Chính phủ Mỹ đối mặt với đợt đóng cửa kéo dài lịch sử
Cuộc khủng hoảng ngân sách tại Washington tiếp tục leo thang khi Thượng viện Mỹ thất bại trong lần bỏ phiếu thứ 11 về nghị quyết cấp ngân sách tạm thời, với kết quả 50-43. Sự bế tắc giữa hai đảng trong Quốc hội khiến chính phủ liên bang tiếp tục bị tê liệt, đánh dấu một trong những lần đóng cửa dài nhất trong lịch sử nước này.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh chính trường Mỹ căng thẳng sau làn sóng biểu tình “No Kings” cuối tuần qua. Mặc dù đã trải qua hơn 3 tuần đóng cửa, không có nghị sĩ đảng Dân chủ nào thay đổi quan điểm, cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong Quốc hội hiện nay.
Theo The Guardian, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, đại diện cho đảng Cộng hòa, tiếp tục bảo vệ chiến lược trì hoãn và từ chối mở lại Hạ viện trong kỳ nghỉ kéo dài, nhằm gây áp lực buộc Thượng viện Dân chủ chấp thuận nghị quyết ngân sách của Hạ viện mà không kèm điều khoản bổ sung.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ kiên quyết phản đối nếu dự luật không bao gồm các biện pháp duy trì trợ cấp y tế trong khuôn khổ Đạo luật Chăm sóc giá cả phải chăng (Affordable Care Act), vốn sắp hết hiệu lực vào cuối năm nay.
Tại buổi họp báo sáng thứ Hai (20/10), ông Johnson cáo buộc lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer “đặt lợi ích chính trị lên trên lợi ích quốc gia” và cho rằng tình trạng đóng cửa “phản ánh nỗ lực duy trì ảnh hưởng của đảng Dân chủ trước sức ép từ phong trào biểu tình”. Tuy nhiên, lập luận này bị nhiều nhà quan sát cho là nhằm chuyển hướng dư luận, trong khi các nhóm cử tri thể hiện sự mệt mỏi trước tình trạng chính phủ tê liệt kéo dài.
Không chỉ đối mặt với sự phản đối từ phía Dân chủ, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson còn gặp áp lực nội bộ. Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene, nhân vật có ảnh hưởng trong cánh hữu, công khai chỉ trích chiến lược “đóng băng” hoạt động Quốc hội. Bà kêu gọi Hạ viện sớm họp trở lại để tiếp tục quy trình lập pháp và thông qua các dự luật củng cố chính sách thời Chính quyền Tổng thống Donald Trump. Sự bất đồng này cho thấy những rạn nứt trong hàng ngũ Cộng hòa, đặc biệt giữa phe ôn hòa và phe bảo thủ cứng rắn.
Kể từ ngày 19/9, Quốc hội hầu như không tiến hành hoạt động lập pháp nào, mặc dù các lãnh đạo hai viện vẫn tổ chức họp báo định kỳ. Sự đình trệ kéo dài khiến niềm tin của công chúng vào khả năng quản trị của hệ thống chính trị bị suy giảm đáng kể.
Đợt đóng cửa chính phủ bắt đầu từ ngày 1/10 đã chính thức trở thành một trong những đợt đóng cửa toàn phần dài nhất trong lịch sử Mỹ và nếu kéo dài thêm vài ngày, sẽ vượt mốc 21 ngày của giai đoạn 1995 - 1996 để trở thành đợt dài thứ hai kể từ sau năm 1976. Chỉ có lần đóng cửa một phần kéo dài 35 ngày dưới thời Tổng thống Donald Trump (2018 - 2019) là dài hơn.
Tác động của tình trạng này ngày càng rõ rệt. Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang bị buộc nghỉ việc tạm thời, nhiều cơ quan trọng yếu ngừng hoạt động. Đặc biệt, Cơ quan Quản lý an ninh hạt nhân quốc gia (NNSA) thuộc Bộ Năng lượng đã cho 1.400 nhân viên nghỉ phép, ảnh hưởng trực tiếp đến các chương trình bảo trì và hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của Mỹ.
Mặc dù bế tắc tiếp tục kéo dài, một số tín hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện. Theo The Guardian, Kevin Hassett, Cố vấn kinh tế của Nhà Trắng, cho biết có khả năng Quốc hội sẽ đạt được thỏa thuận trong tuần này, dựa trên trao đổi với các nghị sĩ ở Thượng viện. Ông nhận định rằng “áp lực từ công chúng và thiệt hại kinh tế ngày càng lớn có thể thúc đẩy hai bên nhượng bộ”.