Hóc Sen - Dấu son lịch sử của phong trào Mặt trận Trung Trung Bộ
Giữa vùng đất yên bình ở xã Đức Phú hôm nay, khu vực Hóc Sen (thôn Trung Hòa) được người dân nhắc đến với niềm tự hào sâu sắc, nơi cách đây gần 60 năm, đã diễn ra Đại hội đại biểu lần thứ Nhất của Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng khu Trung Trung Bộ (năm 1965).
Đây là một sự kiện mang tầm vóc lớn trong phong trào cách mạng miền Nam, cũng là minh chứng sinh động cho ý chí, trí tuệ và tinh thần đoàn kết của nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Dấu mốc đoàn kết cách mạng
Những năm đầu thập niên 1960, tình hình chiến trường Khu V chuyển biến nhanh chóng. Thực hiện lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Khu ủy Khu V quyết định tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ Nhất của Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng khu Trung Trung Bộ, nhằm thống nhất lực lượng, đẩy mạnh phong trào đấu tranh chính trị, quân sự và binh vận trong vùng.
Sau thời gian nghiên cứu và cân nhắc, Tỉnh ủy Quảng Nam cùng Huyện ủy Nam Tam Kỳ đã chọn Kỳ Thạnh, nay là xã Đức Phú (thành phố Đà Nẵng) làm địa điểm tổ chức đại hội. Nơi được chọn là khu vực Hóc Sen (thuộc thôn Trung Tín, xã Kỳ Thạnh cũ, nay là thôn Trung Hòa, xã Đức Phú), một vùng bán sơn địa kín đáo, có địa thế thuận lợi cho việc bố trí căn cứ, đảm bảo tuyệt đối an toàn cho các đoàn đại biểu trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt.
Theo tài liệu lịch sử Đảng bộ xã Tam Thạnh (cũ), việc chuẩn bị cho đại hội được tiến hành trong nhiều tháng. Huyện ủy Nam Tam Kỳ huy động lực lượng thanh niên xung phong cùng dân công các thôn dựng hội trường, đào hầm trú ẩn, chuẩn bị lương thực, thực phẩm và nơi nghỉ cho các đoàn đại biểu. Công tác bảo vệ được phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng an ninh khu, tỉnh và huyện, với phương án nghi binh, bảo mật được tính toán kỹ lưỡng.
Theo mốc thời gian được đề cập trong trang 343 - 344 tập sách "Nam bộ kháng chiến 1954 - 1975", sáng 7/3/1965, đại hội chính thức khai mạc tại Hóc Sen và kéo dài trong 2 ngày. Tham dự có hơn 200 đại biểu, đại diện cho Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng các tỉnh, thành phố Khu V, các đoàn thể cách mạng, dân tộc thiểu số và tôn giáo.
Thành công của đại hội tại Hóc Sen không chỉ củng cố sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc mà còn tạo đà cho phong trào đấu tranh ở Nam Tam Kỳ và toàn Khu V phát triển mạnh mẽ. Người dân địa phương tự hào vì đã góp sức vào một sự kiện lịch sử trọng đại, nơi từng "chuyển lửa" cho phong trào cách mạng miền Trung trong những năm tháng gian khổ.
Giữ mãi ngọn lửa anh hùng
Gần 60 năm sau, nơi từng diễn ra đại hội vẫn được người dân Đức Phú nhắc đến với niềm tự hào đặc biệt. Vừa qua, đoàn công tác của các nguyên lãnh đạo tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng đã về thăm lại khu vực Hóc Sen, do Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Hồ Thị Kim Thanh, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng, làm trưởng đoàn.
Đây là chuyến trở lại đầy xúc động với bà Thanh, bởi cha của bà là Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân Hồ Truyền, nguyên Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam tỉnh Quảng Nam (1965), cũng là đại biểu tham dự đại hội tại Hóc Sen, được bầu làm Ủy viên Ủy ban Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Trung Trung Bộ, sau đó được điều động về làm Bí thư Huyện ủy Nam Tam Kỳ, đóng tại khu vực thôn Trung Hòa, xã Đức Phú ngày nay.
Bà Hồ Thị Kim Thanh kể: "Khi còn sống, cha tôi thường nhắc đến đại hội này như một dấu mốc lớn trong phong trào cách mạng khu Trung Trung Bộ. Ông nói, đó là thời điểm cả nước như hòa chung một nhịp thở. Đại hội ở Hóc Sen vừa là hội nghị chính trị, vừa thể hiện niềm tin, là sự thống nhất ý chí giữa đồng bào miền núi và đồng bằng, giữa các dân tộc, tôn giáo, trí thức và nông dân... tất cả cùng hướng tới độc lập, tự do".
Trở lại vùng đất lịch sử, bà Thanh bày tỏ mong muốn cùng chính quyền địa phương phối hợp lập hồ sơ công nhận di tích lịch sử cấp thành phố, dựng bia tưởng niệm tại Hóc Sen, để nơi đây trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Hóc Sen xứng đáng được gìn giữ và tri ân, vì đó là biểu tượng của lòng yêu nước, của khối đại đoàn kết toàn dân trong những năm tháng gian khổ nhất.
Ông Nguyễn Quốc Vũ, Bí thư Đảng ủy xã Đức Phú, khẳng định địa phương luôn xem những địa chỉ đỏ như Hóc Sen là niềm tự hào, là minh chứng cho truyền thống cách mạng kiên cường của quê hương. "Thời gian tới, địa phương sẽ chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn phối hợp với các cơ quan chuyên môn và các nhà nghiên cứu để hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận di tích lịch sử cấp thành phố đối với khu vực này. Khi Hóc Sen được ghi nhận là di tích lịch sử, đó không chỉ là niềm vinh dự của Đức Phú, mà còn là sự tri ân đối với thế hệ đi trước, những người đã dâng hiến tuổi xuân cho độc lập dân tộc, để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình", ông Vũ nói.