Ngập tiếng kêu thương từ vùng lũ
Nghe tan cơn bão số 12 chưa kịp mừng thì mưa lũ ập đến. Nhiều yếu tố bất ngờ của thời tiết so với dự đoán, khiến thiệt hại về tài sản của đồng bào trong vùng ảnh hưởng thiên tai có thể rất lớn, mà lúc này chưa thể thống kê hết. Đau lòng hơn, báo cáo sơ bộ tới sáng 30/10 đã có nhiều người chết và bị thương trong lũ lụt…
Trận lụt này cũng bất thường, nước dâng rất nhanh, nhấn chìm nhiều nhà cửa đồ đạc của người dân; ai kịp kê cao đồ tưởng yên nhưng mực nước có nơi cao lút tới mái nhà thì có lẽ chỉ lo mà thoát thân huống chi là của cải. Nhìn bức ảnh chợ Hội An ngập liếp mái, và rất nhiều hình ảnh bay flycam ghi lại, nhiều vùng rốn lũ trắng toát lạnh người.
Nghe nhiều anh em chia sẻ thông tin về Đại Bình, vùng đầu nguồn Thu Bồn, mức lũ lụt cao hơn hoặc bằng trận lụt năm Thìn - 1964, may nhà cửa giờ vững chãi kiên cố hơn chứ không trôi tuột cả. Lũ lụt dâng cao nhưng chưa có đợt lụt nào lại vào nhà nhanh nhưng rút ra thì chùng chình, ngâm lâu mấy ngày như lần này, cho đến chiều 30/10 nhiều chỗ ở vùng hạ lưu còn ngập sâu. Quá ám ảnh!
Ngập tràn trên các hệ thống thông tin cánh báo, báo chí, mạng xã hội, tiếng kêu thương từ các vùng bị sạt lở núi, lở biển, vùng trũng thấp bị ngập sâu liên tục vang lên. Và như thường thấy trong thiên tai hoạn nạn, bộ đội cùng các lực lượng vũ trang khác đã xuất kích ngay đi cứu nạn, cứu hộ và hỗ trợ đồng bào.
Đặc biệt, có sự vào cuộc khá nhanh của các nhóm tình nguyện từ các nơi đến Đà Nẵng, dùng các thiết bị hiện đại vận chuyển lương thực, thực phẩm tiếp tế cho một số nơi bị cô lập; các phương tiện ghe xuồng, ca nô cũng được huy động kịp thời để tiếp cận và hỗ trợ di chuyển người dân vùng ven sông thấp trũng đi tránh nạn. Một số đội thiện nguyện cũng đã được lập ra, tổ chức nấu cơm, gói bánh, mang thức ăn nhanh đến tiếp tế các bệnh viện (như Điện Bàn, Duy Xuyên…), cùng nhà dân bị ngập.
Hội đồng hương Đà Nẵng từ phía Nam đã lập tức có thư thăm hỏi, động viên bà con quê nhà, đồng thời vận động quyên góp để chuẩn bị trở về giúp khắc phục thiệt hại, chia sẻ những hoàn cảnh thương đau.
Hơn lúc nào hết, bây giờ là thời điểm cần lan tỏa mạnh tinh thần tương thân tương ái chung tay vì cộng đồng. Không chỉ "lá lành đùm lá rách" mà còn "lá rách ít đùm lá rách nhiều", người ít thiệt hại hơn ngay trên vùng thiên tai cũng đã, đang và sẽ cưu mang, hỗ trợ cho các hoàn cảnh ngặt nghèo.
Việc cần chuẩn bị ngay sau cơn lũ, là nước rút đến đâu dọn dẹp vệ sinh môi trường đến đấy, phòng dịch bệnh. Nước uống sạch, thuốc khử khuẩn, sẽ là hàng thiết yếu.
Chén cơm nóng, cháo nóng dinh dưỡng, thuốc men để hồi sức cho bệnh nhân, cùng người già và trẻ nhỏ.
Dựng lại nhà, sửa lại đường sá, trường học, bệnh viện…
Biết bao công chuyện cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng cộng đồng, những nhà hảo tâm khắp mọi miền. Tiếng kêu thương từ vùng lũ, vùng thiên tai sẽ còn dài ngày để mong các nguồn lực đến tiếp ứng cho người dân gượng dậy sau cơn lũ lụt.
Và dù có xót lòng cũng cần phải nói điều này, ấy là hệ thống cảnh báo, dự báo, tiên liệu để vận hành xả lũ sao cho chủ động sớm, giãn thời gian cho phù hợp chứ không thể để một loạt hồ xả khi nước đã dâng cao. Có lẽ bài học cần thấy ở hồ Phú Ninh năm nay là xả lũ sớm dần dần nên cơ bản vùng Tam Kỳ ngập ít và yên ổn; không như ven sông Vu Gia, Thu Bồn chịu tải lớn khẩn cấp nên ngập không kịp trở tay.
Cũng nên nhắc về kỹ năng phòng bị từ phía người dân, có lẽ lâu quá mới có trận lụt lớn và bất ngờ nên ít nhiều có chểnh mảng khâu chuẩn bị từ đầu, kể cả dự trữ lương thực, thực phẩm, nước uống, thuốc men, để đến khi "nước lụt lút cả làng" mới kêu cứu thì khó ai tiếp tế kịp. Thêm nữa là việc bất cẩn sử dụng thiết bị, phương tiện như máy nổ gây ngạt khí, điện giật, lật ghe… làm thiệt hại tính mạng thật đau xót.
Sống ở vùng thường chịu thiên tai bão lũ, nắng lắm, mưa nhiều, "kỹ năng sinh tồn" luôn là điều thử thách con người xứ Quảng!