Nâng cao vị thế phụ nữ

Lan tỏa giá trị nhân văn

Từ những mô hình “Mẹ đỡ đầu”, “Heo đất yêu thương” đến “Tuyến phố an toàn, xanh - sạch - đẹp”..., phong trào phụ nữ Đà Nẵng đang tiếp tục lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Những thủ lĩnh phong trào cơ sở

Là Chi hội phụ nữ đầu tiên ở quận Sơn Trà (cũ) triển khai chương trình “Mẹ đỡ đầu” do Trung ương Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phát động, chị Phan Thị Lý, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ số 8, phường An Hải cho hay, thời gian đầu, chị gặp không ít trở ngại bởi nhiều hội viên lo lắng về nguồn lực và cách thức triển khai.

Thế nhưng, bằng sự kiên trì, chị dành thời gian tìm hiểu từng hoàn cảnh cụ thể và giải thích rằng giúp đỡ trẻ mồ côi không chỉ là việc cho đi vật chất, mà còn mang lại hơi ấm, niềm tin cho những tâm hồn non nớt đang cần được chở che. Khi nhận được sự ủng hộ của hội viên, chị đứng ra kêu gọi nhà hảo tâm trong và ngoài nước tham gia đồng hành với chương trình “Mẹ đỡ đầu”.

Đặc biệt, chị còn trích tiền phụ cấp công tác hội để đỡ đầu một trẻ và vận động người thân trong gia đình nhận đỡ đầu một trẻ khác, với mức hỗ trợ 500 nghìn đồng/trẻ/tháng. Đến nay, chị đã kết nối nhà hảo tâm nhận đỡ đầu 9 trẻ mồ côi trong khu vực.

Để tiếp tục thu hút hội viên, chị chủ động sử dụng công nghệ giúp mọi người cập nhật thông tin, hình ảnh hoạt động, tạo nên một mạng lưới yêu thương lan tỏa rộng khắp. Ngoài “Mẹ đỡ đầu”, Chi hội phụ nữ số 8 còn triển khai nhiều phong trào hiệu quả, điển hình như “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” hay thành lập Câu lạc bộ “Văn hóa văn nghệ, Thể dục thể thao”, tạo sân chơi cho chị em phụ nữ...

Tương tự, hơn 15 năm nay, cuộc sống của chị Đinh Thị Tiền, Bí thư Chi bộ thôn Phú Hòa 1, xã Bà Nà gần như gắn chặt với từng phong trào, từng hoạt động ở thôn, xóm. Thôn Phú Hòa 1 là địa bàn có nhiều dự án trọng điểm đi qua, những năm đầu người dân không tránh khỏi những băn khoăn, vướng mắc. Thế nhưng, hơn mười năm nay, ở đây chưa từng xảy ra “điểm nóng” khiếu kiện. Bí quyết theo chị Tiền nằm ở sự đồng thuận trong hệ thống chính trị và niềm tin của nhân dân. “Khi dân hiểu, dân tin, mọi việc đều xuôi”, chị nói.

Nhờ tinh thần ấy, phong trào “nuôi heo đất” của thôn trở thành điểm sáng. Mỗi hộ dân góp từng đồng tiết kiệm, gom lại thành quỹ để sửa nhà sinh hoạt cộng đồng, mở đường, lắp đèn chiếu sáng, giúp hộ nghèo, học sinh hiếu học… Mỗi lần “mổ heo”, niềm vui lan khắp xóm, không chỉ vì có tiền làm việc chung mà vì ai cũng thấy mình là một phần của sự đổi thay ấy.

Năm ngoái, khi tuyến đường tổ 3 xuống cấp, bà con tự nguyện hiến đất và góp gần 30 triệu đồng từ quỹ “heo đất” để mở rộng, thắp điện chiếu sáng. Đầu năm nay, con đường liên tổ vốn hẹp và dốc tiếp tục được cải tạo nhờ phong trào hiến đất mở đường. Để hoàn thiện, chị Tiền vận động người dân tiếp tục ủng hộ gần 80 triệu đồng.

Nhân rộng các mô hình ý nghĩa

Bà Hoàng Thị Thu Hương, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố khẳng định, ở mỗi phong trào, điều quý nhất chính là tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm của những thủ lĩnh cơ sở. Họ không chỉ là người truyền cảm hứng, mà còn là cầu nối để các chủ trương, chính sách của hội đến gần hơn với hội viên và người dân. Mỗi mô hình, mỗi phong trào của Hội Liên hiệp phụ nữ đều được điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Có thể kể đến những mô hình như “Mẹ đỡ đầu”, “Heo đất yêu thương”, “Phụ nữ giúp nhau khởi nghiệp”, “Đường hoa phụ nữ”, “Tuyến phố an toàn, xanh - sạch - đẹp”... đã trở thành điểm nhấn trong đời sống cộng đồng.

Đặc biệt, chương trình “Mẹ đỡ đầu” đã kết nối hỗ trợ, đỡ đầu 2.588 trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí hơn 80 tỷ đồng. Trên cơ sở này, Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố đã tham mưu Thành ủy, UBND thành phố ban hành văn bản chỉ đạo triển khai đồng bộ, đưa “Mẹ đỡ đầu” trở thành mô hình “Dân vận khéo” cần nhân rộng trong toàn hệ thống chính trị.

Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” với các hoạt động hỗ trợ sinh kế, học bổng, xây dựng nhà ở, công trình nước sạch... được triển khai tại 14/14 xã đảo, biên giới.

Thời gian qua, trên cơ sở Quy chế phối hợp phòng ngừa, ứng phó với bạo lực, xâm hại phụ nữ và trẻ em, hội đã thành lập mạng lưới 50 tư vấn viên và tích hợp hơn 300 “Địa chỉ tin cậy” qua mã QR, phát triển bản đồ Google Maps kết nối với ứng dụng S-App hỗ trợ khẩn cấp. Nhiều mô hình hiệu quả được nhân rộng như “Địa chỉ tin cậy”, “Ngôi nhà an toàn”, “Nhà tạm lánh”, “Tổ phản ứng nhanh”, “CLB Nam giới tiên phong”.

khuyBên cạnh đó, Đề án 938 về “Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ” đã góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, nâng cao kỹ năng ứng phó, phòng tránh rủi ro cho phụ nữ và trẻ em.

Hàng nghìn lượt cán bộ, hội viên được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng bảo vệ bản thân, hỗ trợ nạn nhân bạo lực, xâm hại. Những hoạt động ý nghĩa này đã tạo nên “lá chắn mềm” trong đời sống cộng đồng, giúp phụ nữ thêm tự tin, chủ động bảo vệ mình và lan tỏa tinh thần nhân ái, sẻ chia.

Vẻ đẹp của những tảo tần

Những kết nối sâu sắc với đời sống tạo sức mạnh vô hình để phụ nữ tự tin là chính mình. Và cộng đồng phát triển bền vững hơn, khi phụ nữ được trao quyền...

Khẳng định vai trò

Cùng các hoạt động của dự án 8 - dự án về “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em” nằm trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, Đà Nẵng còn có Quỹ hỗ trợ phụ nữ phát triển thành phố.

Các hoạt động đều có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi định kiến, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, bảo vệ, chăm sóc phụ nữ, trẻ em, thực hiện hiệu quả mục tiêu bình đẳng giới.

Trong khi đó, Quỹ hỗ trợ phụ nữ thành phố Đà Nẵng mở cơ hội tiếp cận nguồn vốn vay cho hội viên phụ nữ khó khăn, tạo sinh kế ổn định, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội...

Chị Mlát Ydêl, cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ xã Avương chia sẻ, ở miền núi, hội viên phụ nữ đa số khó khăn, đời sống nhiều vất vả. Từ sự hỗ trợ của các hoạt động trong Dự án 8, chị em phụ nữ miền núi cùng nhau kết nối, tạo mạng lưới để sẻ chia, thông hiểu cho nhau. Từng người một giúp nhau và gần hơn với các quan niệm về chăm sóc bản thân, vai trò của mình trong gia đình.

Theo đó, Dự án 8 được thiết kế với 4 nhóm nội dung trọng tâm và 9 chỉ tiêu cốt lõi, chú trọng quan tâm hỗ trợ phát triển toàn diện cho phụ nữ và trẻ em gái tại các thôn, xã đặc biệt khó khăn và thúc đẩy bình đẳng giới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Chị Mlát Ydêl cho biết, nếu trước đây các hủ tục tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống xảy ra liên tục ở các xã vùng cao, thì nay hủ tục đó gần như được xóa bỏ. Chị em phụ nữ đã đóng góp tiếng nói trong việc tự bảo vệ quyền lợi cho mình và trong việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.

Trong khi đó, đối với các hoạt động kinh tế, có thể thấy, hiện nay hơn 70% chủ thể khởi nghiệp và OCOP tại Đà Nẵng là phụ nữ. Cùng với nỗ lực phát triển sản phẩm, họ còn chủ động kết nối, tạo thành một cộng đồng vững mạnh, hỗ trợ nhau trong sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường.

Tái chế vì hạnh phúc

Cơ hội tiếp cận và thụ hưởng các chính sách cho phụ nữ yếu thế từng ngày một vững chãi hơn. Những phụ nữ khuyết tật tự tin bước qua rào cản và cùng nhau xây dựng đời sống hạnh phúc cho mình. Họ tạo thành vòng tròn kết nối, nương tựa nhau để bước tới.

Cách đây hơn 5 năm, Trung tâm Nghiên cứu và hòa nhập cộng đồng thành phố Đà Nẵng đã khởi xướng dự án “Tái chế vì hạnh phúc” hỗ trợ người khuyết tật thực hiện tái chế rác từ vải thải để may thành những sản phẩm thời trang hữu ích. Dự án mở rộng đến hầu hết tỉnh thành khu vực miền Trung để phụ nữ yếu thế hỗ trợ lẫn nhau. Dự án này đã nâng cao năng lực làm việc, đồng thời mang lại nguồn thu nhập cho những phụ nữ khuyết tật.

Chị Đinh Thị Mai, chủ “Cửa tiệm hạnh phúc” tại Hội An - một trong số những mô hình hoạt động hiệu quả của dự án “Tái chế vì hạnh phúc” cho biết, con số túi xách, khẩu trang và những vật phẩm lưu niệm bán ra từ năm 2022 đến nay liên tục tăng. Cùng chị Mai, hơn 10 chị em khuyết tật tại Hội An gặp gỡ nhau để cùng làm nên “Cửa tiệm hạnh phúc”.

Các địa phương phía nam thành phố Đà Nẵng hiện có hơn 60.700 người khuyết tật, trong đó có khoảng 30.200 phụ nữ khuyết tật, chiếm 45,2%. Khơi dậy sự tự tin ở những người phụ nữ khuyết tật, tăng tính chủ động của họ thông qua việc kết nối từ dự án hỗ trợ đến truyền thông đang được nhiều địa phương thực hiện. Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội về người khuyết tật Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển cộng đồng (ACDC) cho biết, các dự án tổ chức nhằm hỗ trợ xóa bỏ rào cản đối với phụ nữ khuyết tật, khuyến khích họ vươn lên sống bình đẳng, độc lập, hòa nhập cộng đồng.

Như những cây xương rồng luôn vươn về phía nắng, nhiệt thành sống mạnh mẽ tạo sức mạnh nội sinh để phụ nữ bước về phía trước...

Văn nghệ sĩ nữ
"giữ lửa" đam mê nghệ thuật

Việc tạo điều kiện cho các văn nghệ sĩ nữ tham gia sáng tác không chỉ động viên, khích lệ họ trong hành trình sáng tạo, theo đuổi đam mê nghệ thuật mà còn góp phần bình đẳng giới, vì sự tiến bộ của phụ nữ trong xã hội hiện đại.

Nỗ lực theo đuổi đam mê

Trong những năm gần đây, số lượng văn nghệ sĩ nữ tại Đà Nẵng xuất hiện ngày càng nhiều. Mặc dù gặp khó khăn trong công việc gia đình nhưng họ vẫn dành cho mình thời gian nhất định để sáng tác. Điều này đã được chứng minh qua những tác phẩm có chất lượng, lan tỏa nhiều điều tích cực.

Là một trong những cây viết nữ xứ Quảng có nội lực, nhà văn Hồ Loan (Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng) đã tạo được cho mình phong cách riêng trong mảng truyện ngắn. Bên cạnh công việc chính ở công ty, chị vẫn dành thời gian sáng tác đều đặn.

Nhà văn Hồ Loan cho biết, so với nam giới, nhà văn nữ còn phải quán xuyến việc nhà, con cái và những việc không tên khác trước khi ngồi vào bàn viết. “Ngoài giờ làm ở công ty và công việc gia đình, tôi thường dành thời gian hiếm hoi cho việc viết lách. Chính những khoảng lặng này thôi thúc tôi sống hết mình với văn chương”, nhà văn Hồ Loan chia sẻ.

Là một trong những họa sĩ có bước phát triển dài trong mỹ thuật và có nhiều tác phẩm triển lãm hằng năm của mỹ thuật thành phố nhưng ít ai biết rằng họa sĩ Đinh Hương (Hội Mỹ thuật thành phố Đà Nẵng) bận rộn với việc tham gia giảng dạy mỹ thuật và sáng tác.

Họa sĩ Đinh Hương cho rằng, cái khó của một họa sĩ nữ là vừa làm công việc nhà và công việc xã hội vừa sống cho đam mê riêng của mình. Thế nhưng chính rào cản cũng là động lực để chị bứt phá trong nghệ thuật.

Họa sĩ Đinh Hương chia sẻ: “Để có buổi triển lãm “Màu phái đẹp” nhân dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10), các chị em đã làm việc rất cật lực. Cũng may nhờ sự hỗ trợ của các anh em trong hội về xin cấp phép triển lãm và mặt bằng không gian triển lãm của Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng nên triển lãm diễn ra thành công tốt đẹp. Dẫu vậy, đến nay chúng tôi vẫn chưa tổ chức được một trại sáng tác riêng nào cho họa sĩ nữ, hy vọng thời gian tới sẽ khắc phục được hạn chế này để có thêm nhiều tác phẩm cũng như tổ chức triển lãm cho chị em họa sĩ”.

Đồng hành với nghệ sĩ nữ

Để các tác phẩm của nghệ sĩ nữ đến với công chúng, trong thời gian qua, Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, Thư viện Khoa học tổng hợp Đà Nẵng, Liên Hiệp các hội văn học - nghệ thuật thành phố Đà Nẵng… đã hỗ trợ các tác giả trong việc giới thiệu, trưng bày, quảng bá tác phẩm.

Điển hình, Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng (nay thuộc Bảo tàng Đà Nẵng) đã phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Đà Nẵng tổ chức triển lãm tranh của các nữ họa sĩ 3 miền với chủ đề “Sắc hoa Bắc Trung Nam”; phối hợp với Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Việt Nam tổ chức triển lãm “Thế giới cần nữ siêu anh hùng” và trưng bày, giới thiệu tác phẩm của các họa sĩ nữ tại không gian trưng bày dài hạn của bảo tàng cũng như thông qua các kênh truyền thông của đơn vị, như các tác phẩm của họa sĩ: Công Huyền Tôn Nữ Tuyết Mai, Hồ Thị Xuân Thu, Phạm Thị Tuyết, Nguyễn Thị Hải Hòa, Nguyễn Thị Dư Dư... Đặc biệt mới đây hỗ trợ nhóm 10 họa sĩ nữ Đà Nẵng thực hiện triển lãm “Màu phái đẹp”…

“

Với Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng, chúng tôi luôn coi việc đồng hành và hỗ trợ các nghệ sĩ nữ là một phần quan trọng trong hoạt động chuyên môn. Thời gian qua, bảo tàng đã phối hợp tổ chức nhiều triển lãm dành cho họa sĩ nữ, giới thiệu các tác phẩm của họ đến công chúng trong và ngoài nước. Ngoài ra, bảo tàng còn tạo điều kiện để các nghệ sĩ nữ tham gia các chương trình triển lãm mỹ thuật nói chung, các hoạt động giao lưu, workshop..., nhằm khích lệ họa sĩ nữ tiếp tục khẳng định mình trong đời sống nghệ thuật đương đại.

Bà Nguyễn Thị Trinh, Phó Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng

Song song đó, Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng và Hội Mỹ thuật, Hội Nhà văn luôn ưu tiên cho họa sĩ nữ, nhà văn nữ đi tập huấn, tham gia trại sáng tác cũng như các hoạt động khác.

Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng cho biết, đặc trưng của giới nghệ sĩ nữ có một số hạn chế về vai trò. Do phụ nữ bận rộn với công việc gia đình, nhất là các văn nghệ sĩ trẻ có con nhỏ, nên thời gian dành cho sáng tác thường ít hơn nam giới.

“Nhân dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2025) và 15 năm Ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10/2010 - 20/10/2025), vào ngày 17/10, Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị Văn nghệ sĩ nữ Đà Nẵng năm 2025 thu hút gần 100 nữ nghệ sĩ đại diện cho gần 300 nữ nghệ sĩ là hội viên của các hội/chi hội chuyên ngành. Hội nghị này chúng tôi tôn vinh và ghi nhận những đóng góp của đội ngũ văn nghệ sĩ nữ cũng như tạo ra không gian để giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm sáng tác, truyền cảm hứng sáng tạo và tăng cường sự gắn kết. Hy vọng hội nghị giúp các nghệ sĩ nữ cất lên tiếng nói của mình, tiếp tục giữ lửa theo đuổi nghệ thuật”, nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm chia sẻ.

Nội dung: TIỂU YẾN - LÊ QUÂN - ĐOÀN GIA HUY

Trình bày: MINH TẠO

TIỂU YẾN - LÊ QUÂN - ĐOÀN GIA HUY