Điều phối cứu trợ: Đồng bộ, tránh chồng chéo
Ngay sau mưa lũ, những chuyến hàng cứu trợ từ khắp nơi đã đổ về Đà Nẵng, mang theo sự sẻ chia ấm áp. Tuy nhiên, để hoạt động cứu trợ đảm bảo khoa học, tránh chồng chéo, việc thiết lập cơ chế điều phối chặt chẽ với chính quyền và Mặt trận Tổ quốc các cấp là yêu cầu cần thiết.
Vất vả điều phối hàng cứu trợ
Ông Phạm Văn Bằng, Trưởng ban công tác mặt trận thôn Đại Bình (xã Nông Sơn) cho biết, thôn có khoảng 150/360 hộ bị ngập lụt trong đợt mưa lũ lịch sử vừa qua; trong đó, thiệt hại nặng nhất là về cây ăn quả, hoa màu. Những ngày qua, nhiều đoàn từ thiện đã tiếp cận, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng. Theo ông Bằng, đến nay khoảng 4 - 5 đoàn về cứu trợ ở thôn với số lượng gần 1.000 suất quà được trao tận tay người dân.
Bên cạnh thuận lợi, hoạt động cứu trợ sau mưa lũ tại cơ sở vẫn phát sinh nhiều tình huống "dở khóc dở cười". Theo ông Bằng, những đoàn liên hệ qua chính quyền, Mặt trận thì việc điều tiết, phân phối quà cứu trợ rất thuận lợi. Tuy nhiên, nhiều đoàn vừa đăng ký với địa phương lại vừa làm việc riêng với một số người trong thôn. Tình trạng này dẫn đến việc một đoàn liên hệ qua hai kênh, sử dụng hai danh sách khác nhau. Thêm vào đó, có trường hợp đã đăng ký ngày, giờ đến trao nhưng sau đó lại hủy hẹn, chuyển đi chỗ khác, khiến địa phương rất lúng túng.
Theo bà Phan Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Nông Sơn, đến nay bà con xã Nông Sơn đã nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của nhiều tổ chức, đơn vị, nhà hảo tâm. Có ngày, xã điều phối trao 1.300 suất quà cho người dân. Phần lớn các hộ bị ảnh hưởng đều được hỗ trợ ít nhất mỗi hộ một suất.
Bà Dung cũng thừa nhận công tác điều phối cứu trợ có phần chưa thông suốt do tại cùng thời điểm, có nhiều đơn vị liên hệ nên Mặt trận xã chưa thể tiếp nhận hết. Xã chỉ có thể cố gắng điều phối để đảm bảo tương đối công bằng về số lượng suất quà, chứ không thể can thiệp vào giá trị phần quà. Điều này dẫn đến tình trạng cùng nhận được số lượng quà như nhau, nhưng giá trị suất quà người dân thôn này nhận được có thể cao hơn thôn kia.
Bà Dung cũng phản ánh tình trạng có đơn vị từ thiện "hủy kèo" phút cuối khiến xã, thôn rơi vào tình thế rất lúng túng. Bà chia sẻ: “Xã có gần 2.000 hộ bị ngập lụt. Có đoàn làm việc với xã thống nhất lập danh sách nhưng khi về thôn thì trao tự phát, không theo danh sách. Có trường hợp đã thống nhất trao tại thôn đó, nhưng sát giờ lại chuyển đi xã khác. Những trường hợp như thế, chúng tôi bị dân, thôn phản ánh mà không biết giải thích ra sao. Khoảng 450 suất quà bị tình trạng này. Hàng trăm người dân được thông báo đến chờ thì đoàn chuyển địa phương khác nên xã không biết nói sao với dân”.
Phát huy vai trò Mặt trận
Trong đợt cứu trợ này, ông Nguyễn Đăng Hữu, đại diện nhóm từ thiện chùa Bửu Đức (phường Bàn Thạch) và Câu lạc bộ Kết nối trái tim đã đồng hành với bà con vùng lũ nhiều ngày ròng rã, trao tặng hàng ngàn suất quà và vật dụng cho người dân các tỉnh.
Chia sẻ kinh nghiệm tổ chức cứu trợ, ông Hữu nhấn mạnh: Việc từ thiện phải xuất phát từ tấm lòng trong sáng, minh bạch, rõ ràng thu chi. Đặc biệt, khi triển khai, cần kết nối, làm việc, thông báo với chính quyền, Mặt trận địa phương và luôn đảm bảo an toàn cho đoàn.
Ông Hữu lý giải tầm quan trọng của việc phối hợp: “Sau khi huy động được nguồn lực xã hội hóa, chúng tôi lên kế hoạch và liên hệ địa phương để nắm tình hình. Chỉ chính quyền ở đó mới biết dân thiệt hại thế nào, cần gì trước mắt để đảm bảo nhu cầu thiết yếu. Sau đó mới nhờ địa phương thông báo thời gian, địa điểm cho dân để đoàn đến trao".
Công tác tiếp nhận và điều phối hàng cứu trợ sau cơn bão số 12 đã được Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đặc biệt chú trọng. Việc tiếp nhận và phân phối hàng cứu trợ được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa ba đơn vị: Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Bộ Chỉ huy Quân sự và Hội Chữ thập đỏ thành phố.
Nhờ sự đồng lòng ủng hộ, tính đến 16 giờ ngày 4/11/2025, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đã tiếp nhận tổng cộng hơn 26 tỷ đồng tiền mặt và 243 tấn hàng cứu trợ (tương đương 6,5 tỷ đồng), đồng thời kịp thời phân bổ hơn 144 tấn hàng đến các địa phương. Toàn bộ sao kê ngân hàng đều được Mặt trận thành phố công khai trên các phương tiện truyền thông, đảm bảo tính minh bạch.
Để khắc phục tình trạng lúng túng trong hoạt động cứu trợ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh đã ký Công văn số 741/MTTQ-BTT (ngày 4/11/2025) gửi các cơ quan, đơn vị, địa phương để thực hiện hiệu quả công tác điều phối. Theo công văn, vai trò của các bên được phân định rõ ràng, hình thành một quy trình đồng bộ.
Cụ thể, UBND thành phố có trách nhiệm cập nhật tình hình thiệt hại, đề xuất nhu cầu cụ thể và hướng dẫn công tác quản lý, quyết toán nguồn kinh phí cứu trợ đúng quy định.
Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố chịu trách nhiệm Kho tập kết số 470 Lê Văn Hiến và tổ chức vận chuyển hàng hóa kịp thời. Công an thành phố phối hợp vận chuyển và phân phối. Hội Chữ thập đỏ là cơ quan đầu mối tiếp nhận hàng cứu trợ, thực hiện theo dõi nhập/xuất kho chặt chẽ và chủ động kết nối với các tổ chức thiện nguyện thực hiện “chuyến xe 0 đồng”, “chuyến xe nghĩa tình...” (cùng Thành đoàn) để hạn chế tối đa việc lưu trữ hàng tại kho tập kết.
Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã, phường khẩn trương tổng hợp tờ trình đề nghị hỗ trợ và chủ trì tiếp nhận, phân phối để đảm bảo kinh phí, hàng cứu trợ đến đúng đối tượng, tránh chồng chéo hay sót đối tượng.