.

Đây là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, đồng thời giúp chi phí logistics được kiểm soát, tạo sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đầu tư hạ tầng kết nối đồng bộ với việc mở rộng tuyến luồng hàng hải đón tàu trọng tải lớn, hoàn thiện hệ thống cảng - kho bãi - đường bộ - đường sắt, tạo hành lang vận tải trọn gói từ miền Trung đến Tây Nguyên, Lào, Campuchia và ra thế giới.

Mặt khác, đẩy nhanh tiến độ dự án Khu thương mại tự do Đà Nẵng và khu phi thuế quan, đặc biệt là khu phi thuế quan Tam Hòa, Tam Tiến quy mô 744ha gắn liền khu bến Tam Hòa, kết hợp trung tâm logistics đa chức năng (tập trung, phân phối, đóng gói, thông quan), giúp giảm chi phí vận chuyển, thời gian xuất khẩu và nâng cao giá trị hàng hóa.

Đồng bộ các giải pháp sẽ giúp logistics trung chuyển quốc tế từ miền Trung được thông suốt hơn, giảm đáng kể chi phí và thời gian so với ở hai miền Bắc - Nam, từ đó tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam cũng như từ các nước bạn Lào, Campuchia…

Với vai trò là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực logistics trọn gói tại miền Trung, THACO và THILOGI cam kết tiếp tục đồng hành với sự phát triển kinh tế, xã hội của khu vực thông qua các dự án trọng điểm như: tuyến luồng Cửa Lở, khu Bến Tam Hòa, Khu phi thuế quan Chu Lai…

Các dự án này khi được triển khai đầu tư, xây dựng và đưa vào hoạt động sẽ tạo động lực phát triển cho vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, thúc đẩy xuất khẩu, đóng góp phát triển kinh tế đất nước theo hướng bền vững hơn.

BÀ LÊ THỊ BÍCH LUYỆN, TỔNG GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH TRIẾT MINH:

Sự hỗ trợ của các ngành chức năng có vai trò quan trọng

Công ty TNHH Triết Minh chuyên trồng, sản xuất và thương mại các sản phẩm về dược liệu của thành phố Đà Nẵng, đặc biệt là sâm Ngọc Linh. Hiện tại, doanh nghiệp đang hoàn thiện hồ sơ thủ tục để xuất khẩu qua Trung Quốc vì xu hướng tiêu dùng của người Trung Quốc, nhất là người tiêu dùng ở đô thị, đang ngày càng quan tâm đến các sản phẩm tốt cho sức khỏe, chất lượng cao và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Doanh nghiệp Việt Nam có nhiều lợi thế (vị trí địa lý, giá thành sản xuất, vận tải, các sản phẩm nhiệt đới...) để khai thác và đáp ứng tối đa tiềm năng, nhu cầu to lớn của thị trường Trung Quốc.

Do đó, việc tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, GlobalGap, tiêu chuẩn nước nhập khẩu và tăng cường quản lý, giám sát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm để tiếp cận thị trường này là những yếu tố nên chú trọng.

Thời gian qua, doanh nghiệp nhận được nhiều sự hỗ trợ của cơ quan chức năng trong việc thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm đến các thị trường lớn.

Việc tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại uy tín với quy mô lớn tại nước ngoài là cơ hội tốt cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ quảng bá thương hiệu, sản phẩm trực quan nhất đến người tiêu dùng.

Các hoạt động này đã giúp cho cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận được nhiều khách hàng có tiềm năng, tiết kiệm chi phí và nhân lực trong việc phát triển thị trường.

Doanh nghiệp kỳ vọng các sở, ban, ngành của thành phố sẽ tiếp tục phổ biến nhanh chóng, kịp thời các quy định và chương trình xúc tiến xuất khẩu để doanh nghiệp có thể nắm rõ, từ đó tận dụng hiệu quả các cơ hội.

BÀ NGUYỄN THỊ LIÊN, GIÁM ĐỐC CÔNG TY TNHH HOÀNG PHONG DANA:

Doanh nghiệp cần sự chủ động

Vào năm 2024, Công ty TNHH Hoàng Phong Dana tham gia Hội chợ thương mại Trung Quốc - ASEAN tại thành phố Nam Ninh, Trung Quốc. Tại đây, công ty được gặp gỡ, kết nối với hơn 30 đối tác Trung Quốc.

Năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục tham gia xúc tiến thương mại tại thị trường Nga. Doanh nghiệp đã nỗ lực hoàn tất thủ tục để xuất khẩu sản phẩm tinh dầu và dự kiến trong quý 4/2025 sẽ xuất đơn hàng sang thị trường Trung Quốc và Nga.

Để thâm nhập thành công vào các thị trường lớn, doanh nghiệp phải sẵn sàng các yếu tố về chất lượng sản phẩm và cung ứng với số lượng lớn.

Bên cạnh đó, cần đảm bảo đầy đủ các chứng chỉ, chứng nhận có liên quan đối với sản phẩm theo quy định của Việt Nam cũng như thị trường hướng đến.

Ngoài ra, doanh nghiệp chủ động trao đổi, tìm hiểu thị trường phù hợp với ngành hàng xuất khẩu, sau đó hoàn thiện về những phản hồi của đối tác đối với sản phẩm nhằm điều chỉnh phù hợp thị hiếu thị trường.

MAI QUẾ - TRẦN TRÚC