Đảm bảo an toàn thực phẩm mùa bão, lũ lụt
ĐNO - Mỗi năm, Việt Nam thường xuyên đối mặt với hàng chục cơn bão, lũ lụt cùng những biến đổi bất thường của thời tiết. Thiên tai không chỉ gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.
Trong và sau bão, nguồn thực phẩm an toàn thường bị gián đoạn, thực phẩm dễ hư hỏng, ô nhiễm, kéo theo nguy cơ bùng phát ngộ độc và dịch bệnh truyền qua thực phẩm.
Gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm
Thời tiết mưa ẩm, lũ lụt kéo dài khiến lương thực, thực phẩm dễ bị ôi thiu, mốc hỏng và nhiễm vi sinh vật gây bệnh. Khi hệ thống vận chuyển bị ách tắc, nguồn cung ứng thực phẩm tươi, sạch, an toàn càng trở nên khan hiếm.
Thực tế cho thấy, sau các đợt mưa lũ, thường xuất hiện những vụ ngộ độc thực phẩm cũng như nhiều bệnh truyền qua đường ăn uống như tả do Vibrio cholerae, thương hàn do Salmonella, lỵ trực trùng do Shigella, bệnh than do Bacillus anthracis, hay các bệnh tiêu chảy do virus (rotavirus, enterovirus…), viêm gan A, E.
Nguồn nước sinh hoạt trong giai đoạn này cũng thường xuyên bị ô nhiễm, kéo theo nguy cơ mất an toàn đối với thực phẩm và đồ uống được sử dụng trong chế biến. Đặc biệt, ở vùng miền núi, không ít vụ ngộ độc tập thể đã xảy ra do người dân vô tình tiêu thụ nấm rừng hoặc các loại động, thực vật bản địa có độc tính cao.
Nâng cao ý thức về an toàn thực phẩm
Bà Lê Thị Hồng Cẩm, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam nhấn mạnh: để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong và sau bão lụt, việc nâng cao nhận thức cộng đồng là hết sức cần thiết.
Người dân cần được tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn. Đặc biệt, đối với khu vực miền núi, cần khuyến cáo đồng bào tuyệt đối không thu hái nấm độc hay các loại cây quả chưa rõ đặc tính; đồng thời tuân thủ các biện pháp chế biến an toàn đối với các món ăn mang tính tập quán.
Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, yêu cầu đặt ra là tuyệt đối không sử dụng gia súc, gia cầm chết bệnh hoặc không rõ nguyên nhân để chế biến. Các loại nguyên liệu, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến phải có nguồn gốc rõ ràng, đúng danh mục cho phép, sử dụng đúng liều lượng theo quy định trong sản xuất, chế biến thực phẩm.
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Nam khuyến cáo người tiêu dùng nên thực hiện ăn chín, uống chín, nước sử dụng để ăn uống, chế biến thực phẩm phải khử trùng, đặc biệt là trong thời gian bão, lũ lụt xảy ra.
Ngoài ra, người tiêu dùng cần phải biết lựa chọn và chế biến thực phẩm an toàn, thực hiện tốt “10 nguyên tắc vàng chế biến thực phẩm an toàn”, “5 chìa khóa vàng để có thực phẩm an toàn”; từ chối các cơ sở sản xuất, kinh doanh mất vệ sinh, không đảm bảo an toàn. Không mua những sản phẩm thực phẩm không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu ôi thiu, mốc, hỏng.
Bên cạnh đó, chính quyền địa phương ở các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai cần chủ động dự trữ lương thực chế biến sẵn, nước uống đóng chai, thuốc men, hóa chất sát khuẩn… để ứng phó kịp thời khi bão lụt xảy ra. Đồng thời kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm các loại lương thực, thực phẩm, nước uống được các tổ chức, cá nhân hỗ trợ đến đồng bào vùng lũ lụt, không để các sản phẩm bị hỏng, mốc, dập vỡ, hết hạn sử dụng… đến tay người dân.
“Đảm bảo an toàn thực phẩm trong mùa mưa bão, lũ lụt không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế hay cơ quan quản lý, mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân. Sự chủ động, cẩn trọng trong lựa chọn và chế biến thực phẩm chính là lá chắn quan trọng bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, công tác phòng chống ngộ độc thực phẩm và kiểm soát dịch bệnh cần được đặt lên hàng đầu để ổn định đời sống nhân dân”, bà Lê Thị Hồng Cẩm nói.