Tích cực vì sức khỏe nhân dân

Tận tụy vì người bệnh

Ở các bệnh viện, nhiệm vụ của điều dưỡng tại các Khoa Hồi sức tích cực - chống độc (ICU) rất nặng nề vì phải chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân. ICU cũng là nơi mà sự sống và cái chết của người bệnh chỉ tính bằng giây. Điều dưỡng ở ICU được xem là những y tá làm nhiệm vụ chăm sóc đặc biệt.

Họ là những người trực tiếp đối mặt với các tình huống sinh tử, từ đột quỵ, chấn thương sọ não đến suy tạng và các bệnh lý phức tạp khác. Mỗi ngày, cùng với đội ngũ y, bác sĩ, các điều dưỡng chạy đua với thời gian, xử trí nhanh và chính xác những ca ngừng tim, ngừng thở hay mất máu nghiêm trọng. Chỉ một chút chậm trễ cũng có thể đổi lấy tính mạng người bệnh.

Không chỉ dừng ở việc tuân thủ y lệnh của bác sĩ, điều dưỡng ICU phải chủ động theo dõi sát người bệnh để phát hiện sớm những biến đổi nhỏ nhất, từ dấu hiệu sinh tồn đến việc thực hiện kỹ thuật cấp cứu chủ động khi chức năng sống của người bệnh bị đe dọa.

BS.CKII Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng khoa ICU, Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam cho biết, hiện khoa có 42 điều dưỡng. Các điều dưỡng viên luôn thể hiện tinh thần tận tụy, trách nhiệm và chuyên nghiệp trong công tác chăm sóc, điều trị bệnh nhân nặng. “Giữa môi trường áp lực cao, các điều dưỡng vẫn giữ vững sự bình tĩnh, khéo léo, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn, kiểm soát nhiễm khuẩn và an toàn người bệnh. Nhiều điều dưỡng trẻ đã trưởng thành vượt bậc, làm chủ các kỹ thuật hiện đại như lọc máu liên tục, thở máy, chăm sóc bệnh nhân ECMO… góp phần quan trọng vào thành công chung của khoa và của bệnh viện”, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn nói.

Mỗi ngày, điều dưỡng viên phải thực hiện rất nhiều đầu việc, từ chăm sóc trực tiếp người bệnh đến thực hiện công việc hành chính. Đối với các địa bàn đặc thù như miền núi, điều dưỡng ở các cơ sở y tế lại gặp các thách thức khác. Điều dưỡng Huỳnh Thị Sâm, Khoa Cấp cứu, Trung tâm Y tế khu vực Đông Giang cho hay, ở khu vực miền núi, bệnh nhân không đông so với đồng bằng. Mỗi ngày Khoa Cấp cứu tiếp nhận trung bình khoảng 10 bệnh nhân. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là tại khoa này kíp trực chỉ có 1 điều dưỡng và 1 bác sĩ; trong khi đây là nơi tiếp nhận bệnh nhân ban đầu mang tính chất cấp bách về bệnh tật và chấn thương, trực 24/24.

“Với đặc thù như vậy, yêu cầu điều dưỡng phải có tinh thần làm việc cường độ cao. Chưa kể để đáp ứng yêu cầu triển khai bệnh án điện tử, điều dưỡng vừa làm việc chuyên môn vừa phải nhập hồ sơ trên máy nên khối lượng công việc tăng lên. Trong khi đó cơ sở vật chất, máy móc của trung tâm y tế chưa được đầu tư nhiều”, chị Sâm nói.

Hướng tới chăm sóc toàn diện

Tại thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối năm 2024, Hội Điều dưỡng thành phố Đà Nẵng có 3.790 hội viên, chưa kể đội ngũ hộ sinh, kỹ thuật viên, nhân lực hỗ trợ tại các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực, trạm y tế... Trong khi đó, tại địa bàn Quảng Nam, con số điều dưỡng lên đến hơn 2.000 người.

Đại diện lãnh đạo Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, đội ngũ điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên và hộ lý chiếm khoảng một nửa trong tổng số hơn 2.200 cán bộ, nhân viên của bệnh viện. Bệnh viện đã xây dựng 14 chỉ số đánh giá chăm sóc người bệnh bằng hình thức online nhằm giảm áp lực hành chính cho điều dưỡng.

Chưa kể, đơn vị này còn hợp tác quốc tế với tổ chức Nhật Bản JICA và Tập đoàn AIJINKAI để nâng cao kỹ năng điều dưỡng tại bệnh viện. Đây là một dấu hiệu tích cực cho thấy năng lực điều dưỡng tại Đà Nẵng đang được chú trọng phát triển theo hướng hiện đại.

Tại Hội nghị Khoa học điều dưỡng toàn quốc, ông Phạm Đức Mục, Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam cho rằng, hai chỉ số nhân lực điều dưỡng thiết yếu hiện nay đều rất thấp. Đó là chỉ số điều dưỡng/bác sĩ mới đạt 1/1,5 và chỉ số điều dưỡng/vạn dân mới đạt 15 điều dưỡng/vạn dân, thuộc nhóm nước thấp nhất khu vực Đông Nam Á. So với các nước phát triển thấp hơn từ 8-12 lần.

“Nghị quyết số 20/2017/NQ-TW đặt ra chỉ tiêu đến cuối 2025 có 25 điều dưỡng/vạn dân.

Một trong nguyên nhân thiếu điều dưỡng là hoạt động chuyên môn của điều dưỡng chưa được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả đầy đủ nên các bệnh viện không có kinh phí để tuyển thêm điều dưỡng. Thiếu điều dưỡng là rào cản để triển khai công tác chăm sóc toàn diện, người bệnh gặp thiệt thòi và điều dưỡng cũng gia tăng áp lực”, ông Phạm Đức Mục nói.

Các chuyên gia tại hội nghị nhận định, khi điều dưỡng thực hiện tốt vai trò của mình, bệnh nhân sẽ có niềm tin và hài lòng hơn với dịch vụ y tế.

Cũng theo các chuyên gia, việc cá thể hóa trong điều trị, chăm sóc người bệnh đang là xu hướng tất yếu của thế giới và Việt Nam. Ứng dụng chuyển đổi số để dựa trên tình trạng bệnh lý của bệnh nhân, tuổi tác, giới tính, cảm xúc, nhân viên y tế cá thể hóa trong chẩn đoán, điều trị, chăm sóc.

Công tác chăm sóc người bệnh ngày càng đa chiều, từ kỹ thuật chuyên môn tới giao tiếp, chăm sóc tinh thần, ngoại ngữ, số hóa… Do vậy, điều dưỡng không thể chỉ hoàn thành việc “thực hiện y lệnh” như trước đây mà phải tham gia thiết kế và đánh giá chăm sóc bệnh nhân.

Ông Nguyễn Tải, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam (đóng tại phường Điện Bàn) cho rằng, hiện tại, để nâng cao năng lực điều dưỡng thì việc tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng mềm cho đội ngũ điều dưỡng, tập trung vào chăm sóc người bệnh toàn diện, giao tiếp hiệu quả và quản lý căng thẳng cần được thực hiện liên tục.

Theo Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, các đơn vị y tế cũng cần khuyến khích và tạo điều kiện cho đội ngũ điều dưỡng phát triển các kỹ năng quản lý, lãnh đạo, tham gia các chương trình quản lý chất lượng, cải tiến quy trình chăm sóc và thúc đẩy môi trường làm việc tích cực...

XUÂN HIỀN - THÙY DUNG