Cuộc gặp mang tính bước ngoặt
Cuộc gặp mới đây giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tại Nhà Trắng trở thành sự kiện đặc biệt, mở ra chương mới trong quan hệ song phương, cùng hướng tới ổn định tại Trung Đông.
Theo AP, đây là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo Syria tới Mỹ kể từ khi nước này giành độc lập năm 1946.
Sau cuộc trò chuyện trên tinh thần xây dựng với người đồng cấp Syria Ahmad al-Sharaa ngày 10/11, Tổng thống Trump chia sẻ: “Chúng tôi sẽ làm mọi điều có thể để Syria thành công, bởi đó là một phần quan trọng của Trung Đông. Tôi tin Tổng thống al-Sharaa có thể làm được điều đó”.
Phát biểu cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của Mỹ với Syria. Thay vì giữ khoảng cách hay hoài nghi, giờ đây Mỹ chọn cách đối thoại và hợp tác hướng tới mục tiêu chung, thúc đẩy tái thiết và tạo dựng nền tảng phát triển bền vững cho Syria sau nhiều năm xung đột.
Trao đổi với Fox News, Tổng thống al-Sharaa cho biết, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về các cơ hội đầu tư tại Syria trong tương lai, với mục tiêu giúp Syria được nhìn nhận dưới góc độ hoàn toàn mới.
“Syria không còn được xem là mối đe dọa an ninh, mà là đối tác địa chính trị,” ông al-Sharaa nói, đồng thời nhấn mạnh Syria có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư Mỹ, đặc biệt về khai thác khí đốt, trụ cột cho quá trình phục hồi và phát triển kinh tế của nước này trong giai đoạn tới.
Việc Nhà Trắng đón tiếp Tổng thống al-Sharaa là bước tiếp nối loạt động thái tích cực mà Washington triển khai thời gian qua. Tháng 5/2025, ông Trump gặp ông al-Sharaa trong chuyến công du Trung Đông, trở thành Tổng thống Mỹ đầu tiên gặp lãnh đạo Syria trong 25 năm qua. Cùng với đó là quyết định dỡ bỏ nhiều biện pháp trừng phạt đối với Syria, mở đường cho giai đoạn hợp tác song phương mới.
Theo France 24, trong khuôn khổ chuyến thăm này, Syria tham gia Liên minh toàn cầu chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, trở thành thành viên thứ 90. Đồng thời, Mỹ cho phép Syria mở lại đại sứ quán tại Washington sau hơn 10 năm đóng cửa để hai bên phối hợp chặt chẽ hơn về an ninh, kinh tế và ngoại giao.
Trước đó, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thống nhất dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với lãnh đạo và quan chức cấp cao của Syria. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy Syria đang bước sang giai đoạn mới sau những biến động chính trị lớn.
Từ góc độ kinh tế, Syria đang cần kế hoạch tái thiết quy mô lớn với chi phí ước tính 600 - 900 tỷ USD, theo CBS News. Việc Mỹ và cộng đồng quốc tế dỡ bỏ trừng phạt và tạo điều kiện đầu tư là tín hiệu mạnh mẽ, giúp thu hút vốn ngoại, thúc đẩy hạ tầng, tạo việc làm và ổn định xã hội. Một Syria ổn định nơi có thể tạo ra hiệu ứng tích cực lan tỏa ra toàn khu vực Trung Đông.
Đối với Mỹ, cuộc đón tiếp nhà lãnh đạo Syria lần này cho thấy sự khéo léo trong cách tiếp cận của ông Trump: tinh thần “đối thoại thay vì đối đầu” vì hòa bình và phát triển chung. Chính sách linh hoạt, thực dụng này không chỉ giúp tăng cường ảnh hưởng của Mỹ mà còn tạo tiền đề cho sự ổn định lâu dài của khu vực.
Ông Trump đặt mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham bằng cách để Syria chính thức hóa quan hệ với Israel, thiết lập sự hiện diện quân sự tại căn cứ không quân Mezzeh ở Damascus và thúc đẩy các dự án đầu tư lớn tại đây.
Song, vấn đề được quan tâm tiếp theo là lộ trình gỡ bỏ hoàn toàn Đạo luật Caesar, bộ khung pháp lý từng hạn chế các hoạt động đầu tư vào Syria. Hiện lệnh miễn trừ được chính quyền Trump gia hạn thêm 180 ngày, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Mỹ và quốc tế thăm dò hợp tác. Các nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ đang đề xuất phương án dỡ bỏ dài hạn để khuyến khích dòng vốn đầu tư chảy vào Syria, giúp quốc gia này nhanh chóng khôi phục kinh tế.
Thời gian qua, thế giới chứng kiến sự chuyển mình của Syria, từ đất nước bị ảnh hưởng bởi xung đột trở thành đối tác tích cực, có tiếng nói trong các vấn đề toàn cầu. Nhìn tổng thể, cuộc gặp Trump - al-Sharaa còn phản ánh tinh thần mới của quan hệ quốc tế linh hoạt, hướng về tương lai khi các bên đang tìm cách chuyển hóa khác biệt thành cơ hội cùng phát triển trong một thế giới biến chuyển phức tạp.