Thương chiến Mỹ - Trung “nóng” trên biển
ĐNO - Ngày 14/10, Mỹ và Trung Quốc đồng loạt áp phí cảng đối với các công ty vận tải biển vận chuyển hàng hóa, từ mặt hàng đồ chơi đến dầu thô, khiến vùng biển quốc tế trở thành “mặt trận quan trọng” trong xung đột thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo Reuters, Trung Quốc cho biết bắt đầu thu các khoản phí đặc biệt đối với các tàu do Mỹ sở hữu, vận hành, đóng hoặc treo cờ nhưng cũng làm rõ rằng, tàu do Trung Quốc đóng sẽ được miễn thuế.
Tương tự như kế hoạch của Mỹ, mức phí mới do Trung Quốc áp đặt sẽ thu tại cảng nhập cảnh đầu tiên của một chuyến đi hoặc cho 5 chuyến đi đầu tiên trong vòng một năm, tính theo chu kỳ thanh toán hằng năm bắt đầu từ ngày 17/4.
Một cuộc chiến thương mại toàn diện dường như sắp xảy ra vào tuần trước, sau khi Trung Quốc tuyên bố mở rộng đáng kể các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc lên ba chữ số.
Nhưng sau cuối tuần, cả hai bên tìm cách trấn an các thương nhân và nhà đầu tư, nhấn mạnh sự hợp tác giữa các nhóm đàm phán của hai chính phủ Mỹ - Trung và khả năng có thể tìm ra giải pháp.
Công ty môi giới tàu biển Xclusiv Shipbrokers có trụ sở tại Athens (Hy Lạp) cho biết: “Sự đối xứng ăn miếng trả miếng này, khóa chặt cả hai nền kinh tế vào vòng xoáy thuế hàng hải, có nguy cơ làm biến dạng dòng chảy vận tải hàng hóa toàn cầu”.
Đầu năm nay, chính quyền Tổng thống Trump công bố kế hoạch đánh thuế các tàu liên kết với Trung Quốc nhằm nới lỏng sự kiểm soát của Bắc Kinh đối với ngành hàng hải toàn cầu và thúc đẩy ngành đóng tàu của Mỹ.
Một cuộc điều tra dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trước đây kết luận rằng, “Trung Quốc sử dụng chính sách và hành vi không công bằng để thống trị lĩnh vực hàng hải, hậu cần và đóng tàu toàn cầu”, mở đường cho những hình phạt đó.
Tuần trước, Trung Quốc phản pháo, tuyên bố sẽ áp dụng phí cảng riêng đối với các tàu liên kết với Mỹ, bắt đầu từ cùng ngày mức phí của Mỹ có hiệu lực.
Các nhà phân tích dự đoán hãng vận tải container COSCO thuộc sở hữu của Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi các khoản phí của Mỹ, gánh chịu gần một nửa chi phí dự kiến 3,2 tỷ USD vào năm 2026.
Cũng ngày hôm qua (14/10), Bắc Kinh áp đặt lệnh trừng phạt đối với 5 công ty con có liên hệ với Mỹ của hãng đóng tàu Hàn Quốc Hanwha Ocean, với cáo buộc đã “hỗ trợ và ủng hộ” cuộc điều tra của Mỹ về các hoạt động thương mại của Trung Quốc. Cổ phiếu của Hanwha Ocean lập tức giảm gần 6%.
Hanwha, một trong những nhà đóng tàu lớn nhất thế giới, sở hữu xưởng đóng tàu Philly tại Mỹ và giành được hợp đồng sửa chữa và đại tu tàu của hải quân Mỹ. Các công ty con của Hanwha cũng sẽ đóng một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) treo cờ Mỹ.
Hanwha cho hay đã biết về thông báo trên của Bắc Kinh và đang theo dõi chặt chẽ tác động tiềm tàng đến hoạt động kinh doanh, đồng thời vẫn tiếp tục cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 14/10 tuyên bố: “Nếu Mỹ chọn đối đầu, Trung Quốc sẽ theo đuổi đến cùng; nếu Mỹ chọn đối thoại, cánh cửa của Trung Quốc vẫn mở”.