Giấc mơ mang tên sách Việt

Hành trình liều lĩnh nhưng đáng giá

Một buổi chiều trong căn phòng nhỏ ngập nắng ở Đà Nẵng, Xuân ngồi đọc sách cùng con gái. Tiếng con bi bô theo từng câu chữ, giọng mẹ trầm ấm vang lên giữa khoảng trời an yên. Với chị, đó không chỉ là khoảnh khắc thường nhật mà còn là lý do hành trình sách Việt bắt đầu.

Năm 2021, khi con gái tròn hai tuổi, Xuân nhận ra con đặc biệt thích nghe người lớn đọc sách. Chị sắm nhiều đầu sách nhưng phần lớn là ấn phẩm nước ngoài. Ông bà thì lúng túng với những cái tên xa lạ, còn chị thấy trong các câu chuyện ấy thiếu đi hơi thở Việt Nam.

“Tôi muốn con được nghe lời ru, được thấy món ăn, âm thanh quen thuộc trong sách”, chị kể. Từ mong muốn giản dị ấy, Lionbooks Việt Nam - thương hiệu non trẻ với khát vọng lớn: sáng tạo những cuốn sách thiếu nhi giàu bản sắc dân tộc - ra đời.

Những ngày đầu khởi nghiệp, Xuân vừa háo hức, vừa chông chênh. Bộ sách đầu tay vừa phát hành thì dịch Covid-19 ập đến, nhà sách đóng cửa, vận chuyển đình trệ. “Tôi đã nghĩ mọi thứ sụp đổ rồi”, chị nhớ lại.

Nhưng rồi, phụ huynh nhắn tin kể về niềm vui của con khi đọc sách Lionbooks trong những ngày cách ly, về khoảng thời gian quý giá bên con thay vì để trẻ dán mắt vào màn hình. “Những tin nhắn ấy như chiếc phao cứu sinh, là động lực để tôi tiếp tục”, chị trải lòng.

Vượt qua đại dịch, Lionbooks lại đối mặt thử thách mới: thị trường sách suy giảm, kênh phân phối truyền thống gần như tê liệt, hàng tồn kho chất đống, doanh thu về không. Giữa lúc bế tắc, chị tìm thấy một hướng đi mới từ mạng xã hội. Không kinh nghiệm quay dựng, không ê-kíp truyền thông, Xuân tự học, tự làm, tự kể câu chuyện về những cuốn sách của mình qua video.

Từ những đoạn clip mộc mạc, chị dần xây dựng được cộng đồng độc giả riêng, nơi những người yêu văn hóa Việt cùng chia sẻ tình yêu với sách thiếu nhi. Qua những phản hồi chân thành, chị lắng nghe, điều chỉnh sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu của độc giả.

Sau hơn bốn năm, Lionbooks vẫn chưa có lãi, chỉ mới ở mức “tồn tại được”. Nhưng Xuân gọi đó là hành trình liều lĩnh mà đáng giá. Với chị, giá trị lớn nhất không phải lợi nhuận mà ở niềm tin của độc giả, sự ghi nhận từ giải thưởng và niềm hạnh phúc khi những cuốn sách nhỏ gắn kết các gia đình Việt.

Gieo hạt cho tương lai

Điều đặc biệt ở Lionbooks là cách Xuân tìm kiếm cảm hứng từ trải nghiệm thực tế. Trong chuyến đi đầu tiên đến Buôn Đôn (Đắk Lắk), chị gặp một con voi già hơn 40 tuổi, lặng lẽ đứng giữa bãi đất chờ từng nhóm khách đến chụp ảnh. “Ánh mắt buồn bã và mệt mỏi của voi khiến tôi ám ảnh. Về nhà, tôi viết câu chuyện về chú voi và hành trình bảo tồn động vật hoang dã. Tôi muốn trẻ hiểu rằng yêu thiên nhiên là trách nhiệm với những sinh linh sống quanh ta”, chị kể.

Từ chuyến đi ấy, mỗi cuốn sách của Lionbooks đều bắt đầu từ một hành trình thực tế. Chị ghi chép, chụp hình, trò chuyện với người dân rồi chuyển hóa thành những câu chuyện trong sáng, dễ hiểu, gần gũi với trẻ em.

Hai năm 2023 và 2024, dòng sách Em yêu Việt Nam mình của Lionbooks đoạt Giải thưởng Sách quốc gia - niềm tự hào lớn với bất kỳ nhà xuất bản nào. Dù được đánh giá cao về chất lượng nhưng đây lại là bộ sách bán chậm nhất của Lionbooks. “Tôi hiểu rằng nội dung văn hóa, lịch sử cần thời gian để được đón nhận. Và chính điều đó khiến tôi càng muốn làm tốt hơn ở những cuốn sau”, chị tâm sự.

Không nản lòng, Chiều Xuân mở rộng hướng đi với dòng Sách đọc to. “Khi người lớn đọc to cho trẻ nghe, tiếng nói, giọng cười, ánh mắt là sợi dây kết nối. Mỗi cuốn sách không chỉ để đọc mà còn để sẻ chia. Khi tiếng đọc vang lên, đó là lúc tình yêu được gửi gắm”, chị nói.

Thời gian tới, chị dự định phát triển dòng sách Em yêu Việt Nam mình dành cho học sinh tiểu học với những câu chuyện lịch sử, văn hóa và thiên nhiên được kể theo cách trẻ trung hơn. “Điều tôi mong nhất là khi lớn lên, các em nhớ rằng tuổi thơ mình từng có người bạn tên là… sách Việt”, Xuân tâm sự.

Lionbooks hôm nay vẫn là một thương hiệu nhỏ đang vật lộn với chi phí sản xuất cao, với sự cạnh tranh của sách ngoại và tâm lý dè dặt từ một bộ phận phụ huynh. Nhưng người sáng lập vẫn kiên trì với niềm tin: “Mỗi cuốn sách là một hạt giống. Và một ngày nào đó, những hạt giống ấy sẽ nảy mầm thành những cánh rừng xanh”.

ĐỨC DUY