“Kỷ nguyên vàng” trong quan hệ đồng minh Mỹ - Nhật Bản
ĐNO - Ngày 28/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc gặp đầu tiên với tân Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tại Tokyo. Sự kiện đánh dấu bước chuyển trong quan hệ song phương khi hai nhà lãnh đạo cùng tìm cách tái định hình trật tự đồng minh trong bối cảnh hiện nay.
Ký kết thỏa thuận đất hiếm
Theo CNN, tại Cung điện Akasaka ở trung tâm Tokyo, Tổng thống Trump và Thủ tướng Takaichi ký hai văn kiện quan trọng được xem là “thỏa thuận cho kỷ nguyên vàng” của quan hệ Mỹ - Nhật Bản.
Văn kiện đầu tiên, tuy chỉ vỏn vẹn chưa đầy một trang, nhưng khẳng định lại khuôn khổ hợp tác thương mại giữa hai bên. Theo đó, Washington sẽ áp thuế 15% lên hàng hóa nhập khẩu từ Nhật Bản, đổi lại Tokyo cam kết thành lập quỹ đầu tư 550 tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ.
Ông Trump xem đây là bước tiến cụ thể hóa lời hứa “đưa sản xuất trở lại nước Mỹ”. Còn với bà Takaichi, khoản đầu tư khổng lồ này không chỉ mang tính kinh tế mà còn là cách củng cố lòng tin chiến lược với đồng minh lớn nhất, trong bối cảnh Nhật Bản đang tìm cách bảo đảm vị thế ở châu Á.
Trong khi đó, thỏa thuận thứ hai hướng đến tương lai khi hai bên nhất trí xây dựng khung hợp tác về khoáng sản chiến lược và đất hiếm - yếu tố cốt lõi trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.
Một phần của quỹ đầu tư dự kiến dành cho các dự án khai thác và phát triển đất hiếm, giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ các quốc gia khác và tạo nền tảng cho những công nghệ thế hệ mới.
Việc ký kết diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang nỗ lực tăng cường khả năng tiếp cận các khoáng sản quan trọng, sau khi Trung Quốc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.
“Đồng minh ở cấp độ mạnh nhất”
Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nhật Bản còn mang đậm dấu ấn biểu tượng của sự kế thừa và tái khẳng định lòng tin chiến lược giữa hai đồng minh. Theo Euronews, Tổng thống Trump tuyên bố: “Bất cứ điều gì chúng tôi có thể làm để giúp đỡ Nhật Bản, chúng tôi đều luôn sẵn sàng. Chúng ta là đồng minh ở cấp độ mạnh mẽ nhất”.
Trước chuyến thăm, ông Trump nói rằng đã nghe những điều tuyệt vời về bà Takaichi, “một đồng minh và người bạn tuyệt vời của cựu Thủ tướng Abe Shinzo, cũng là bạn của ông Trump”. Lời khen ấy không chỉ mang tính xã giao; nó phản ánh sự mong đợi của Washington vào mối quan hệ cá nhân, yếu tố từng giúp hàn gắn nhiều rạn nứt trong chính trị quốc tế.
Với phong thái tự tin, Thủ tướng Takaichi khẳng định muốn cùng ông Trump xây dựng “thời kỳ hoàng kim mới” cho quan hệ Nhật Bản - Mỹ khi ngợi ca đây là “liên minh vĩ đại nhất thế giới”.
Đáng chú ý, bà Takaichi khẳng định mối quan hệ này sẽ tiếp nối di sản của người tiền nhiệm Abe Shinzo, người từng tạo dựng mối quan hệ cá nhân sâu sắc với ông Trump trong nhiệm kỳ Trump 1.0.
Cạnh đó, bà Takaichi cũng khéo léo lồng vào biểu tượng văn hóa khi cho biết Nhật Bản sẽ tặng Mỹ 250 cây anh đào nhân dịp kỷ niệm 250 năm độc lập, cùng màn pháo hoa từ tỉnh Akita trong ngày Quốc khánh Mỹ (4/7/2026). Hành động này mang sắc thái ngoại giao mềm, thể hiện tinh thần hữu nghị song song với tính toán chiến lược.
Với việc hai bên cùng tuyên bố mở ra “kỷ nguyên vàng” cho liên minh Mỹ - Nhật Bản, Tokyo và Washington đang gửi thông điệp mạnh mẽ về củng cố trụ cột an ninh - kinh tế ở châu Á - Thái Bình Dương.
Nhật Bản là chặng dừng chân thứ hai trong chuyến thăm châu Á của Tổng thống Trump, sau Malaysia. Nhà lãnh đạo Mỹ sẽ đến Hàn Quốc ngày 29/10 tham dự Hội nghị cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2025 và dự kiến gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề sự kiện này.
Những món quà đặc biệt dành cho ông Trump
Theo Reuters, Thủ tướng Takaichi tặng Tổng thống Trump, người vốn đam mê golf, cây gậy gạt (putter) từng thuộc về cố Thủ tướng Abe Shinzo. Bộ quà ngoại giao dành cho ông Trump còn bao gồm cả túi gậy golf có chữ ký của tay golf người Nhật đầu tiên vô địch giải The Master danh giá Hideki Matsuyama và quả bóng golf dát vàng.
Nhà Trắng cũng đăng bức ảnh trên X về hai chiếc mũ bóng chày in dòng chữ “Japan is Back” - câu nói nổi tiếng trong bài diễn văn năm 2013 của ông Abe.
Những món quà giàu biểu tượng mà Thủ tướng Takaichi gửi tặng ông Trump, cùng việc bà liên tục nhắc đến tên cố Thủ tướng Abe, được giới quan sát cho là nỗ lực tinh tế nhằm khơi lại tình bằng hữu giữa hai nhà lãnh đạo từng gắn bó trong nhiệm kỳ Trump 1.0.
Sự kết nối đó, dù mang màu sắc cá nhân, vẫn chứa đựng thông điệp chính trị rõ ràng rằng Tokyo mong muốn duy trì mối quan hệ thân thiết dựa trên niềm tin và sự hiểu biết được vun đắp từ thời Abe - yếu tố từng giúp quan hệ Mỹ - Nhật Bản phát triển mạnh mẽ.