Ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất nông nghiệp

Nông dân bắt nhịp kỷ nguyên số

Tại xã Hòa Vang, anh Nguyễn Tấn Phương (SN 1984) là một trong những nông dân tiên phong ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp. Từ niềm đam mê trồng trọt sạch, anh thành lập trang trại Afarm - nơi áp dụng quy trình sản xuất khép kín, nghiêm ngặt và ứng dụng công nghệ cao.

Nhờ đó, việc sản xuất rau trở nên nhẹ nhàng hơn, tiết kiệm sức lao động và bảo đảm chất lượng sản phẩm. Anh Phương cho biết: “Hiện trang trại vẫn duy trì mô hình nông nghiệp hữu cơ, cung cấp rau sạch cho siêu thị và các hộ gia đình trong thành phố”.

Trại Afarm của anh Phương trồng đa dạng các loại rau sạch ngắn ngày như xà lách, rau muống, cải xanh, mồng tơi… Mỗi ngày, trang trại cung ứng ra thị trường khoảng 100kg rau sạch các loại, tạo việc làm ổn định cho 8 lao động thường xuyên và từ 10 - 20 lao động thời vụ tại địa phương.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất, anh Phương còn kết hợp phát triển du lịch nông nghiệp trải nghiệm. Vào những tháng đầu năm, Afarm trở thành điểm đến thu hút học sinh và du khách tham quan.

Tại đây, học sinh được tự tay trồng rau, tìm hiểu quy trình tưới tự động và trải nghiệm mô hình sản xuất sạch, qua đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và trân trọng giá trị lao động nông nghiệp.

Dù chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống nhà lưới, nhà màng và thiết bị tự động khá lớn, nhưng theo anh Phương, “đây là khoản đầu tư lâu dài, giúp chủ động trước biến đổi thời tiết, hạn chế sâu bệnh, không cần dùng thuốc hóa học, từ đó giảm chi phí và tăng hiệu quả sản xuất”.

Với mong muốn kết nối người tiêu dùng hiện đại với nông nghiệp thực tế, dự án “Nông trại online Lạc Sơn - Nuôi heo đen vui vẻ” ra đời, mang đến trải nghiệm tiêu dùng minh bạch, tương tác và đầy tính nhân văn. Đây là mô hình nuôi hộ vật nuôi ứng dụng công nghệ blockchain, phát hành dưới dạng NFT (Non-fungible token) đầu tiên tại miền Trung, do Lạc Sơn Food phối hợp cùng RiseGate triển khai.

Mỗi NFT đại diện cho quyền sở hữu một con heo đen hoặc sản phẩm, thực phẩm OCOP của Lạc Sơn. Thông qua hệ thống camera giám sát 24/7, người mua có thể theo dõi quá trình chăn nuôi, tham quan nông trại định kỳ và nhận sản phẩm sạch tận tay, bảo đảm tính minh bạch và niềm tin tuyệt đối vào sản phẩm.

Nổi bật, phương thức nuôi giãn cách tự nhiên, với mật độ trung bình 10 con trên diện tích 300m2, không gian thoáng, vận động tự nhiên. Heo được nuôi bằng phụ phẩm nông nghiệp như chuối cây, rau lang, kết hợp thảo dược tự nhiên qua công nghệ NFT, hoàn toàn không sử dụng kháng sinh hay chất tăng trưởng. Nhờ đó, sản phẩm thịt heo đen của Lạc Sơn đạt chất lượng cao, an toàn và giàu hương vị đặc trưng.

Không chỉ là nơi sản xuất, dự án còn mở ra không gian trải nghiệm hấp dẫn cho khách hàng: tham quan xưởng sản xuất thức ăn, chuồng trại, làng nghề truyền thống và thưởng thức đặc sản địa phương.

Lan tỏa mô hình nông nghiệp thông minh

Nhóm sinh viên Phan Lê Quỳnh Ngọc, Thái Minh Tâm, Phạm Nguyễn Khánh Hưng, Trần Ngọc Hạnh Nguyên và Lê Doãn Phú (Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng) đã nghiên cứu và phát triển dự án “Hệ thống tự động kiểm tra nhãn mác trong quá trình sản xuất từ bồn chứa nguyên liệu đến bao bì sản phẩm cuối cùng”.

Sinh viên Phan Lê Quỳnh Ngọc bày tỏ, hiện nay, tại nhiều nhà máy, việc kiểm tra nhãn mác vẫn được thực hiện thủ công, dễ dẫn đến sai sót, tốn thời gian và chi phí. Từ thực tế đó, nhóm đã xây dựng giải pháp tự động hóa toàn bộ quy trình kiểm tra nhãn, giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành và bảo đảm an toàn sản phẩm.

Theo đó, hệ thống VeriPack gồm 2 khâu chính: đọc dữ liệu và đối chiếu dữ liệu. Cụ thể, thiết bị tự động quét nhãn trên bồn chứa và bao bì, sau đó so sánh với cơ sở dữ liệu trung tâm. Nếu thông tin trùng khớp, hệ thống xác nhận kết nối chính xác; ngược lại, sẽ phát tín hiệu cảnh báo bằng âm thanh.

Sản phẩm sở hữu nhiều tính năng nổi bật như: kiểm tra nhãn tự động; giao diện thân thiện, dễ sử dụng; hỗ trợ nhiều loại nhãn với kích cỡ và chất liệu khác nhau; bảo đảm đối chiếu chính xác gần như tuyệt đối.

Kết quả thử nghiệm cho thấy tỷ lệ đọc dữ liệu đúng ngay lần đầu đạt từ 80%, hệ thống hoạt động ổn định trong nhiều điều kiện ánh sáng và góc chụp khác nhau. Giải pháp được doanh nghiệp đánh giá cao vì giúp giảm lỗi, tiết kiệm chi phí và nâng cao tính an toàn trong sản xuất. Trong thời gian tới, nhóm dự kiến tích hợp thêm tính năng nhận dạng mã QR và tăng tốc độ xử lý để phù hợp với các dây chuyền sản xuất công nghiệp tốc độ cao.

Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng vừa phối hợp Hội Nông dân xã Bà Nà tập huấn “Kỹ thuật nuôi ốc bươu đen, cá nước ngọt kết hợp trồng rau thủy canh hồi lưu”. Lớp học hướng dẫn chi tiết các giai đoạn triển khai mô hình từ chuẩn bị ao nuôi, lắp đặt hệ thống thủy canh, chọn giống, chăm sóc đến thu hoạch.

Mô hình kết hợp nuôi trồng thủy sản tuần hoàn với trồng rau thủy canh hồi lưu giúp tận dụng chất thải từ ao nuôi làm dinh dưỡng cho cây, đồng thời cây đóng vai trò lọc nước, tạo vòng tuần hoàn khép kín - tiết kiệm nước, tăng năng suất và bảo vệ môi trường.

Trưởng phòng Khoa học Ứng dụng (Trung tâm Công nghệ sinh học Đà Nẵng) Nguyễn Quyết cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ứng dụng khoa học - công nghệ là hướng đi tất yếu cho nông nghiệp bền vững. Trung tâm sẽ tiếp tục đồng hành, chuyển giao công nghệ, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ người dân tiếp cận các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học tiên tiến, góp phần xây dựng nông nghiệp Đà Nẵng xanh, sạch và bền vững.

KHÁNH NGÂN