Chủ động phòng ngừa lây nhiễm HIV

Đa dạng hóa công tác truyền thông giáo dục

Xác định một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng lây nhiễm HIV ngày càng trẻ hóa là do các bạn trẻ còn hạn chế về kiến thức phòng bệnh. Vì vậy, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố tập trung truyền thông, nâng cao nhận thức trong giới trẻ.

Trong đó, chú trọng đến nền tảng công nghệ; thiết kế nội dung truyền thông trọng tâm, dễ hiểu, dễ sử dụng phù hợp với từng nhóm đối tượng khác nhau. Huy động người nhiễm HIV và người thuộc nhóm có hành vi nguy cơ cao tham gia các hoạt động tuyên truyền.

Lãnh đạo Khoa Phòng chống HIV/AIDS (CDC Đà Nẵng) cho biết, kế hoạch tuyên truyền đến giới trẻ luôn được chủ động xây dựng, nhất là nhóm học sinh, sinh viên và lao động tại các khu công nghiệp, nhân viên tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ.

Cùng với đó, đơn vị xây dựng, triển khai kế hoạch truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người chưa thành niên về phòng chống căn bệnh này và những bệnh lây truyền qua đường tình dục. Thông qua mạng xã hội, báo chí, truyền thông… các chủ đề phòng chống HIV/AIDS được chuyển tải đến từng nhóm đối tượng có nguy cơ trong xã hội.

Hằng năm, CDC Đà Nẵng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo lồng ghép vào chương trình giáo dục giới tính tại các trường THPT, dạy nghề... Ngoài ra, nhiều hoạt động truyền thông trực tiếp thông qua trò chuyện với nội dung gần gũi, dễ hiểu, các tiết ngoại khóa, hội thảo, nói chuyện chuyên đề, cuộc thi viết tìm hiểu về HIV/AIDS được tổ chức.

Theo BS.CK2 Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc CDC Đà Nẵng, bên cạnh đẩy mạnh tuyên truyền, đơn vị chủ động can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm nghiện chích ma túy, bán dâm và quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM).

Duy trì 4 nhóm nhân viên tiếp cận cộng đồng, gồm: nhóm nghiện chất dạng thuốc phiện, nhóm bán dâm, nhóm người có H (nhiễm HIV), nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới.

Đồng thời mở rộng xét nghiệm HIV tại cộng đồng, triển khai mạnh mô hình tự xét nghiệm HIV bằng hình thức online phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Đưa dịch vụ y tế đến với cộng đồng

Bên cạnh đội ngũ y tế chuyên môn, có một lực lượng thầm lặng nhưng đóng vai trò quan trọng trong hành trình phòng chống HIV/AIDS đó là những đồng đẳng viên (nhân viên tiếp cận cộng đồng). Họ là người bạn đồng hành đáng tin cậy của các nhóm nguy cơ cao, là cầu nối đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với cộng đồng.

Lãnh đạo CDC Đà Nẵng cho biết, mạng lưới đồng đẳng viên được duy trì và phát triển tại đơn vị nhiều năm qua.

Theo đó, những đồng đẳng viên tiếp cận các nhóm nguy cơ cao để tuyên truyền, hướng dẫn tự xét nghiệm HIV, cung cấp các công cụ và kết nối người nghi nhiễm đến khám tư vấn điều trị ARV hoặc điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng cách sử dụng thuốc kháng virus (PrEP).

Anh T.Đ.T. chia sẻ: “Tôi từng sợ đi xét nghiệm, sợ ánh nhìn kỳ thị của người khác. Giờ đây, khi ở vị trí đồng đẳng viên, tôi chỉ mong những ai đang e ngại sẽ hiểu rằng HIV không phải là dấu chấm hết. Điều quan trọng là dám biết, chấp nhận, điều trị và sống tích cực hơn”.

Không chỉ dừng lại ở những buổi tiếp cận trực tiếp, nhiều đồng đẳng viên tại Đà Nẵng còn chủ động đưa thông điệp phòng chống HIV/AIDS lên không gian mạng để chia sẻ kiến thức về HIV, hướng dẫn sử dụng PrEP, tự xét nghiệm và kêu gọi cộng đồng cùng xóa bỏ kỳ thị với người nhiễm HIV.

Theo thống kê của CDC Đà Nẵng, tính đến hết tháng 10/2025, hơn 3.500 người đã tham gia dịch vụ PrEP, phần lớn là MSM. Hàng nghìn dụng cụ, bộ tự xét nghiệm HIV được nhân viên y tế và đội ngũ đồng đẳng viên phát miễn phí tại cộng đồng. Đặc biệt, nhờ sự đồng hành của đội ngũ đồng đẳng viên, công tác phòng chống HIV/AIDS tại Đà Nẵng đạt nhiều kết quả tích cực.

BS.CK2 Nguyễn Đại Vĩnh nói: “Với sự kiên trì, đồng cảm và trách nhiệm, các đồng đẳng viên thật sự là cánh tay nối dài của ngành y tế, góp phần đưa Đà Nẵng tiến gần hơn đến mục tiêu 95-95-95 (tức 95% người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm của mình, 95% người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV, 95% người điều trị bằng thuộc ARV có tải lượng virus dưới ngưỡng ức chế), hướng tới một cộng đồng không còn kỳ thị, không ai bị bỏ lại phía sau, mục tiêu chấm dứt bệnh AIDS năm 2030”.

LÊ HÙNG