Trung tâm dữ liệu “chuyển hướng” lên không gian
ĐNO - Một số công ty công nghệ ấp ủ ý tưởng xây dựng trung tâm dữ liệu trên không gian và khai thác năng lượng mặt trời để đáp ứng nhu cầu năng lượng khổng lồ trong cuộc đua khốc liệt của trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo AFP, công ty khởi nghiệp Starcloud của Mỹ vừa phóng vệ tinh tủ lạnh chứa bộ xử lý đồ họa (GPU) Nvidia lên quỹ đạo trong tuần này, một động thái mà nhà sản xuất chip AI gọi là “màn ra mắt vũ trụ cho trung tâm dữ liệu mini”.
Những người ủng hộ ý tưởng trên cho biết, cùng với nguồn cung cấp năng lượng mặt trời liên tục, trung tâm dữ liệu sẽ dễ dàng được làm mát hơn trong không gian.
Các thông báo liên tục xuất hiện, mới nhất là việc Google công bố kế hoạch phóng vệ tinh thử nghiệm vào đầu năm 2027 trong khuôn khổ dự án Suncatcher, chỉ vài ngày sau khi tỷ phú công nghệ Elon Musk tuyên bố SpaceX của ông có khả năng triển khai trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo vào năm tới nhờ chương trình vệ tinh Starlink.
Các dự án hiện tại nhằm đưa trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo dự kiến dựa vào các cụm vệ tinh quỹ đạo trái đất tầm thấp được đặt đủ gần nhau để đảm bảo kết nối không dây đáng tin cậy.
Laser sẽ kết nối máy tính vũ trụ với các hệ thống trên mặt đất. Giáo sư kỹ thuật Krishna Muralidharan của Đại học Arizona (Mỹ), người tham gia vào công trình này tin rằng, trung tâm dữ liệu vũ trụ có thể khả thi về mặt thương mại trong khoảng 10 năm tới.
Tuy nhiên, nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, “ông trùm” công nghệ đứng sau công ty thám hiểm không gian tư nhân Blue Origin ước tính quá trình có thể mất gấp đôi thời gian đó.
Các chuyên gia nhận định, nhiều khía cạnh cho trung tâm dữ liệu trên không gian cần được giải quyết, như tác hại đối với GPU do mức độ bức xạ cao, nhiệt độ khắc nghiệt, nguy cơ bị rác vũ trụ va phải.
Điểm hấp dẫn lớn của không gian đối với trung tâm dữ liệu là nguồn cung cấp điện, với khả năng đồng bộ hóa vệ tinh với quỹ đạo mặt trời để đảm bảo ánh sáng liên tục cho tấm pin mặt trời. Các ông lớn công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI có nhu cầu điện ngày càng tăng, thậm chí đã đầu tư vào các nhà máy điện hạt nhân.
Hơn nữa, trung tâm dữ liệu trong không gian giảm chi phí về việc mua đất, một số quy định nghiêm ngặt của nơi đặt trạm... trong khi hoạt động nhìn chung ít gây hại cho môi trường hơn, ngoài ô nhiễm do phóng tên lửa.
Lượng nước cần thiết để làm mát trung tâm dữ liệu trong không gian sẽ tương đương với lượng nước sử dụng bởi trung tâm dữ liệu truyền thống. Tuy nhiên, trở ngại đối với việc triển khai máy chủ trong không gian là chi phí đưa chúng lên quỹ đạo.
Nhưng một siêu tên lửa SpaceX có thể tái sử dụng mang tên Starship với tiềm năng tải trọng khổng lồ hứa hẹn sẽ giảm chi phí phóng ít nhất 30 lần.
Travis Beals, người đứng đầu dự án Suncatcher kỳ vọng, dữ liệu về giá phóng dự án cho thấy giá có thể giảm vào giữa những năm 2030, đến mức việc vận hành một trung tâm dữ liệu trên không gian có thể ngang bằng với việc đặt trạm trên trái đất.