Ngành mỹ thuật trong thời đại số
Việc trau dồi kỹ năng sáng tạo, nuôi dưỡng tâm hồn giàu cảm xúc và thích ứng với công nghệ là yêu cầu cho nhiều ngành nghề hiện nay, trong đó có hoạt động mỹ thuật.
Trước đây, ngành mỹ thuật được hiểu đơn giản gồm các hoạt động sáng tạo nghệ thuật thị giác truyền thống như vẽ tranh, điêu khắc, vận hành trong một thị trường việc làm khá hạn hẹp.
Tuy nhiên, với sự bùng nổ của kinh tế số và thay đổi hành vi tiêu dùng, tiếp nhận văn hóa, ngành nghề ứng dụng của mỹ thuật đã trở nên vô cùng sôi động, mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như công nghệ, truyền thông, thời trang…
Nhân lực chất lượng cao đi cùng công nghệ số
Tham gia chia sẻ tại hội thảo “Đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp” trên các lĩnh vực nghệ thuật, mỹ thuật, âm nhạc do Trường Cao đẳng Đà Nẵng tổ chức vào đầu tháng 10, họa sĩ Nguyễn Trung Kỳ, Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng nhìn nhận, sự phát triển vượt bậc của thời đại số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho ngành mỹ thuật - một công việc tưởng chừng chỉ cần đến sự khéo léo của đôi tay, óc sáng tạo và dễ bị mai một khi có sự can thiệp của công nghệ.
Ông Kỳ cho rằng, với lực đẩy của công nghệ, nhu cầu sử dụng lao động về các ngành mỹ thuật đa phương tiện tại khu vực miền Trung nói chung và Đà Nẵng nói riêng hiện nay rất lớn.
Thị trường công việc đa dạng như thiết kế nhận diện thương hiệu, ấn phẩm truyền thông, bao bì sản phẩm, giao diện người dùng (cho website và ứng dụng di động), thiết kế đồ họa động, minh họa sách, báo, hoạt họa cho game, phim ảnh...
Đồng quan điểm, họa sĩ Phan Thanh Hải - Trưởng khoa Mỹ thuật - Thời trang, trường Cao đẳng Đà Nẵng cho biết, nhiều đơn vị, công ty, trung tâm công nghệ, nghệ thuật thường xuyên liên hệ nhà trường để tuyển dụng nhân lực ngành hội họa hoặc thiết kế đồ họa, có thời điểm nguồn cung không đủ cầu.
Để chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng kịp nhu cầu thị trường, các chương trình đào tạo của khoa hiện nay được triển khai theo hướng đổi mới sáng tạo, tích hợp các mô đun về ứng dụng công nghệ AI trong đồ họa máy tính và kỹ năng mềm - khởi nghiệp... tạo nền tảng vững vàng cho nguồn nhân lực trẻ bước vào kỷ nguyên số.
Giữ “trái tim” ở vai trò kiến tạo trung tâm
Trên cơ sở tận dụng công nghệ để thúc đẩy sự phát triển của ngành, hoạt động mỹ thuật vẫn đòi hỏi việc bảo tồn, gìn giữ các giá trị truyền thống.
Họa sĩ Phan Thanh Hải chia sẻ: “Bên cạnh khả năng sử dụng phần mềm, thì kỹ năng vẽ tay, tư duy thẩm mỹ vẫn là yếu tố quan trọng hàng đầu trong yêu cầu tuyển dụng của các công ty. Do vậy, với việc sáng tác, thiết kế, tạo mẫu, chúng tôi luôn hướng người học đến sự độc đáo, phát huy bản sắc cá nhân và đặc biệt là tính bản quyền của tác phẩm”.
Tốt nghiệp ngành thiết kế đồ họa hơn 20 năm trước, họa sĩ Nguyễn Ngọc Huy Mẫn, nhà sáng lập công ty Look Creative - người có bề dày kinh nghiệm và đoạt hàng chục giải thưởng về thiết kế logo trên khắp cả nước, hiện nghiên cứu chuyên sâu mảng logo thương hiệu, hiểu rõ mỹ thuật là lĩnh vực đòi hỏi không chỉ kỹ thuật mà còn cả cảm xúc và sự sáng tạo để biến cái đẹp thành giá trị ứng dụng trong đời sống.
Ông Mẫn cho rằng, AI đang mang đến những thay đổi rất lớn cho lĩnh vực thiết kế đồ họa, giúp hiện thực hóa ý tưởng nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, chúng cũng chỉ là công cụ hỗ trợ, có thể tạo ra hình ảnh, nhưng không thể thay thế tư duy sáng tạo, cảm xúc nghệ thuật và sự am hiểu văn hóa, lịch sử mà con người có được.
“Năm 2022, khi được mời thiết kế logo du lịch tỉnh Thanh Hóa, tôi đã trực tiếp đến nơi này, đi qua nhiều điểm di sản, lắng nghe câu chuyện của con người, cảm nhận từng nhịp sống, cái hồn ẩn sau mỗi biểu tượng của vùng đất xứ Thanh. Chính những trải nghiệm ấy mang đến cho tôi cảm hứng sáng tạo, với những rung cảm nghệ thuật thực thụ từ chính con tim mình, điều mà AI không có”, ông Mẫn đưa ra ví dụ.
Với mỗi tác phẩm, Huy Mẫn luôn cố gắng gửi gắm vào từng đường nét, sắc màu cái hồn quê, bản sắc và niềm tự hào vùng đất - để mỗi logo trở thành một “đại sứ hình ảnh”, góp phần quảng bá điểm đến tới cộng đồng trong và ngoài nước.
Chia sẻ với những người trẻ đang theo đuổi bộ môn mỹ thuật, ông Mẫn nhấn mạnh việc tôi luyện kỹ năng vẽ tay, vì khi vẽ, ta đang rèn khả năng quan sát, cảm nhận, và tư duy hình tượng. Một bản phác thảo bằng tay luôn chứa đựng linh hồn, cảm xúc và sự độc bản mà máy móc không thể tái tạo.
Đồng thời luôn phải để tư duy được vận động - dám nghĩ khác, tìm tòi, trải nghiệm, và nuôi dưỡng cảm xúc thật với từng ý tưởng. Nghề sáng tạo nghệ thuật đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn trọng, niềm say mê và lòng kiên trì để làm nên những tác phẩm chạm tới trái tim người xem. Đừng ngại khác biệt, người trẻ hãy tạo cho mình một phong cách riêng, một giọng nói riêng trong thế giới sáng tạo.
“Sau khi sáp nhập, Đà Nẵng trở thành đô thị đa bản sắc - nơi giao hòa giữa tinh thần hiện đại, năng động của thành phố biển với chiều sâu văn hóa, lễ hội và di sản của xứ Quảng. Đây là một mảnh đất màu mỡ cho sáng tạo. Tôi tin ngành mỹ thuật đa phương tiện sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình thương hiệu “Đà Nẵng - điểm đến của khoa học và di sản”, nơi văn hóa được kể bằng ngôn ngữ của cái đẹp trong thời đại số”, họa sĩ Huy Mẫn khẳng định.