Đột phá lớn cho hòa bình ở Gaza
Israel và phong trào Hamas chính thức đạt thỏa thuận ngừng bắn “giai đoạn một” trong kế hoạch 20 điểm cho hòa bình Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump, mở đường cho việc trao đổi con tin và tù nhân cũng như viện trợ nhân đạo cho Gaza, chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai năm qua, hướng tới hòa bình lâu dài tại khu vực.
Cơ hội chấm dứt cuộc chiến tàn khốc
Sáng 9/10 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng mạng xã hội Truth Social: Israel và Hamas đã ký kết giai đoạn đầu tiên của kế hoạch hòa bình Gaza. Điều này có nghĩa tất cả con tin sẽ sớm được trả tự do và Israel sẽ rút quân về ranh giới đã thỏa thuận, như những bước đầu tiên hướng tới một nền hòa bình mạnh mẽ, bền vững và lâu dài. Ông Trump cũng cảm ơn các nhà trung gian hòa giải Qatar, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo NPR, thông báo được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng về việc ông chuẩn bị lên đường đến Trung Đông, có thể là Israel, sớm nhất vào cuối tuần này. Thỏa thuận trên đạt được sau nhiều ngày đàm phán tại Ai Cập, các quan chức Israel, Hamas và nhà hòa giải Qatar đều lên tiếng xác nhận.
Như vậy, đây là bước đột phá lớn đầu tiên kể từ khi ông Donald Trump công bố kế hoạch 20 điểm cho hòa bình Gaza vào cuối tháng 9, với sự thống nhất từ chính quyền Israel của Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Việc trao trả các con tin, dù sống hay chết, có thể diễn ra vào ngày cuối tuần này hoặc đầu tuần sau. Hamas cho biết đã bàn giao danh sách các con tin mà lực lượng này đang giam giữ và các tù nhân Palestine do Israel giam giữ mà Hamas muốn được trao đổi.
Thủ tướng Israel Netanyahu gọi thỏa thuận ngừng bắn với Hamas là một thành công ngoại giao cho Israel. Trong khi đó, Hamas yêu cầu phía Israel thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận.
Phản ứng của dư luận thế giới
Tờ Guardian đưa tin, Tổng Thư ký Liên hợp quốc, António Guterres hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn mới nhất giữa Israel và Hamas và kêu gọi tất cả các bên “tuân thủ đầy đủ” các điều khoản của thỏa thuận. Liên hợp quốc cam kết hỗ trợ việc thực hiện đầy đủ thỏa thuận và mở rộng quy mô cung cấp cứu trợ nhân đạo, đồng thời thúc đẩy nỗ lực phục hồi và tái thiết ở Gaza, kêu gọi công nhận quyền tự quyết của người dân Palestine và đạt được giải pháp hai nhà nước, cho phép người Israel và người Palestine được sống trong hòa bình và an ninh.
Phát biểu từ Ấn Độ, Thủ tướng Anh Keir Starmer gọi đây là khoảnh khắc “hạnh phúc sâu sắc”. Thỏa thuận giờ đây phải được thực hiện đầy đủ, không chậm trễ và kèm theo việc dỡ bỏ ngay lập tức mọi hạn chế đối với viện trợ nhân đạo cho Gaza. Thủ tướng Úc Anthony Albanese phát biểu, sau hơn hai năm xung đột, con tin bị bắt giữ và tổn thất nặng nề về sinh mạng dân thường, đây là một bước đi rất cần thiết hướng tới hòa bình.
Tương tự theo Reuters, Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters nói: “Hamas cần phải thả tất cả con tin và Israel phải rút quân về đường ranh giới đã thỏa thuận, đây là bước đi thiết yếu đầu tiên hướng tới việc đạt được hòa bình lâu dài. Chúng tôi kêu gọi Israel và Hamas tiếp tục nỗ lực hướng tới một giải pháp toàn diện”.
Ngoại trưởng Sergey Lavrov khẳng định, Nga ủng hộ kế hoạch hòa bình Gaza của Tổng thống Trump, là lựa chọn tốt nhất để chấm dứt đổ máu và mang lại hy vọng cho người dân khu vực nêu trên. Tuy nhiên, ông Lavrov cho rằng, điều quan trọng nhất là thỏa thuận phải được người Palestine chấp nhận. Nga sẵn sàng cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ nào cần thiết trong quá trình này. Moscow cũng có thể giúp thành lập một nhà nước Palestine, theo RT.
Các nguồn tin Ả-rập cho hay, Hamas đang giữ khoảng 48 con tin Israel, trong đó khoảng 20 người được cho vẫn còn sống. Đổi lại, Israel dự kiến trả tự do cho khoảng 2.000 tù nhân và người Palestine. Giai đoạn tiếp theo trong kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump là thành lập một cơ quan quốc tế, do ông đứng đầu và bao gồm cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, đóng vai trò trong chính quyền hậu chiến của Gaza. Các nước Ả-rập lên tiếng ủng hộ kế hoạch của nhà lãnh đạo Mỹ và cho rằng điều đó phải dẫn đến độc lập cuối cùng cho một nhà nước Palestine.