Hnub - người kể chuyện bằng thổ cẩm

Thời trang gắn liền bản sắc

Hnub giống như một bông hoa nở giữa núi rừng, mang theo hương sắc của văn hóa H’Mông bước ra thế giới rộng lớn. Ngắm những thiết kế của Hnub, người ta thấy một hành trình trở về với họa tiết thổ cẩm rực rỡ, với đường chỉ khâu tỉ mỉ cùng tiếng khèn rộn rã mỗi mùa hội xuân.

Trong bàn tay của Hnub, những mảnh vải chàm cũ, miếng thổ cẩm nhuộm thời gian được thổi một làn gió mới, trở thành corset, váy bồng, áo khoác dài hay những bộ cánh mang tinh thần runway.

Các thiết kế của Hnub giữ nguyên linh hồn bản sắc, nhưng lại mở ra cho người mặc cơ hội được kể một câu chuyện mới.

Một cô gái có thể diện bộ váy xếp tầng sắc hồng cam giữa thành phố hiện đại, bước đi với sự tự tin của người biết rõ mình là ai. Một người mẫu có thể khoác lên chiếc váy thêu tay cầu kỳ dưới ánh đèn studio, để bức ảnh trở thành bức tranh vừa truyền thống, vừa đương đại.

Hnub không chỉ là nhà thiết kế thời trang, mà còn là người lưu giữ và làm mới ký ức. Mỗi sản phẩm đều bắt đầu từ những tấm vải được dệt thủ công, từ hoa văn được vẽ sáp ong tỉ mỉ, từ bàn tay của những phụ nữ nơi bản làng.

Và khi bước ra khỏi khung cửi, chúng được biến hóa thành những thiết kế hoàn toàn mới với phom dáng hiện đại, chi tiết tinh tế, sự kết hợp bất ngờ giữa màu sắc truyền thống và đường cắt hiện đại. Đó là cách Hnub chứng minh rằng di sản không hề cũ kỹ mà vẫn có thể sống động, thời thượng và đầy sức hút.

Hnub chia sẻ rằng cô luôn xem thổ cẩm là một hình thức nghệ thuật hơn là vật dụng. Vì vậy, cô tôn vinh nguồn gốc trước, rồi mới lấy cảm hứng để sáng tạo cái mới. Cô còn quan tâm tới hành trình làm nên những bộ trang phục đó. Bởi những chiếc váy, chiếc áo mang theo cả mùi hương của núi rừng, của chàm, của mồ hôi người thợ. Chính điều đó khiến người mặc sẽ cảm nhận được sự kết nối, không chỉ với thời trang, mà với cả một nền văn hóa phía sau nó.

“Hiện tại, mỗi khi thiết kế xong hoặc sưu tầm được một bộ mới, tôi sẽ thực hiện một bộ ảnh, đồng thời kể luôn câu chuyện gắn với bộ trang phục đó. Hoặc, tôi sẽ gom nhiều mẫu thiết kế lại thành một dự án hoàn chỉnh để kể một câu chuyện sâu sắc hơn. Mọi người biết đến tôi qua hình ảnh, thời trang, nhiếp ảnh. Đó cũng chính là cách mình kể câu chuyện về văn hóa. Tôi đang cố gắng để duy trì và phát triển một cách nghiêm túc” - Hnub chia sẻ.

Giải mã ký ức

Hnub như người giải mã ký ức thổ cẩm. Hnub nói, trong mỗi tấm thổ cẩm là một câu chuyện, một tâm hồn của phụ nữ Mông.

Mùa đông, những phụ nữ vùng cao quây quần bên bếp lửa, vừa thêu vừa kể chuyện; đi chăn trâu cũng tranh thủ thêu. Những hoa văn kia vì thế không chỉ để trang trí mà còn là nơi cất giữ nỗi buồn, ước mơ, và sự kiên cường của người phụ nữ.

“Khi cầm một tấm vải thổ cẩm trên tay, tôi sẽ nghĩ về mẹ mình. Qua hình ảnh của mẹ, tôi sẽ hiểu được tâm tư và tâm hồn của người làm ra tấm vải đó” - Hnub nói.

Và như thế, mỗi tấm vải là một cánh cửa mở về nguồn cội, nơi có bàn tay mẹ, có cả nỗi niềm và tình yêu thầm lặng của họ. Những ý nghĩa đầu tiên về văn hóa thổ cẩm và văn hóa H’Mông cô cũng được truyền lại từ mẹ của mình.

Với người H’Mông, vải lanh là chất liệu không thể thiếu khi vừa làm trang phục, vừa là tấm vải trắng dẫn đường cho người đã khuất về với tổ tiên. Cây chàm nhuộm vải cũng mang ý nghĩa tâm linh, được tin là trừ tà.

Hoa văn trên thổ cẩm có hai biểu tượng nổi bật: xoắn ốc và hình thoi. “Hình thoi giống giấy tiền dán bàn thờ dịp Tết, như vật bảo hộ. Hầu hết trang phục H’Mông đều có lớp ngoài lớp trong như vậy, màu đỏ vàng làm điểm nhấn”.

Cô cũng chia sẻ thêm: “Ngày nay, người H’Mông cởi mở hơn, chịu ảnh hưởng thời trang hiện đại, nhưng khi sáng tạo, tôi vẫn giữ sự tinh tế để tôn vinh bản sắc, làm mới cái mới mà không phản cảm”.

Hnub nuôi ước mơ được học lại toàn bộ quy trình và mở một studio hoặc phòng triển lãm nhỏ ở quê hương - một không gian để kết nối, lưu giữ và lan tỏa giá trị văn hóa của cộng đồng nơi mọi người có thể tham gia workshop để trải nghiệm kỹ thuật dệt may truyền thống.

Hiện tại, Hnub đang theo học nâng cao về thiết kế dành cho một hướng đi rõ ràng trong tương lai, chuyên tâm làm một người tái hiện, làm sống lại trang phục H’Mông trong dòng chảy đương đại.

Hnub đang làm một công việc vừa lãng mạn vừa dũng cảm: đưa bản sắc dân tộc bước ra ánh sáng của thời trang đương đại. Nhìn vào các thiết kế của Hnub, người ta không chỉ thấy quần áo. Ta thấy một cây cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa núi rừng và phố thị, giữa ký ức và giấc mơ.

Ngày 1/10, Hnub sẽ tham gia trình diễn thời trang H’Mông quốc tế ở Lào, với vai trò nhà thiết kế. Ban tổ chức là cộng đồng người Mông tại Mỹ hợp tác với Lào và Thái Lan tổ chức.

HIỂU YÊN