Ford F-150 Lightning: Tại sao được quan tâm nhưng không ai mua?
Mẫu xe tải điện của Ford thu hút sự chú ý lớn nhưng doanh số lại gây thất vọng. Rào cản chi phí và khoảng cách giá quá lớn so với bản máy xăng là nguyên nhân chính.
Bất chấp việc Ford F-150 Lightning là một trong những mẫu xe điện được người tiêu dùng cân nhắc nhiều nhất, doanh số của mẫu xe này vẫn chưa đạt được kỳ vọng. Vấn đề cốt lõi không nằm ở sự thiếu quan tâm, mà ở rào cản chi phí quá lớn, một thách thức chung mà toàn bộ phân khúc xe tải điện đang phải đối mặt.
Nghịch lý doanh số: Được quan tâm nhưng không bán chạy
Theo dữ liệu từ JD Power, Ford F-150 Lightning thường xuyên đứng thứ hai hoặc thứ ba trong danh sách các mẫu xe điện được cân nhắc nhiều nhất, chỉ sau Toyota bZ4X và Honda Prologue. Tuy nhiên, sự quan tâm này đã không chuyển hóa thành doanh số thực tế. Ford đã liên tục cắt giảm mục tiêu sản xuất và thậm chí tạm dừng dây chuyền lắp ráp Lightning để ưu tiên cho các mẫu xe chạy xăng có lợi nhuận cao hơn.
Ban đầu, Ford đặt mục tiêu bán 40.000 xe mỗi năm, sau đó tăng lên 80.000 và 150.000 xe. Thế nhưng, trong năm 2023, hãng chỉ bán được 33.510 chiếc. Con số này tuy giúp Lightning giữ vững danh hiệu xe tải điện bán chạy nhất thị trường Mỹ, nhưng lại quá nhỏ bé khi so sánh với các mẫu xe tải chạy xăng. Cùng năm, Ford đã bán được 765.000 xe dòng F-Series động cơ đốt trong, trong khi liên minh General Motors (Chevy và GMC) bán gần 900.000 chiếc Silverado và Sierra.
Rào cản chi phí: Bài toán khó giải của người mua
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là mức giá thực tế. Cả F-150 Lightning và Tesla Cybertruck đều từng được quảng cáo với giá khởi điểm khoảng 40.000 USD (~1 tỷ VNĐ). Tuy nhiên, để sở hữu một phiên bản có cấu hình đủ dùng, người mua thường phải chi trả khoảng 60.000 USD (~1,5 tỷ VNĐ). Nếu muốn có phạm vi hoạt động cao hơn cùng các trang bị cao cấp, chi phí có thể lên tới 80.000 USD (~2 tỷ VNĐ).
Theo Brent Gruber, người đứng đầu mảng xe điện tại JD Power, mức giá này nằm ngoài tầm với của phần lớn khách hàng tiềm năng. Dữ liệu cho thấy 70% người tiêu dùng cân nhắc mua Lightning có thu nhập hộ gia đình dưới 100.000 USD/năm (~2,5 tỷ VNĐ). Đây là nhóm khách hàng rất nhạy cảm về giá.
Khoảng chênh lệch giá quá lớn giữa F-150 Lightning và phiên bản chạy xăng truyền thống khiến chi phí tiết kiệm từ nhiên liệu không đủ hấp dẫn để thuyết phục người mua. Hơn nữa, việc các đại lý trưng bày cả hai phiên bản cạnh nhau thường khiến khách hàng lựa chọn mẫu xe xăng quen thuộc và có giá cả phải chăng hơn.
Thách thức chung của phân khúc xe tải điện
Câu chuyện của F-150 Lightning phản ánh một vấn đề lớn của ngành công nghiệp xe điện: xe tải điện buộc phải trang bị bộ pin dung lượng lớn để đáp ứng yêu cầu về phạm vi hoạt động và sức kéo, và pin lớn đồng nghĩa với chi phí sản xuất rất cao. Điều này khiến các mẫu xe tải điện thế hệ đầu tiên khó có thể cạnh tranh về giá.
Một số giải pháp tạm thời được đưa ra như xe hybrid hoặc xe điện tầm hoạt động mở rộng (EREV), nơi động cơ xăng đóng vai trò máy phát điện. Tuy nhiên, giải pháp dài hạn vẫn là phát triển những mẫu xe tải điện mạnh mẽ với mức giá hợp lý cho cả doanh nghiệp và người dùng cá nhân, đồng thời vẫn đảm bảo lợi nhuận cho nhà sản xuất.
Tương lai nào cho F-150 Lightning?
Ford đang nỗ lực giải quyết bài toán chi phí với một dự án phát triển xe tải điện giá rẻ và một nền tảng EV phổ thông mới, dự kiến ra mắt vào năm 2027 với giá khởi điểm khoảng 30.000 USD (~750 triệu VNĐ). Tuy nhiên, tương lai của F-150 Lightning vẫn còn bỏ ngỏ khi các chính sách tín dụng thuế liên bang sắp hết hiệu lực và các quy định về khí thải đang được nới lỏng.
Theo các chuyên gia, Ford có thể sẽ phải cân nhắc giảm giá mạnh cho Lightning, tương tự chiến lược mà Tesla đã áp dụng với Model 3 và Model Y, để duy trì sức cạnh tranh và thúc đẩy doanh số trong bối cảnh thị trường ngày càng trở nên thách thức hơn.